Seler

W skrócie: Seler potrzebuje dostatecznego podlewania przy korzeniach, nie na liście, i regularnego motyczenia. Selerowi korzeniowemu odpowiadają gleby gliniaste, próchnicze, liściowemu i naciowemu gliniasto-piaszczyste. Okres wegetacji wynosi 70 do 80 dni u selera naciowego, 110 dni u liściowego oraz 130 do 150 dni od sadzenia u selera korzeniowego, od siewu ponad 200 dni.

Seler znali już starożytni Egipcjanie. Dziki seler rośnie na wilgotnych, lekko zasolonych miejscach w rejonie Morza Śródziemnego, a seler korzeniowy rozpowszechnił się w Europie Środkowej w czasach nowożytnych, obecnie uprawa tego warzywa jest znana na całym świecie.

Typowy zapach nadają mu olejki eteryczne. W ludowym lecznictwie seler tradycyjnie stosowano jako zioło moczopędne i na pobudzenie apetytu. Uwaga: seler należy do 14 alergenów, które w UE muszą być podawane na opakowaniach żywności.

W selerze zawarta jest witamina C, A, B, E i K, a także składniki mineralne, takie jak sód, wapń, potas, żelazo, magnez, jod i fosfor.

To warzywo nadaje się do bezpośredniego spożycia, jak i do obróbki termicznej, na przykład do zup, sosów, do mięsa czy do sałatek.

Odmiany selera w naszej ofercie

• Seler naciowy – okres wegetacji 70 do 80 dni
  • Malachit
• Seler liściowy – okres wegetacji 110 dni
  • Jemný
• Seler korzeniowy – okres wegetacji 130 do 150 dni od sadzenia
  • Albin
  • Asterix F1
  • Maxim

Seler z nasion krok po kroku

Seler ma ze wszystkich warzyw korzeniowych najdłuższy okres wegetacji. Korzeniowy potrzebuje od siewu do zbioru ponad 200 dni, dlatego u nas zawsze uprawia się go z rozsady. Nasiona są drobne, kiełkują powoli i na świetle, a młode rośliny nie znoszą chłodu. Jeśli przestrzega się tych trzech rzeczy, uprawa selera jest całkiem prosta.

1. Siew: pod koniec lutego do połowy marca do miski lub wysiewnika z drobnym podłożem do siewu. Nasiona rozsiać na powierzchni i tylko lekko docisnąć, nie przysypywać ich. Kiełkują na świetle.
2. Kiełkowanie: przy 18–22 °C pod folią lub przykrywką trwa 2–3 tygodnie. Powierzchnia podłoża nie może wyschnąć, zraszać rozpylaczem.
3. Po wzejściu: jasne miejsce i 16–18 °C. Uwaga na chłód: gdy młode rośliny dłużej przebywają poniżej 10–12 °C, seler latem przechodzi w kwitnienie zamiast tworzyć brzdąc.
4. Pikowanie: przy dwóch prawdziwych liściach przesadzić siewki pojedynczo do wysiewnika lub doniczek o średnicy 4–6 cm.
5. Hartowanie i sadzenie: od początku maja wystawiać je na zewnątrz, po 15 maja posadzić na słonecznym miejscu z próchniczą, wilgotniejszą glebą. Serduszko musi pozostać nad ziemią, zasypane gnije.
6. Pielęgnacja: regularnie podlewać przy korzeniach, seler słabo znosi suszę. Dokarmiać nawozem do warzyw z potasem, seler jest wymagający pod względem składników odżywczych.
7. Formowanie bulwy: w lipcu do sierpnia odgarnąć ziemię z górnej części bulwy i usunąć boczne korzonki oraz najstarsze zewnętrzne liście. Bulwa będzie gładsza i większa.
8. Zbiór: bulwy wykopywać w październiku przy suchej pogodzie, zanim przyjdą silniejsze mrozy. Nać obciąć, środkowe serduszko pozostawić.

Jak przechowywać seler przez zimę, opisuje artykuł przechowywanie warzyw. Co jeszcze wysiewać za oknem już w lutym, znajdą Państwo w artykule co wysiewać w lutym.

Seler korzeniowy, naciowy czy liściowy?

Wszystkie trzy typy to ten sam gatunek, seler (Apium graveolens). Różnią się tym, którą część rośliny się zbiera, a w zależności od tego także rozstawą i pielęgnacją.

Na co zwracać uwagę przy poszczególnych typach

• Korzeniowy potrzebuje najwięcej miejsca i składników odżywczych. Nie należy go sadzić po innych warzywach korzeniowych, gleba po nich jest wyczerpana. Porównanie z marchwią, pietruszką i burakiem znajdą Państwo w artykule warzywa korzeniowe.
• Naciowy wymaga dużo wody. Jeśli mają być delikatne jasne ogonki, należy owinąć je na 2–3 tygodnie przed zbiorem kartonem lub czarną folią tak, aby wystawały tylko liście.
• Liściowy jest najmniej wymagający i poradzi sobie nawet w skrzynce na balkonie. Należy ciąć zewnętrzne liście, a serduszko zostawić do wzrostu, będzie odrastać przez całe lato.

Najczęstszą chorobą jest septorioza, żółtobrązowe plamy na starszych liściach. Profilaktyką jest zmianowanie grządek, podlewanie przy korzeniach zamiast na liście i usuwanie porażonych liści.

Często zadawane pytania

Kiedy wysiewać seler?

Seler korzeniowy pod koniec lutego do połowy marca za oknem, naciowy i liściowy w marcu. Na grządkę sadzi się dopiero po 15 maja.

Dlaczego seler przechodzi w kwitnienie?

Najczęściej dlatego, że młode rośliny dłużej stały w chłodzie poniżej 10–12 °C, na przykład na zimnym parapecie lub po zbyt wczesnym posadzeniu na zewnątrz. Roślina „myśli” wtedy, że przetrwała zimę, i zamiast bulwy tworzy pęd kwiatowy.

Dlaczego seler ma małą bulwę?

Zwykle winna jest susza, niedobór składników odżywczych, późny siew lub zbyt głębokie sadzenie z zasypanym serduszkiem. Pomaga regularne podlewanie, żyzna gleba i latem odgarnięcie ziemi z bulwy.

Jak długo kiełkuje seler?

Przy 18–22 °C około 2–3 tygodnie. Nasion się nie przysypuje, ponieważ potrzebują do kiełkowania światła, a powierzchnia podłoża musi być stale wilgotna.

Czy seler jest alergenem?

Tak. Seler należy do 14 alergenów, które w UE obowiązkowo podaje się na środkach spożywczych. Alergia może się objawić także na surową bulwę lub nać.

Polecane produkty

• Seler korzeniowy Albin – sprawdzona odmiana z białym miąższem do zup i sałatek.
• Seler korzeniowy Asterix F1 – mieszaniec z wyrównanymi, gładkimi bulwami.
• Seler korzeniowy Maxim – odmiana późna z dużymi kulistymi bulwami na zbiór jesienny i przechowywanie.
• Seler naciowy Malachit – zielone mięsiste ogonki do sałatek i soków.
• Seler liściowy Jemný – aromatyczna nać przez całe lato, poradzi sobie nawet w skrzynce.
• Podłoże do siewu 5 l – drobne podłoże do drobnych nasion, których się nie przysypuje.