Jak uprawiać melony w ogrodzie

W skrócie: Arbuzy wysiewa się do doniczek w kwietniu, a zahartowaną rozsadę przenosi do gruntu po 15 maja, gdy gleba ma minimum 15°C. Rośliny sadzimy w rozstawie 100–150 cm na pełnym słońcu i zostawiamy 3–4 owoce na roślinie. Zbiór następuje 80–100 dni po wysadzeniu rozsady.

Jak uprawiać arbuzy w ogrodzie

Arbuz zwyczajny (łac. Citrullus lanatus) - jest również znany pod botaniczną nazwą Kawon zwyczajny. Arbuz należy do rodziny dyniowatych (łac. Cucurbitaceae). Pochodzi z Afryki i południowej Azji. Do Europy trafił w XV wieku. Obecnie największym producentem i światowym eksporterem jest Chiny.

Arbuz to zdecydowanie jedno z najpopularniejszych warzyw w miesiącach letnich. Owoc arbuza z botanicznego punktu widzenia jest jagodą. Ta "jagoda" jako owoc arbuza zwyczajnego ma ciemnozieloną skórkę i czerwony miękki miąższ pełen pestek. U melona cukrowego "jagoda" ma żółtą skórkę i żółtobiały mięsisty miąższ z pestkami w środku. Do tej rodziny należy więc także melon miodowy żółty ("honeydew", łac. Cucumis melo). Te dwa melony są najczęściej uprawianymi gatunkami u nas.

W Polsce uprawa arbuzów się udaje. Najlepsze naturalne warunki do uprawy arbuzów są w regionach winiarskich - na południowych terenach oraz w obszarach, gdzie uprawia się kukurydzę.

Jak uprawiać arbuzy

Arbuz zwyczajny to roślina pochodząca z krajów tropikalnych i subtropikalnych. Ma więc wyższe wymagania co do ciepła, wahań temperatur w ciągu dnia i ochłodzenia w nocy, długotrwałych deszczy i złych warunków pogodowych. Arbuz można uprawiać również w szklarniach i tunelach foliowych.

Wysiew

Wysiew arbuza z nasion możemy rozpocząć już w styczniu. Dla kiełkującej rośliny musimy zapewnić wystarczająco dużo ciepła i światła. Standardowo dlatego zaleca się rozpoczęcie wysiewu w kwietniu, kiedy jest już cieplej i jest więcej światła słonecznego. Nasiona arbuza wysiewa się do doniczek lub pojemników do rozsady. Do pojemników możemy włożyć tabletki torfowe z umieszczonym nasieniem. Torf zapewni ciepło przy kiełkowaniu. Tak przygotowane nasiona do kiełkowania możemy przykryć folią. Lub nad każde nasionko użyć pokrywy z odciętej butelki PET. W naszym e-sklepie można zakupić profesjonalną miniszklarnię, przeznaczoną nie tylko do kiełkowania. Ta miniszklarnia wygląda estetyczniej niż kubeczki po jogurcie i można ją bez obaw umieścić na parapecie nawet we współczesnych wnętrzach.

Nasiona arbuza wkładamy ok. 0,5 cm pod powierzchnię przygotowanego substratu przeznaczonego do wysiewu i kiełkowania. Roślinkom zapewniamy regularne podlewanie. Aby nie zamaczać kiełkujących nasion możemy prowadzić podlewanie przez opryskiwanie za pomocą rozpylacza. Roślinkom zapewniamy temperaturę już przy kiełkowaniu 18-22°C, wysiew możemy postawić na ogrzanym parapecie.

Wysadzanie

Optymalnie rozwinięta sadzonka ma 3-4 liście i mocną, ukorzenionym bryłę z białymi - a nie zbrązowiałymi końcami. Przed przesadzeniem roślinkę lekko hartujemy na noc. Przy przesadzaniu arbuza do ziemi możemy roślinę zasypać aż po listki. Do inspektu przesadzamy zawsze do jednego okna 2 rośliny. Do szklarni 1 roślinę na 150 cm.

Sadzenie i uprawa

Już zahartowane sadzonki wysadzamy na grządkę w maju, najlepiej po 15 maja. Glebę pod uprawę arbuza musimy dobrze przygotować. Nawozić już jesienią, a na wiosnę dobrze przekopać i spulchnić. Arbuzom odpowiadają lżejsze gleby bogate w składniki odżywcze. Wysadzamy w rozstawie minimum 50x50 cm, jeśli grządka nam na to pozwala, wybieramy większy rozstaw, nawet 100x100 cm. Gdy tylko roślina wypuści dłuższą ulistnioną łodygę, przycinamy ją za 3-4 liściem, aby się rozgałęziła. Rozgałęzione boczne łodygi również przycinamy. Na pędach zostawiamy 1-2 liście i jeden kwiat na jeden owoc.

Arbuzy zaczynają kwitnąć na początku maja. O zapylenie zadbają pszczoły, jeśli uprawiamy w szklarni, możemy kwiaty zapylić pędzelkiem.

Arbuz jako roślina tropikalna lubi ciepło. Jeśli nawet w nocy temperatury spadają poniżej 5°C, przykrywamy grządkę czarną agrowłókniną, aby ochronić roślinki przed zimnem. Jeśli tak spadną temperatury także w dzień, zostawiamy rośliny przykryte. Dla arbuzów możemy przygotować ocieplone grządki, które albo obsypujemy korą mulczującą, albo czarną agrowłókniną, w której przygotowujemy otwory pod roślinki.

Arbuz lubi ciepło. Jeśli nawet w nocy temperatury spadają do 5°C, przykrywamy grządkę czarną agrowłókniną, aby ochronić roślinki przed zimnem.

Podlewanie

Zalecamy podlewać odstałą wodą, nie powinna być całkiem lodowata, ani świeżo puszczona z kranu (węża ogrodowego). Podlewamy najlepiej wieczorem, a także 2-3 razy w ciągu dnia. Podlewamy częściej, ale mniejszą ilością wody. Przy suchych dniach możemy zintensyfikować podlewanie, ale nie podmokić rośliny. Jeśli bagatelizujemy podlewanie, roślina może mieć rysy w owocu. W okresie dojrzewania już owoców arbuza nie podlewamy.

Nawożenie

Ważnym elementem przy uprawie arbuzów jest nawożenie. Nawozić tak, że już jesienią zagrzebujemy do gleby dojrzały kompost lub obornik. Gdy roślinie wzejdzie 3-4 liść, możemy dodatkowo nawozić saletrą.

Jeśli rośliny arbuza nie mamy przykryte agrowłókniną, możemy roślinki na bieżąco okopywać i glebę wokół spulchniać. Usuwamy także zaschnięte i zaatakowane przez szkodniki liście. Arbuzy chronimy przed ślimakami.

Zbiór

Arbuzy zbieramy ok. po 100 dniach od wysadzenia, pod koniec sierpnia. Zebranymi arbuzami obchodzimy się ostrożnie. Arbuz nie jest przeznaczony do długotrwałego przechowywania, ale do szybkiego spożycia. Dlatego delektujmy się arbuzem w jego najlepszym sezonie, najlepiej zaraz po zbiorze.

Jak rozpoznamy dojrzały owoc? Na dojrzałym owocu rano nie osadza się rosa. Kto nie jest tak wczesnym obserwatorem, dojrzałość arbuza pozna po opukaniu, gdy dźwięk jest głuchy. U arbuza także zasycha szypułka i zwija się w kulkę.

Ciekawe gatunki do uprawy w doniczkach

• Atrakcyjny jest Pepino - melon zwisający do uprawy na zewnętrznych murkach, balkonach czy w wiszących doniczkach. Przy dobrze dobranym nawożeniu roślina wykarmi nawet 30 sztuk półkilogramowych melonów. Sadzonka rośnie bardzo powoli, zalecamy wysiew już w styczniu

• Kiwano - afrykański rogaty melon, który również uprawia się w doniczkach.

Zalecenie! - w przypadku melonów zwisających liczymy się z tym, że końcowa waga rośliny może być wyższa ze względu na ilość owoców, dlatego np. doniczkę stawiamy na murku lub innej podporze.

Innymi gatunkami melonów są wyśmienite owoce o egzotycznych nazwach i smakach uprawiane głównie w krajach południowych - we Włoszech, Hiszpanii, Afryce.

• Melon Galia (pochodzi z Izraela, zawiera dużo cukru)
• Kantalupa (Cantaloupe)
• Charentais
• Melon ananasowy
• Piel de Sapo (skóra ropuchy)
• Kukumelo (kwadratowy melon z Chin)
• Cavaillon i inne.

Witaminy

Melony zawierają dużo wody i są zatem odpowiednim pokarmem w dietach odchudzających. Zawartość wody w melonie wynosi około 90 - 93%. Zawierają również błonnik, który wspomaga prawidłowe działanie jelit. Ze względu na zawartość wody działają moczopędnie i są odpowiednie również przy zapaleniach nerek. Melon zawiera składniki uspokajające organizm, a także kwas foliowy, kwas jabłkowy, cytrynowy, żelazo i wapń. Pomagają zachować odpowiedni reżim picia u dzieci, a schłodzony melon pomaga przy przerzynaniu się pierwszych ząbków.

Melon jest królem zimnych przystawek i sałatek. Żółte melony możemy owinąć szynką parmeńską i w ten sposób stworzymy lekką i bardzo smaczną południową przystawkę. Melon możemy delektować się nie tylko w letnich sałatkach, ale także po prostu pokrojony w kostki, półksiężyce i podawany schłodzony. Melon możemy podawać również schłodzony i wydrążony na party, zmieszany z napojami alkoholowymi.

Podziel się swoimi doświadczeniami z uprawy melona z przyjaciółmi na Facebooku!

Autor: Hana Michalíková