Egzotyczna muraja z nasion

Murraya paniculata (łac. Murraya paniculata) to wiecznie zielony krzew należący do rodziny rutowatych (Rutaceae). Jego ojczyzną jest Azja. Najczęściej jej pochodzenie przypisuje się Chinom i Japonii. Obecnie występuje licznie w Azji Południowo-Wschodniej. Można ją znaleźć na terenie od Pakistanu i Sri Lanki aż po południowe Chiny, Tajlandię i Malezję. Uprawiana jest także na Filipinach, w Indonezji i w Nowej Gwinei. Rozprzestrzeniła się do północnej Australii i południowo-zachodniej Oceanii. W naturalnych siedliskach występuje w lasach tropikalnych, w zaroślach wzdłuż cieków wodnych, a w obszarach górskich rośnie na wysokości do około 1300 m n.p.m. Murraya znana jest również pod starszą nazwą gruboskórka wiechowata oraz pod określeniami pomarańczowy jaśmin i chiński mirt.

Istnieje kilka gatunków murraya, należą do nich na przykład Murraya paniculata, Murraya stenocarpa, Murraya ovatifolialata, Murraya koenigii, Murraya exotica i Murraya alata.

• Murraya koenigii otrzymała swoją nazwę gatunkową na cześć botanika Johanna Koeniga. Ojczyzną tego gatunku są Indie, Sri Lanka i Pakistan. W naturalnym środowisku rośliny osiągają wysokość 4-6 m i szerokość 3-5 m, średnica pnia wynosi około 40 cm. Liście są nieparzystopierzaste, o długości od 15 do 25 cm. Każdy liść ma 11-21 par listków. Poszczególne listki mają odwrotnie jajowaty kształt i osiągają długość 2-4 cm. Krzew kwitnie drobnymi białymi kwiatami. Owocem są czarne jagody, których miąższ jest jadalny, ale uwaga – nasiona są trujące.

• Murraya exotica jest często uprawiana w tropikalnych ogrodach. Ten gatunek murraji ma drobne, gęsto rosnące woskowate liście o owalnym kształcie. Ich kolor jest ciemnozielony. Po rozgnieceniu liście wydzielają przyjemny zapach. Kwiaty są drobne, rurkowate, złożone z pięciu białych płatków, z których środka wyraźnie wystaje słupek z pręcikami. Kwiaty rozkwitają stopniowo, a ich zapach przypomina cytrusy. Jagody (owoce) są czerwone i jadalne. Smakują podobnie jak marynowane oliwki.

• Murraya paniculata jest bezkolczastym, wiecznie zielonym krzewem o nieparzystopierzastych, ciemnozielonych, skórzastych liściach. Kwiaty są białe z pięcioma płatkami korony. Wydzielają przyjemny zapach. Owoce są czerwone, o wielkości około 0,5 cm, okrągłego lub podłużnego kształtu. W naszych warunkach ten gatunek uprawiany jest jako roślina doniczkowa, często formuje się z niej bonsai (akcesoria do bonsai).

Uprawa murraji

Murraja jest stosunkowo nieskomplikowana w uprawie, jest dość odporna. Najlepiej rozwija się w szklarni, ale znosi również uprawę w mieszkaniu. Umieść ją w przewiewnym, jasnym i ciepłym pomieszczeniu, najlepiej przy oknie południowym lub wschodnim. Roślina najlepiej rozwija się w temperaturze 16-25°C. Jej korzenie bardzo lubią ciepło. Przy ich wychłodzeniu lub nadmiernym zalaniu roślina zrzuca kwiaty i owoce, a przy silnym wychłodzeniu opadają również liście. Do podlewania najlepiej używać wody deszczowej lub przegotowanej. Podlewanie przeprowadzamy regularnie, aby podłoże całkowicie nie wyschło. W okresie letnim możliwe jest wystawienie murraji na balkon lub do ogrodu, nie może być jednak wystawiona na mocne słońce. Podczas letniego pobytu na zewnątrz roślina wymaga obfitego podlewania, a około raz w miesiącu warto ją nawozić płynnym nawozem do roślin pokojowych. Na zimę przenieś ją do chłodniejszego pomieszczenia o temperaturze około 10°C. Roślina nie jest mrozoodporna, dlatego należy to zrobić jeszcze przed nadejściem pierwszych przymrozków. W miejscu zimowania powinno być dużo światła i wilgotności powietrza. Odpowiednią wilgotność można zapewnić poprzez regularne zraszanie liści lub umieszczenie nawilżacza w pobliżu rośliny. Zraszanie jest zimą głównym źródłem wody, podlewanie ogranicz do minimum i nie nawożaj murraji. Najodpowiedniejszym podłożem dla murraji jest lekko kwaśna, przepuszczalna i żyzna gleba, nie zawierająca wapna (podłoża). Ponieważ murraja jest spokrewniona z cytrusami, można użyć specjalnego podłoża do roślin cytrusowych. Murraję warto co dwa lata wiosną przesadzić do większej doniczki (doniczki gliniane). Roślinę można przycinać i formować, dzięki czemu można osiągnąć stosunkowo mały wzrost rośliny. Niektórzy hodowcy tworzą z murraji bonsai. Liście możesz przycinać do pierwszej pary w dowolnym momencie okresu wzrostu, uważaj jednak, aby nie odciąć zawiązanych pąków kwiatowych na końcach pędów – byłoby ich szkoda. Formowanie murraji jest możliwe w każdym momencie. Lepiej jest drutować młode i cienkie gałązki, ponieważ starsze i grubsze są kruche i łatwo pękają.

Muraja rozmnaża się albo za pomocą sadzonek, albo z nasion. Uprawa z nasion jest prostsza, ponieważ sadzonki dość słabo się ukorzeniają. Z nasion muraję może wyhodować nawet prawie niedoświadczony hodowca. Nasiona wysiewaj do substratu złożonego z torfu, ziemi liściastej, kompostu i piasku w proporcji 1:1:1:1. Łatwiej jest wykorzystać gotowy substrat do roślin cytrusowych. Przygotuj substrat do odpowiedniego pojemnika. Do utrzymania stałej temperatury i wilgotności powietrza zaleca się uprawę w mini szklarni lub w mini inspekcie. Nasiona wysiewaj na powierzchnię substratu i lekko je dociśnij. Do kiełkowania najbardziej odpowiednia jest temperatura około 25 °C. Wysiew umieść w jasnym miejscu, ale nie na bezpośrednim słońcu, ponieważ mogłoby dojść do poparzenia liści młodych roślin. Rośliny stosunkowo szybko rosną, często kwitną już w drugim roku po wysiewie. Roślina nie jest podatna na choroby i szkodniki. W warunkach domowych mogą ją jednak zaatakować mszyce, przędziorki lub wełnowce, które należy wtedy spryskać odpowiednim preparatem przeciwko owadom ssącym i gryzącym.

Zastosowanie muraj

Muraja w naszych warunkach jest uprawiana raczej w celach dekoracyjnych. Zawiera jednak również wiele ważnych substancji, przede wszystkim leki przeciwcukrzycowe i antyoksydanty, dzięki którym ma również właściwości lecznicze. Muraja działa przeciwdrobnoustrojowo, ma działanie uspokajające i obniża poziom cholesterolu we krwi. Skórzaste liście po rozkruszeniu uwalniają bardzo przyjemny aromat cytrusowy, dlatego ekstrakty z nich często wykorzystuje się w aromaterapii. Muraja jest również częścią medycyny ajurwedyjskiej. W kuchni azjatyckiej liście muraj są używane jako zamiennik liścia laurowego. Suszone owoce są często składnikiem indyjskiej przyprawy "kari". Pachnąca kora służy do produkcji perfum.