Aromatyczne pomidory z własnego ogrodu

Aromatyczne pomidory z własnego ogródka

Pomidory - to gatunek warzyw owocowych, który zaczęto uprawiać na naszym kontynencie dopiero po odkryciu Ameryki, kiedy zostały przywiezione wraz z ziemniakami. Pochodzą więc ze Środkowej i Południowej Ameryki. Pomidor jadalny, czyli pomidor zwyczajny (łac. Solanum lycopersicum), to jednoroczna roślina zielna, należąca do rodziny psiankowatych. Owocem jest jagoda - pomidor.

Pomidor jest bardzo popularny w polskich ogródkach, uprawiany jest we wszystkich swoich postaciach - odmianach:

• drobne pomidorki cherry, które są ulubione głównie przez dzieci
• żółte designerskie pomidorki
• gruszkowate
• pomidory w kształcie papryki
• mięsiste pomidory
• odmiany odpowiednie do uprawy na balkonach.

Rodzaje pomidorów

na świecie istnieje ok. 7500 gatunków pomidorów.

Pomidory dzielimy na:

• szczepowe (pędowe) - są odpowiednie do uprawy na grządkach zewnętrznych i w szklarniach. Uprawia się je na podporach. Pędy boczne należy wyłamywać, aby zwiększyć plon. Kwiaty i owoce wyrastają z głównego pędu. Np. Perun - bujnie rosnąca niska odmiana, o wysokim plonie pomidorów gruszkowatego kształtu, Start - sprawdzona wysoka i plenna odmiana z owalnymi i soczyście czerwonymi owocami.
• karłowe (krzaczaste) - niskie odmiany są odpowiednie do uprawy na balkonach, wyższe odmiany zaś na grządkach. Pomidorów nie musimy przycinać, mają własny pęd zakończony kwiatostanem. Np. Cherolla - średnio plenna odmiana, Vilma - najlepsza wyhodowana odmiana balkonowa typu cherry.

Według kształtu dzielimy na:

• pomidory gruszkowate - mają kształt gruszki, są odpowiednie również do domowej produkcji musztardy, marmolad czy ketchupu
• pomidory cherry - są drobniejsze, okrągłego kształtu, słodkie, odpowiednie jako przekąska dla dzieci, do sałatek
• pomidory koktajlowe - do sałatek, drobniejsze okrągłe pomidorki
• pomidory czereśniowe - drobne, słodkie pomidorki
• pomidory bananowe - ciekawa odmiana o dekoracyjnym wyglądzie, odpowiednia do kuchni zimnej i ciepłej
• pomidory arbuzowe - piękne soczyste pomidorki do bezpośredniego przetwarzania, jak i obróbki termicznej
• pomidory porzeczkowe - dekoracyjne, słodkie pomidorki, są przysmakkiem nie tylko dla oka

Jeśli chcemy uprawiać bio pomidorki bez nawożenia i oprysków, koniecznie ukryjmy pomidory pod dachem. Plon zawsze zależy od pogody. Trzeba dobrze wyczuć termin siewu. Glebę wokół pomidorów mulczujemy.

Jeśli uprawa pomidorów odbywa się w szklarni, możemy wybrać dowolną odmianę. Przy uprawie na grządce użyjemy do nakrycia czarnej agrowłókniny. Pomidory lubią ciepło i świeże powietrze - dlatego szklarnię należy dostatecznie wietrzyć. Odmiany szczepowe w szklarni uprawiamy klasycznie na podporach lub na siatkach zawieszonych do sufitu szklarni. Jeśli rośliny sięgają sufitu i jeszcze nie mają zawiązanych kwiatów, należy je przyciąć.

Uprawa pomidorów

Pomidory uprawiamy zawsze zgodnie z instrukcją podaną na opakowaniu, według odmiany którą wybierzemy. Ogólnie obowiązuje kilka podstawowych zasad, aby z łatwością wyhodować tę roślinę zarówno w szklarni, jak i na grządce, ale także w skrzynce czy doniczce na balkonie.

Jeśli uprawiamy pomidory na zewnątrz, należy wybierać odmiany polowe. Rośliny lubią nagrzewane słoneczne grządki i korzenie w cieple. Po deszczach mogą pojawić się choroby grzybiczne, dlatego należy usuwać porażone liście. Skuteczną profilaktyką jest oprysk przeciwko mączniakowi i zgniliźnie oraz podlewanie pod korzeń.

Pomidory mają od kiełkowania do zbioru stosunkowo długi okres wegetacyjny, dlatego trzeba się nimi zaopiekować.

Nasiona wysiewa się już w marcu, przechowuje w cieple, dopóki nie miną majowe przymrozki.

Pomidor jest odporną roślinką, wytrzyma niskie temperatury, ale gdy jest tuż po wykiełkowaniu, zapewnijmy mu raczej ciepło. Idealnie przedhodowujemy je przez 2 miesiące. Roślinka powinna mieć wysokość ok. 20 cm. Powinna być ładnie rozgałęziona, nie cienka i wyciągnięta z braku światła.

Przygotowujemy teraz grządkę. Przekopujemy ją na głębokość 25 cm. Do gleby wmieszujemy kompost. Kompost dodajemy następnie bezpośrednio do dołków pod sadzonki. Pomidory sadzamy w rozstawie zgodnie z typem odmiany, ok. 5 cm głęboko, aby roślinka była bardziej przykryta i mogła wytworzyć dodatkowe korzenie powierzchniowe.

Dokarmiamy dostępnymi nawozami do pomidorów. Lub także granulowanymi nawozami organicznymi.

Uwaga na przenawożenie azotem - prowadzi to do tworzenia liści, a nie owoców!

Podlewanie wykonujemy umiarkowanie, najlepiej przed południem, dorosłe rośliny podlewamy co 2-3 dni. Niepożądane jest, aby gleba wokół pomidorów była przesiąknięta wodą lub aby woda stała przy łodygach. Glebę możemy delikatnie spulchniać. Liści nie podlewamy.

Pomidory balkonowe - uprawia się bardzo łatwo w pojemnikach. Są praktycznym i nowoczesnym uzupełnieniem każdego balkonu. Pomidory najpierw rozsadzamy, a następnie wysiewamy do pojemników (skrzynki samopodlewające) lub pojemników o średnicy większej niż 25 cm. Wybieramy odmiany pomidorów krzaczastych/balkonowych, np. odmianę VILMA uprawiamy po 3 rośliny w skrzynce 100 cm, w skrzynce 60 cm natomiast uprawiamy 2 rośliny. Również pomidory uprawiane na balkonach podlewamy pod korzeń i jeśli to możliwe, uprawiamy przy ścianach, w osłonie przed deszczem. Jeśli chcemy naprawdę obfite plony, nie bójmy się nawozić, choćby tylko ściółką lub kompostem, a jeśli nam się to wizualnie nie podoba, to nawozami organicznymi czy przemysłowymi. Nigdy jednak nie przekraczajmy zalecanego dawkowania.

Pomidory potrzebują bardzo żyznej gleby, dlatego zapewniamy im kompostowaną ziemię i możemy dodać trochę nawozu organicznego.

Pomidory zdrowe dla zdrowia

Pomidory zawierają dużą ilość antyoksydantów. Są zatem zdrową ochroną komórek naszego organizmu przed komórkami nowotworowymi. Zawierają również substancję - likopen, która działa przeciwko procesowi starzenia się komórek, wzmacnia naszą odporność, obniża cholesterol, odmładza skórę, wspomaga zdrowy wzrost paznokci i włosów, ogranicza powstawanie chorób cywilizacyjnych serca i naczyń. Likopen pozostaje w pomidorach nawet po obróbce termicznej. Pomidory zawierają dużą ilość witaminy C i betakarotenu.

Pomidory składają się w 90% z wody i nie zawierają prawie żadnego tłuszczu, a zawierają wysoki udział błonnika, są zatem odpowiednie przy dietach redukcyjnych. Zawierają również potas, który pomaga organizmowi w odwadnianiu, a tym samym działa na regulację ciśnienia krwi.

Przysmakiem są suszone pomidory, które możemy przygotować/wysuszyć prosto w domu, czy to naturalnie na powietrzu, czy w suszarce. Te suszone pomidory spożywamy jak chipsy. Możemy je też rozkruszyć w dłoni jako przyprawę do makaronu lub zmieszać z oliwą z oliwek i tak zamarynowane, podawać do mięs, makaronów.

Pomidory w kuchni

Pomidory są ogólnie smacznym dodatkiem do smażonych potraw, które równoważą. Możemy przygotować sałatkę pomidorową w słodko-kwaśnej zalewie. Popularny jest szopska sałatka, gdzie pomidory są nieodłącznym składnikiem. Przygotowujemy również nadziewane pomidory mieszankami serowymi lub możemy zapiekać nadziewane mielonym mięsem. Bardziej zręczni, pomidorki zawieszają, przecierają, przetwarzają na domowy ketchup. Z pomidorków możemy przygotować i zakonserwować bazę włoskich sosów, do zupy, do spaghetti bolognese. Kto by nie kochał sosu pomidorowego lub zupy, z domowych pomidorków szczególnie słodkich i zdrowo kolorowych.

Dla dzieci atrakcyjne są pomidorki cherry, drobne kuleczki czerwonego i żółtego koloru, które możemy przy ich pomocy wyhodować nawet na balkonie, jeśli nie mamy ogródka.

Już wiesz, kiedy usuwać pędy boczne pomidorów? Podziel się swoimi doświadczeniami z przyjaciółmi na Facebooku!