Olejki eteryczne: jak je stosować, rozcieńczać i przechowywać

W skrócie: Na skórę olejki eteryczne należy zawsze rozcieńczać do 1–2 %, czyli 5–10 kropli na 30 ml oleju bazowego. Do kominka zapachowego lub dyfuzora wystarczy 3–5 kropli, do kąpieli dodaje się je dopiero po wymieszaniu z olejem bazowym lub śmietanką. Przechowuje się je w ciemnym szkle w chłodzie i nie wolno ich połykać.

Olejki eteryczne nakłada się na skórę rozcieńczone do 1–2 %, czyli 5–10 kropli na 30 ml oleju bazowego, do kominka zapachowego wystarczy 3–5 kropli na pojemnik z wodą, a do kąpieli wlewa się je dopiero po wymieszaniu z olejem bazowym lub śmietanką, ponieważ nie rozpuszczają się w wodzie. To nie są olejki zapachowe: olejek eteryczny powstaje przez destylację rośliny z parą wodną i jest skoncentrowany, natomiast olejek zapachowy bywa mieszanką z dodatkiem kompozycji zapachowej. Żadnego z nich nie wolno połykać, a przed pierwszym użyciem należy wykonać test na małym fragmencie skóry.

Poniżej opisano trzy podstawowe sposoby użycia, właściwe rozcieńczenia oraz to, jak przechowywać olejki, aby nie uległy utlenieniu. Poszczególne olejki omawiamy osobno: lawendowy, z drzewa herbacianego i eukaliptusowy. To nie jest porada lekarska.

Spis treści

• Aromatyczne użycie olejków eterycznych
• Miejscowe użycie olejków eterycznych na skórę
• Wewnętrzne użycie olejków eterycznych
• 7 najlepszych olejków eterycznych dla początkujących
• Bezpieczne stosowanie olejków eterycznych
• Podsumowanie i wskazówka na następny krok
• FAQ – częste pytania o stosowanie olejków eterycznych

Aromatyczne użycie olejków eterycznych

Aromaterapia należy do najczęstszych sposobów stosowania olejków eterycznych. Zapach może przyjemnie nastroić i przyczynić się do poczucia komfortu. Wystarczy kilka kropli i właściwy sposób użycia.

Jak używać olejków eterycznych aromatycznie?

• Dyfuzor: 3–5 kropli do wody w dyfuzorze, w dużym pomieszczeniu do 8.
• Kominek zapachowy: kilka kropli do wody nad świeczką.
• Chusteczka: wystarczy nakapać kroplę olejku na chusteczkę i powąchać. Czystego olejku nie należy wcierać w dłonie.
• Perfumy: kropla na nadgarstek lub szyję (rozcieńczona w oleju bazowym).

Dodatkowe wskazówki do aromaterapii

• Mieszankę olejku z wodą można spryskać zasłony, poduszki lub ubrania.
• Inhalacja parą – kilka kropli olejku do gorącej wody i przykrycie głowy ręcznikiem.
• Olejek można nakapać na wacik i włożyć go do suszarki do bielizny.

Miejscowe użycie olejków eterycznych na skórę

Inną lubianą metodą jest aplikacja olejku bezpośrednio na ciało – zawsze jednak z rozcieńczeniem! Dzięki olejom bazowym (np. kokosowemu, migdałowemu, jojoba) olejki eteryczne wnikają w skórę bezpiecznie.

Jak rozcieńczać olejki eteryczne?

• 1–2 krople olejku eterycznego + 1 łyżeczka (5 ml) oleju bazowego, czyli mniej więcej 1–2 %. Na twarz i dla początkujących 1 kropla.
• Na większe powierzchnie (np. plecy podczas masażu): 1 kropla na 5 ml oleju bazowego.
• Woda nie nadaje się do rozcieńczania – olejki się z nią nie mieszają.

Gdzie aplikować olejki eteryczne?

• Skronie, czoło, kark
• Klatka piersiowa, brzuch
• Nadgarstki, dłonie, stopy

❗Uwaga: Należy unikać okolic oczu, nosa, uszu oraz skóry uszkodzonej lub wrażliwej. Przed pierwszym użyciem należy wykonać test wrażliwości na olejek eteryczny.

Miejscowe wykorzystanie olejków eterycznych w praktyce

• Kilka kropli można dodać do mleczka do ciała, szamponu lub kremu.
• Kompres: olejek najpierw rozmieszać w łyżce oleju bazowego, następnie dodać do ciepłej wody, zamoczyć ściereczkę i przyłożyć do ciała.
• Relaksujący masaż z olejkami eterycznymi i olejem bazowym.

Wewnętrzne użycie olejków eterycznych

Wewnętrznego stosowania olejków eterycznych zdecydowanie nie zalecamy bez konsultacji z wykwalifikowanym aromaterapeutą lub lekarzem. Olejki są niezwykle skoncentrowane i mogą uszkodzić błony śluzowe lub wywołać inne dolegliwości.

7 najlepszych olejków eterycznych dla początkujących

Nie mają Państwo pewności, który olejek eteryczny jest właściwy? Można zacząć od jednego z tych siedmiu popularnych – są uniwersalne, łatwe w użyciu i zazwyczaj pięknie pachną nawet bez wcześniejszego doświadczenia.

Każdy z nich ma swoje specyficzne właściwości i obszar zastosowania. Warto sprawdzić, który może pasować najlepiej:

Bezpieczne stosowanie olejków eterycznych

Olejki eteryczne są naturalne, ale bardzo silne – i dlatego wymagają szacunku. Przegląd podstawowych zasad pomoże zacząć bezpiecznie:

1. Należy skonsultować się ze specjalistą (zwłaszcza w ciąży, u dzieci lub przy problemach zdrowotnych).
2. Mięty pieprzowej, eukaliptusa i rozmarynu nie wolno stosować u dzieci do 6 lat w ogóle, także w dyfuzorze. Olejków z 1,8-cyneolem (eukaliptus, rozmaryn) nigdy nie należy nakładać dzieciom w okolice twarzy.
3. Nigdy nie stosować nierozcieńczonych na skórę.
4. Zacząć od małej dawki i obserwować reakcję.
5. Wykonać test wrażliwości (np. na przedramieniu).
6. Olejków cytrusowych nigdy nie wystawiać na słońce (fototoksyczność).
7. Unikać oczu, uszu, błon śluzowych i uszkodzonej skóry.
8. Przechowywać poza zasięgiem dzieci, najlepiej z zabezpieczeniem przed dziećmi.

Olejek eteryczny, bazowy czy zapachowy: jak poznać, co się kupuje

Pod określeniem „olejek aromatyczny” w sklepach sprzedawane są trzy zupełnie różne rzeczy. Pomyłka to nie tylko kwestia zapachu: olej bazowy zatka dyfuzor, a syntetyczne perfumy nie mają z aromaterapią nic wspólnego.

Oleje z nasion i owoców, takie jak olej malinowy, jojoba czy argan, są zawsze olejami bazowymi, nawet jeśli sklep zalicza je do eterycznych. Do cery i masażu są doskonałe, ale do dyfuzora nie należą. Przegląd tego, który olej bazowy do czego się nadaje, znajduje się w artykule Oleje bazowe od A do Z.

Natomiast owocowe zapachy, takie jak ananas, truskawka, melon czy kokos, w buteleczce z napisem „olejek aromatyczny” to prawie zawsze mieszanki perfumowane. Z ananasa ani truskawek nie da się otrzymać olejku eterycznego przez destylację, a prawdziwe olejki cytrusowe (cytryna, pomarańcza, mandarynka, grejpfrut) są w grupie owocowej wyjątkiem.

Domowy test z papierem

1. Należy nakapać jedną kroplę olejku na zwykły biały papier.
2. Zostawić go na 24 godziny w temperaturze pokojowej.
3. Olejek eteryczny odparuje i nie zostawi tłustej plamy, co najwyżej słaby kolorowy cień (typowo tłoczone cytrusy, paczula, wetyweria).
4. Jeśli pozostanie półprzezroczyste tłuste kółko, jest to olej bazowy albo olejek eteryczny rozcieńczony olejem bazowym.

Test niczego nie mówi o czystości ani jakości, jedynie odróżnia olej lotny od tłustego. O jakość należy pytać po łacińskiej nazwie rośliny, kraju pochodzenia i sposobie pozyskania, szczegółowo omawia to artykuł który olejek eteryczny na co.

Rozcieńczanie olejków eterycznych: przegląd

Procent oznacza udział olejku eterycznego w gotowej mieszance. Jeden procent z 30 ml to 0,3 ml, czyli 5–6 kropli w zależności od wielkości zakraplacza (jedna kropla to około 0,05–0,06 ml).

Podsumowanie i wskazówka na następny krok

Olejki eteryczne są wspaniałym pomocnikiem na drodze do większego komfortu. Można je wykorzystać do relaksu, w domowej kosmetyce lub jako naturalne wsparcie w wymagających dniach. Kluczem do sukcesu jest bezpieczne stosowanie, dobrej jakości olejki i wsłuchiwanie się we własne ciało.