Historyczny rozwój ogrodów, część 2

W poprzedniej części powiedzieliśmy sobie coś o początkach ogrodów, w tej kontynuacji nakreślimy, jak potoczyły się dalej ich losy aż do dzisiejszej postaci.

A co z Europą?

W Europie stopniowo zaczyna się przechodzić od sztuki greckiej do rzeczywistości duchowej. Ogród średniowieczny jest pojmowany raczej gospodarczo, a wygląd nie odgrywa tu już tak dużej roli.

Wszystko, co służy tylko ozdobie lub przyjemności, jest w tym okresie grzeszne.

Ogrody umieszcza się przeważnie przy domach wiejskich lub w ciasnej przestrzeni miejskich zabudowań. Znaleźlibyśmy w nich na przykład rośliny lecznicze i symboliczne, warzywa, drzewa owocowe, baseniki, altanki i tak lubiane ławki darniowe.

Ogrody klasztorne

Dzięki Kościołowi, który miał znaczny wpływ, dochodzi do największego rozwoju ogrodów klasztornych. Przy czym treścią pracy niektórych zakonów była właśnie praca w tych ogrodach, najczęściej uprawiano w nich zioła lecznicze. Ogrody klasztorne były podzielone na kilka części funkcjonalnych i rozciągały się pośrodku kompleksów klasztornych. Nieodłączną częścią był rajski dziedziniec, czyli viridarium, w którym uprawiano rośliny ozdobne, najczęściej były to róże i lilie.

Ogrody były podzielone ścieżką na cztery części, a pośrodku umieszczona była fontanna lub studnia. Osobnym ogrodem był najczęściej ogród warzywny, ogród roślin leczniczych, a także chmielnik, winnica lub sad. Rzymska kultura ogrodowa odzwierciedlała się więc w pewnym stopniu tylko w tych ogrodach klasztornych.

Przejście do renesansu

Wyraźne zmiany w sztuce ogrodowej przyniósł renesans, gdy motywy chrześcijaństwa wypiera racjonalne podejście do sztuki i życia. Powierzchnie ogrodów mieszczańskich się powiększają, budowę trudno dostępnych zamków obronnych zastępują pałace z przestronnymi ogrodami i parkami.

Kładzie się tu duży nacisk na stronę plastyczną i połączenie między ogrodem a pałacem. Jeśli mielibyśmy wymienić niektóre elementy, należy wspomnieć o regularnym podziale geometrycznym, żywopłotach, grządkach z ornamentami oraz strzyżonych labiryntach i płotkach.

Barok

W baroku dochodzi do dążenia do połączenia ogrodu z krajobrazem, dlatego ciągną się w dal, aż stopniowo się ze sobą zlewają. Jest to najważniejszy okres działalności twórczej w architekturze ogrodowej, utrwala się tu wrażenie estetyczne.

Klasycyzm

Główne drogi są układane w ośmioramienną gwiazdę, we Francji tworzy się tzw. mosty widokowe.

Od końca XVIII wieku tworzenie ogrodów odchodzi od regularnych elementów i przechodzi się do swobodnej przyrody.

Nadejście romantyzmu

W ogrodach tworzy się sztuczne ruiny, jaskinie lub pustelnie. W Anglii kształtuje się krajobrazy gospodarcze, w których znajdują się pastwiska i drogi z żywopłotami.

Naturalny styl angielski rozprzestrzenia się na całą Europę, u nas jego przykładem jest na przykład ogród w kompleksie lednicko-wałtyckim.

Nowy styl secesji

Rozwija się na przełomie XIX i XX wieku w Europie i Ameryce Północnej. Typowe dla tego okresu były skomplikowanie kształtowane, płynne krzywe, ornamenty oraz liniowość i asymetria. Ogrody były tworzone z dużych powierzchni trawiastych i wodnych. Pergole, meble ogrodowe i w ogóle całe wyposażenie ma przeważnie barwę białą.

Początek XXI wieku

Styl formalny zastępuje raczej naturalność i elementy swobodnej przyrody. Cechą tych ogrodów jest asymetria i abstrakcja, ponadto są uzupełniane rozmaitymi elementami geometrycznymi i delikatnymi krzywymi.

Łączy się piasek z głazami, roślinami i mniejszymi zbiornikami wodnymi. Stopniowo nadchodzi postmodernizm, w którym wszyscy dążą do oryginalności i poszukiwania nowych kierunków.

W XXI wieku wykorzystuje się dużo elementów z chińskiego i japońskiego stylu ogrodowego.

Współczesne ogrody powinny być urzekającym otoczeniem do odpoczynku, w którym człowiek będzie czuł się dobrze i w którym będzie odzwierciedlać się jego osobowość. Fantazji nie stawia się granic.

Prosimy o komentarz do tego artykułu oraz podzielenie się doświadczeniami lub zdjęciami z Państwa ogrodu na naszym forum dyskusyjnym.

Jeśli artykuł się Państwu podoba, prosimy podzielić się nim ze znajomymi na Facebooku :)

Może Państwa zainteresować: Historyczny rozwój ogrodów, część 1