Marchewka późna Tinga

Daucus carota - Tinga

Wszyscy ją znamy, wszystkim smakuje i w kuchni należy do najczęściej używanych warzyw korzeniowych. Tak, mowa o marchewce. Pochodzi z południowej Azji, z obszaru dzisiejszego Afganistanu, Pakistanu i Iranu. Marchewka jest rośliną dwuletnią. Ma liście pierzaste. Łodyga kwiatowa może mieć wysokość do 1,5 m, kwiatostan tworzy złożony baldach, a kwiaty są białawe.

Marchewkę możemy podzielić na dwa podstawowe rodzaje - marchew zwyczajna dzika (co jest pierwotną nieuszlachetnioną formą z białym korzeniem) i marchew zwyczajna siewna (tutaj należą wszystkie obecnie uprawiane odmiany marchewki). Marchew zwyczajna siewna ma bardziej masywny korzeń, którego kolor może być biały, żółty, pomarańczowy, czerwony, fioletowy i wielokolorowy (zewnątrz może być inny niż wewnątrz).

Według terminu wysiewu rozróżniamy marchewki na - MŁODĄ MARCHEWKĘ (delikatniejsza wczesna marchewka, krótsza i ma bardziej okrągły korzeń), BABY MARCHEWKĘ (młoda wczesna marchewka, wyróżnia się delikatnym smakiem i kruchą strukturą) i KLASYCZNĄ MARCHEW (późny typ, ma słodkawy gładki korzeń o półdługim kształcie, spiczasty koniec).

To jednak nie koniec. Ulubioną marchewkę możemy również podzielić według kształtu korzenia, dla którego ją uprawiamy. Na przykład typ Berlikum ma większe walcowate korzenie z tępym końcem. Marchewki tego typu są odpowiednie do bezpośredniej konsumpcji, długoterminowego przechowywania, suszenia i dalszego przetwarzania. Flakee wyróżnia się bardzo długimi zwężonymi korzeniami z szerokim i płaskim końcem. Nadaje się do bezpośredniej konsumpcji, długoterminowego przechowywania, suszenia i innych rodzajów przetwarzania. Parisian ma małe korzenie w kształcie rzodkiewki. Typ jest odpowiedni do bezpośredniej konsumpcji i przetwarzania. Nantes to klasyczna młoda marchewka, którą spotykamy w sklepach. I wreszcie typ Chantenay to marchewka z krótszymi, raczej stożkowymi korzeniami. Nadaje się do bezpośredniej konsumpcji, suszenia i innych rodzajów przetwarzania.

Marchewka ma wysoką zawartość substancji mineralnych. Ma również wysoką zawartość potasu, magnezu, fosforu, ale i chloru. Zawiera także liczne pierwiastki śladowe - bor, wanad, żelazo, jod, kobalt, miedź, mangan, cynk.Jest źródłem prowitaminy A – betakarotenu. Zawiera również trochę witaminy C lub witamin z grupy B.

Zaletą marchewki jest również to, że należy do bardzo nieskomplikowanych warzyw. Możesz uprawiać ją także w pojemnikach, na przykład na tarasie!

Jak uprawiać marchewkę

• Wymaga słonecznego stanowiska. Grządki regularnie spulchniamy i podlewamy. Zdecydowanie nie przelawamy, moglibyśmy spowodować zniszczenie całego zasiewu. Marchewka należy do roślin lubiących chłód, najlepiej rośnie przy temperaturach około 16°C. Zielenieniu główek korzeni zapobiegamy przygarnianiem ziemi do roślin.

• Nieodpowiednia do wysadzenia jest świeżo nawożona gleba. Nasiona wysiewamy na grządkę, gdy miną przymrozki. Temperatura dzienna powinna wynosić średnio co najmniej 7°C (idealna uprawa marchewki jest przy temperaturach dziennych około 16°C). Wysiewamy na głębokość 1 do 2 cm w odstępach około 15 cm. Wschodzące rośliny należy przerzedzić do odległości około 5 cm. Późne odmiany marchewki wysiewamy w ten sam sposób od końca wiosny do początku lata.

• Marchewka wymaga dokładnie uprawionej gleby z wystarczającą ilością składników odżywczych i wilgoci. Gleba powinna być lekka i żyzna. Optymalne pH jest neutralne do lekko zasadowego. Gleba nie powinna zawierać brył i kamieni.

• Przed spulchnieniem gleby warto wzbogacić miejsce wysiewu o dobrze wyległy kompost. Przed wysiewem do gleby wprowadzamy 70g N, 30g P i 150g K. W fazie 3-5 liści aplikujemy 20g N w podłożu. Podczas wegetacji nawozimy nawozem NPK o niższej zawartości azotu i wyższym udziale potasu. Nie używamy obornika. Marchewka na ten typ nawożenia reaguje pękaniem.

• Czarna zgnilizna marchewki objawia się na kiełkujących roślinach ściemnieniem, ścieńczeniem i zgnilizną szyjki korzeniowej oraz zasychaniem liści. Podczas wegetacji choroba ta nie objawia się zbytnio na korzeniach. Na zaatakowanych korzeniach powstają ciemne, suche wklęsłe plamy. Ochronę przeprowadzamy preparatem Dithane DG Neotec.

  Sucha plamistość liści marchewki objawia się w trakcie wegetacji rozprzestrzenia się między roślinami za pomocą wiatru i deszczu konidiami, które powstają na zaatakowanych liściach. Na najstarszych liściach powstają żółtobrązowe plamy wielkości od jednego do dwóch milimetrów z jaśniejszym obrzeżem. Plamy stopniowo powiększają się, zlewają i ciemnieją. W późniejszej fazie liście są całkowicie ciemne i obumarłe. Ochronę przeprowadzamy preparatem Ortiva.

  Mszyca marchwianka objawia się na młodszych roślinach, które żółkną i obumierają. Na powierzchni korzenia, głównie w jego górnej trzeciej części, widoczne są z zewnątrz korytarzykowate żerowania z larwami much. Uszkodzone rośliny gnią podczas przechowywania. Obecnie ochrona nie jest możliwa. Wcześniej przeprowadzano ją preparatem Dursban 10 G.

  Mokra zgnilizna marchewki jest spowodowana nieprawidłowym przechowywaniem warzyw korzeniowych w wilgotnym środowisku. Marchewka zmienia się w papkowatą śmierdzącą masę. Przed przechowaniem marchewkę oglądamy i oczyszczamy z resztek gleby.

  Przez ssanie nicieni korzenie marchewki są zdeformowane i tworzą nadmierną ilość bocznych korzeni. Wysiew nagietków może znacznie zmniejszyć występowanie nicieni w glebie. Przestrzegamy również płodozmianu.

  Mączniak prawdziwy objawia się na wszystkich nadziemnych częściach (liściach, ogonkach, łodygach, kwiatostanach i nasionach) powstają białawe mączne naloty. Ochronę przed mączniakiem baldaszkowatych przeprowadzamy preparatem Ortiva.

• Wczesne odmiany zbieramy od 8. tygodnia po wysadzeniu. Późne odmiany potrzebują czasem nawet 11 tygodni. Zbiór przeprowadzamy ręcznie poprzez wyrywanie lub możemy ostrożnie pomóc sobie widłami tak, aby nie uszkodzić korzenia roślin.