Jak dbać o glebę

Jak pielęgnować glebę

Na glebę musimy patrzeć jak znawca. Sprawdzić, czego jej brakuje i jakie ma niedobory oraz odpowiednio je uzupełnić. Zwiększymy w ten sposób plon i skuteczność uprawy różnych gatunków roślin. Górna część gleby jest biologicznie aktywna. Naukowo nazywa się warstwą orną. To najciemniejsza i najbogatsza w składniki odżywcze gleba w waszym ogrodzie. Warstwa orna ma około 10-30 cm, w zależności od tego, jak głęboko glebę uprawiacie i użyźniacie.

Pod warstwą orną znajduje się twardsza część gleby. Składa się ze spieczonych cząstek gleby. Zazwyczaj nie uprawia się jej łopatą. Gleba jest wtedy twarda, nie przepuszcza korzeni ani nawodnienia. Przez to, że nie przepuszcza nawodnienia, może spowodować spłukanie górnej warstwy - warstwy ornej.

Pod tą warstwą znajduje się jeszcze kolejna warstwa - podglebie. Ono również jest ważne. Może być ubogie w składniki odżywcze lub odwrotnie - bogate. Wadą jest, gdy jest pełne wody gruntowej.

Najkorzystniejsza jest gleba, która nie zawiera tych dolnych warstw. Osiągniecie to w ten sposób, że będziecie regularnie uprawiać i przekopywać glebę oraz ją pogłębiać. Pogłębicie w ten sposób nie tylko żyzność gleby, ale także jej spójność.

Z przyrodoznawstwa zapewne jeszcze pamiętacie, że gleba dzieli się na lekką, średnio ciężką i ciężką. Każda z nich ma swoje zalety i swoje pułapki. Które, jeśli dobrze i w porę rozpoznacie, możecie ograniczyć lub odwrotnie - wykorzystać.

Gleby średnio ciężkie - gliniaste, aż gliniastopiaszczyste - są odpowiednie do uprawy warzyw. Bywają głębokie, z wysoką zawartością wapnia. Są wystarczająco przepuszczalne.

Gleby lekkie - piaszczyste, aż gliniastopiaszczyste - są przewiewne i bardzo szybko się nagrzewają. Nie zatrzymują dobrze nawodnienia. Są również odpowiednie do uprawy warzyw, ale także do sadzenia drzew owocowych. Najbardziej odpowiednia gleba dla brzoskwiń, moreli i innych pestkowych.

Gleby ciężkie - to gleby ilaste. Są bardzo trudne w uprawie do obróbki. Rośliny, zwłaszcza drzewa, płytko się w nich zakorzeaniają. Płytkie korzenie powodują małą odporność na mróz.

Okopywanie

Okopywanie wygląda jak zwykła praca w ogrodzie, ale nie jest. Okopywaniem dajemy roślinom tak potrzebny tlen. Gleba się przewietrza. Przewietrzana gleba jest nie mniej ważna niż gleba nawodniona. Okopywaniem lekko rozruszamy stwardniałą górną warstwę gleby - skorupę glebową powstającą np. po deszczach.

Spulchnianie wykonujemy najczęściej motyką. Spulchniamy tak, aby nie uszkodzić korzeni. Potrzebujemy 5 rodzajów motyk. Szeroką do płytkiego spulchniania i pielenia. Ciężką do prac ziemnych, przekopywania kompostu i pracy wokół drzew (wykopywanie dołów, spulchnianie wokół drzew). Podwójną do spulchniania i pielenia w wąskich rzędach. Pociągową do pielenia - pracujemy nią tak, że pociągnięciem podcinamy korzenie chwastów, i ostatnią piątą - małą motykę do spulchniania w skalniaku i na rabatach kwiatowych.

Podczas spulchniania i kyprzenia rabat usuwamy chwasty z grządki. Wykopane chwasty wrzucamy do kompostu. Jeśli chwast już kwitnie, posypujemy go na kompoście wapnem.

Kyprzenie gleby

Niezkyprzena gleba przepuszcza niepotrzebnie dużo wilgoci do powietrza. Wilgoć jest dla roślin bardzo ważna. Zależy od niej ich życie wegetacyjne. Najwięcej wilgoci ucieka z gleby, na której utworzyła się już skorupa. Gleba powinna być kyprzona zawsze po deszczu i obfitszym podlewaniu. Jest to po to, aby zapobiec parowaniu z gleby. Kyprzenie i spulchnianie jest jednocześnie okresową walką ze wzrostem chwastów. Spulchnianie i kyprzenie można wykonywać przez cały rok. Latem kyprz i spulchniaj tylko płytko.

Kopanie

Kopanie to rozluźnianie gleby łopatą, szpadlem lub innym narzędziem ogrodniczym (kilofem itp.). Najodpowiedniejsze jest jednak używanie szpadla! Używamy dwóch rodzajów szpadli. Szpiczasty - jest odpowiedni do kopania w ciężkich i kamienistych glebach. Jest również odpowiedni do wykopywania dołów przy sadzeniu drzew owocowych. Drugim szpadlem jest szpadel prosty - odpowiedni do zakopywania obornika i kompostu, do pracy w lekkich i średnio ciężkich glebach. Jeśli jesteś wymagający, możesz również kupić widły kopacze, które ułatwią pracę przy letnim kopaniu grządek i przy oczyszczaniu gleby z perzu.

Podczas kopania dobrze jest zachowywać podstawową procedurę. Kopemy tak, że glebę "odcinamy" szpadlem i obracamy. Jest to po to, aby spłukane składniki odżywcze ponownie dostały się na powierzchnię.

Mulczowanie jest bardzo ważne zarówno dla roślin, jak i dla wzbogacenia gleby. Jest odpowiednie nie tylko na grządki, ale także wokół krzewów owocowych. Utrzymuje wilgoć. Na zimę mulcz od krzewów i drzew należy jednak usunąć, aby nie trzymały się w nim myszy.

Pamiętaj, że cierpliwość się opłaca. Kopaniem możemy cały czas poprawiać glebę. Użyźniać ją. Dostarczać jej składniki odżywcze, powietrze i wilgoć. Nie unikaj też zielonego nawożenia. Jest może bardziej pracochłonne, ale gleba będzie o tyle bardziej urodzajna.

Ściółkowanie

Ściółkowanie stosuje się wszędzie tam, gdzie chcemy zapobiec wzrostowi chwastów, ujednolicić powierzchnię pod względem estetycznym, utrzymać optymalną wilgotność gleby i ciepło. Zapobiega również wysychaniu gleby i tworzeniu się tzw. skorupy glebowej. Ogranicza erozję gleby. Chroni korzenie roślin przed mrozem, a wiosną przed przedwczesnym kiełkowaniem spowodowanym podwyższoną temperaturą. Zwiększa aktywność mikrobiologiczną w glebie i dostarcza składniki odżywcze. Ściółkowanie jest bardzo popularną metodą w rolnictwie i ogrodnictwie.

Ściółkowanie wykonujemy poprzez:

• ułożenie grubej warstwy materiału
• pokrycie powierzchni gleby folią lub agrowłókniną

Ściółkowanie może również przynieść grzyby do ogrodu. Może się tak zdarzyć przy zbyt grubej warstwie ściółki, przy jej złym przechowywaniu lub przy użyciu ściółki już zaatakowanej przez grzybnie.

Przy ściółkowaniu słomą wokół drzew owocowych mogą rozrastać się ich drobne korzenie w górnej warstwie gleby, co nie jest pożądane. Mogą się również rozmnażać nornice i myszy.

Czym ściółkujemy:

• korą
• zrębkami i trocinami
• liśćmi
• słomą
• torfem
• skoszoną trawą
• kamieniami i żwirem
• agrowłókniną
• folią polipropylenową
• kombinacjami materiałów

Do ściółkowania grządek folią nadaje się czarna lub przezroczysta folia polietylenowa. W ten sposób ściółkowania zintensyfikujemy działanie mikroorganizmów glebowych, zwiększymy nagrzewanie się gleby, ograniczymy wzrost chwastów i zwiększymy retencję wilgoci.

Przed ułożeniem folii na grządce musimy dobrze wyrównać glebę i przygotować np. kamienie lub listwy do obciążenia brzegów, ewentualnie możemy użyć ocynkowanych haków.

Podziel się artykułem z przyjaciółmi na Facebooku!

Autor: Hana Michalíková