Uprawa mięty w ogrodzie i doniczce: zbiór i suszenie

Istnieje ponad 600 gatunków mięty!..

Mięta to roślina, która zachwyca swoją różnorodność i wszechstronnością zastosowań. Od kuchni po medycynę naturalną, od kosmetyków po aromaterapię – mięta od wieków towarzyszy człowiekowi w codziennym życiu.

Bogactwo gatunków mięty

Rodzina mięty (Mentha) obejmuje ponad 600 różnych gatunków i odmian, z których każdy ma swoje unikalne właściwości i zastosowania. Najbardziej znane to:

Mięta pieprzowa (Mentha × piperita) – najpopularniejsza odmiana, ceniona za intensywny aromat i chłodzące właściwości
Mięta zielona (Mentha spicata) – łagodniejsza w smaku, idealna do herbat i koktajli
Mięta cytrynowa – o delikatnym cytrynowym aromacie
Mięta czekoladowa – o charakterystycznym, słodkawym zapachu
Mięta jabłkowa – łagodna i owocowa w smaku

Właściwości lecznicze mięty

Mięta od stuleci wykorzystywana jest w medycynie naturalnej dzięki swoim licznym właściwościom zdrowotnym:

Wspomaga trawienie i łagodzi dolegliwości żołądkowe
Działa przeciwbólowo przy bólach głowy
Pomaga w problemach z układem oddechowym
Ma właściwości uspokajające i relaksujące
Wspiera koncentrację i dodaje energii

Uprawa mięty

Mięta to roślina niezwykle łatwa w uprawie, idealna zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych ogrodników:

Stanowisko: preferuje półcień, ale rośnie również w pełnym słońcu
Gleba: wilgotna, żyzna, przepuszczalna
Podlewanie: regularne, lubi wilgotną glebę
Rozmnażanie: łatwe przez sadzonki lub podział korzeni
Uwaga: mięta ma tendencję do ekspansywnego wzrostu – warto ją uprawiać w doniczkach lub ograniczać rozrost

Zastosowania mięty

Mięta w kuchni to prawdziwy skarb kulinarny. Świeże liście doskonale komponują się z letnimi sałatkami, deserami, napojami i daniami mięsnymi. Suszona mięta to podstawa wielu mieszanek herbat ziołowych.

W kosmetyce mięta wykorzystywana jest do produkcji past do zębów, szamponów, balsamów i maseczek. Jej chłodzące i odświeżające właściwości sprawiają, że jest idealnym składnikiem kosmetyków do pielęgnacji skóry i włosów.

Aromaterapia cenią olejek miętowy za jego pobudzające i orzeźwiające działanie. Doskonale sprawdza się przy problemach z koncentracją i zmęczeniu.

Zbiór i przechowywanie

Liście mięty można zbierać przez cały sezon wegetacyjny, ale najbardziej aromatyczne są tuż przed kwitnieniem. Świeże liście przechowujemy w lodówce w wilgotnym ręczniku papierowym. Do suszenia zbieramy całe pędy i wieszamy w przewiewnym, zacienionym miejscu.

Niezależnie od tego, czy uprawiasz miętę na balkonie, w ogrodzie czy w doniczce na parapecie – ta niezwykła roślina z pewnością wzbogaci Twoje życie swoim aromatem i wszechstronnymi właściwościami.

W skrócie: Mięta to mrozoodporna bylina, która rośnie w półcieniu lub na słońcu, w wilgotnej, żyznej i przepuszczalnej glebie. Ze względu na ekspansywny wzrost najlepiej uprawiać ją w pojemnikach. Liście zbiera się przed kwitnieniem, gdy roślina ma 25–30 cm, i suszy w temperaturze do 35 °C.

Wysokość rośliny	30 cm, maksymalnie 1 m
Rozstaw sadzonek	30 cm
Zbiór	lipiec–wrzesień, przy wysokości 25–30 cm
Suszenie	w cienkich warstwach, do 35 °C
Olejek eteryczny w liściach	1–3%, z czego ok. 50% mentolu
Herbata	3 łyżeczki na 150 ml wody, 10 minut

Mięta pieprzowa (łac. Mentha piperita) i mięta polna (łac. Mentha arvensis) to najbardziej znani przedstawiciele rodzaju mięty, której obecnie znanych jest około 600 gatunków. Mięta pierwotnie występowała w południowej Europie w rejonie Morza Śródziemnego. Obecnie można ją znaleźć dziko rosnącą we wszystkich obszarach strefy umiarkowanej. Rośnie na podmokłych, wilgotnych glebach, w okolicach potoków, w płytkich wodach oraz na skrajach dróg.

Trochę historii

W greckiej mitologii znajdujemy wzmiankę o mięcie w legendzie o Hadesie, który przemienił swoją kochankę nimfę w pachnącą roślinę, aby w ten sposób uratować ją przed swoją żoną. Starożytne Greczynki smarowały kości i stawy maścią z mięty. Rzymianie nazywali ją także Zielem Świętej Marii i używali do przyprawiania wina oraz różnych sosów. Rzymski poeta Owidiusz uważał miętę za symbol gościnności, ponieważ przed posiłkiem dwaj wieśniacy Baucis i Filemon szorował nią stoły. Mięta zmieszana z miodem odświeżała oddech Rzymian i tłumiła zapach alkoholu. Żydzi sypali miętę na podłogę w synagogach. W roku 1597 Gerard napisał: "Miętę rozsypywano w miejscach odpoczynku i spokoju, podczas uczt i uroczystości." W przeszłości Japończycy nosili pachnące zawieszki właśnie z mięty. W Europie, ale i w Indiach używano mięty do oczyszczania powietrza w świątyniach i domach. Na Bliskim Wschodzie do dziś przygotowuje się zieloną herbatę z dodatkiem mięty na powitanie gości, podobnie jak to było w starożytnej Grecji.

Jak uprawiać miętę

Mięta pieprzowa należy do rodziny jasnotowatych (łac. Lamiaceae). Jest to bylina wieloletnia, mrozoodporna, która dorasta do wysokości 30 cm, maksymalnie 1 m. U nas jest to najbardziej znana dziko rosnąca roślina zielarska.

Miętę możemy uprawiać na zewnątrz, podobnie jak w domu. Roślina mięty bardzo szybko się rozrasta, dlatego odpowiednia jest jej uprawa w pojemnikach. Ma ciemnozielony owłosiony łodygę, na której wyrastają ciemnozielone liście. Liście mięty mają na spodniej stronie gruczołki, które wydzielają olejek eteryczny. Rozcierając je między palcami otrzymamy mentolowy zapach, który jest korzenny i chłodzący zarazem.

Podziemną część rośliny mięty tworzy kilka białych kłączy, których długość wynosi 5-30 cm. Miętę uprawiamy na ciepłych, wilgotnych stanowiskach, przeważnie w półcieniu. Lubi wilgotne, dobrze przepuszczalne gleby bogate w składniki odżywcze.

Miętę pieprzową wysiewa się z nasion. Małe roślinki wysadzamy na grządkę w rozstawie 30 cm. Mięta kwitnie fioletowymi kwiatkami, które są zgrupowane w okółkach i tworzą kłosy. Owoce mięty są rozłupniami. Zbieramy liście i ziele mięty przed rozkwitem rośliny w okresie lipiec - wrzesień przy suchej pogodzie. Najodpowiedniejsze jest to w godzinach popołudniowych, gdy roślinka zawiera najwięcej olejku eterycznego. Zbiór wskazane jest przeprowadzać kilka razy do roku, gdy dorośnie do wysokości 25-30 cm. Miętę ścina się sierpem. Zebrane listki mięty suszymy w cienkich warstwach, w temperaturze do 35°C tak, aby nam nie zbrązowiały. Wysuszoną miętową mieszankę przechowujemy w papierowych lub płóciennych woreczkach, zużyj je maksymalnie do 2-3 miesięcy od zbioru. Potem możemy wysadzić kolejną partię nasionek.

Mięta pieprzowa leczy

Liście mięty zawierają 1-3% olejku eterycznego o zawartości 50% mentolu, 4-11% estru mentolu, 7-25% mentonu, piperytonu, cyneolu i innych. Łączymy ją z innymi ziołami takimi jak szałwia, hyzop i cząber.

Działanie mięty: Mięta pieprzowa ma działanie spazmolityczne i antyseptyczne, niszczy więc bakterie. Stosuje się ją do leczenia stanów zapalnych błon śluzowych jamy ustnej, do łagodzenia zapaleń górnych dróg oddechowych, przy infekcjach skórnych, przy dolegliwościach związanych z trawieniem i meteorizmem. Na pęcherzyk żółciowy działa żółciopędnie i łagodzi ból. Rozluźnia skurcze żołądka, zatrzymuje wymioty i łagodzi kolki. Mentol wywołuje odruchowe rozszerzanie naczyń wieńcowych przy dławicy piersiowej. Mentol dodaje się do maści leczniczych, którymi łagodzi się uczucie bólu i objawy chorób skórnych takich jak świąd, pieczenie itp. W medycynie ludowej mięta stosowana jest przy zawrotach głowy, bezsenności i padaczce. Najczęściej przygotowujemy z niej herbatę.

Zrób sobie miętową herbatę z własnej mięty.

Herbatę miętową przygotowujemy tak, że 3 łyżeczki mięty pieprzowej zalewamy 150 ml gorącej wody. Mieszankę pozostawiamy do zaparzenia na 10 minut, a następnie cedzimy. Pijemy ją kilka razy dziennie, zawsze przygotowując ją świeżo.

W fitoterapii przygotowuje się napar z mięty, który przygotowujemy tak, że 2 łyżeczki ziela zalewamy 200 ml wrzątku i pozostawiamy do zaparzenia na 20 minut. Następnie cedzimy.

Mięta w kuchni zawsze się przyda

Miętę dodajemy do sosów, octu, przygotowujemy z niej syrop i dodajemy ją także do czekolady. Zdobimy nią sałatki, ziemniaki, napoje i poncze. Mięta jest składnikiem popularnego mieszanego napoju mojito.