Kalarepa – smaczne warzywo kapustne

Kalarepa, smaczne warzywne główki

Kalarepa to bez wątpienia jedno z najpopularniejszych warzyw kapustnych tworzących główki. Wytwarza jasnozielone, ciemnozielone lub czerwone zgrubiałe łodygi. Kalarepa (łac. brassica oleracea con. gongylodes) - której pochodzenie znane jest w historii już od 70 roku n.e., wyraźniejsze ślady pochodzą z XV wieku n.e. - szybko zagościła na naszych grządkach i w naszych kuchniach. Przeznaczona jest zarówno do obróbki cieplnej, jak i oczywiście do bezpośredniego spożycia w stanie świeżym. Ogólnie kalarepa jest rośliną dwuletnią, uprawia się ją jednak jako jednoroczną. Zbiera się okrągłe zgrubiałe korzenie. To odporna roślina o krótkim okresie wegetacji. Jej uprawa jest skuteczna. Kalarepa ma płytki system korzeniowy, dorasta do wysokości 20 cm. Tworzy główkę, z której wyrastają ogonkowe liście. Nadaje się do uprawy razem z innymi warzywami na jednej grządce jednocześnie.

Spośród odmian kalarepy znamy i uprawiamy odmianę białą i czerwoną, która została wyhodowana w kilku mutacjach z inspirującymi nazwami - Blankyt, Violeta, Kartago, Korfu, Luna, Morava, Azur, Ballot, Delikates Blauer.

Najbardziej interesująca jest bez wątpienia kalarepa - Gigant - późna, biała, olbrzymia kalarepa wyhodowana w 1978 roku w Czechach. Wysiewana jest w maju w odstępach około 60x60 cm od siebie. Dorasta do masy 3-5 kilogramów. Jej zaletą jest to, że nie zdrewnieje i dobrze się przechowuje, jej smak dojrzewa i jest wyśmienity również zimą.

Wysiew kalarepy

Wysiew kalarepy rozpoczynamy wczesną wiosną, a nawet jeszcze zimą do tunelu foliowego, kiedy już w styczniu możemy zasiać pierwsze rośliny. Jeśli nie mamy tunelu foliowego lub nie chcemy uprzednio uprawiać roślinek, przeprowadzamy wysiew bezpośrednio na grządkę w marcu. Kalarepa jest idealnie przystosowana do wysiewu bezpośredniego. Rośliny zajmują jedno stanowisko i mogą rosnąć równomierniej i płynniej. Kalarepa jest dość odporna na przymrozki. Wysiew przeprowadzamy do dobrze uprawionej gleby, którą wzbogaciliśmy o składniki odżywcze poprzez nawożenie.

Uprawa wstępna - przeprowadzamy około 6-12 tygodni przed planowaną wysadką. Przy przesadzaniu rośliny powinny mieć przynajmniej 3 listki.

Stanowisko - wybieramy nasłonecznione, które powinno jednak mieć bardziej wilgotny klimat. Gleba powinna być gliniasta lub gliniasto-piaszczysta. pH powinno mieścić się w zakresie 6-7,3.

Wysiew odmian:

Wczesna - wysiew luty-lipiec, wysadka marzec, zbiór 55-60 dni od wysiewu

Półwczesna - wysiew luty-lipiec, wysadka kwiecień, zbiór maj-listopad

Późna - wysiew marzec-maj, wysadka maj-czerwiec, zbiór wrzesień-październik

Wczesne odmiany siejemy w rozstawie 25x25 cm, późne zaś w rozstawie 30x30 cm. Kalarepa nie znosi gęstej wysadki. Rozstaw możemy więc dostosować w zależności od wielkości bulw i rozpiętości liści. Im szybciej rozwijają się rośliny, tym zazwyczaj są lepsze. Kalarepę możemy posadzić na grządce np. przy sałatach lub pomidorach.

Podlewanie - u kalarepy musi być regularne i obfite, przy nieregularnym podlewaniu dochodzi do wysychania i pękania bulw, do ich przedwczesnego zdrewnienia i gorzkości warzywa.

Nawożenie - zalecamy nawożenie obornikiem, ale musimy go dobrze wymieszać z glebą. Przy nadmiarze azotu bulwy się nie tworzą.

Witaminy i wykorzystanie kalarepy w kuchni

Pikantny aromat kalarepy jest wynikiem związku siarki i azotu. Mimo to lub właśnie dlatego ma niepowtarzalny smak i jest bardzo popularna oraz pełna witamin.

Witaminy:

• witamina C, prowitamina A betakaroten, witamina K
• bioflawonoidy, kwas foliowy, błonnik
• izotiocyjaniany - zapobieganie ochronie komórek przed rakiem
• minerały - potas, wapń, fosfor, żelazo
• odpowiednia dla diabetyków
• dzięki dużej zawartości wody odpowiednia przy dietach odchudzających
• zawiera dużą ilość substancji chroniących komórki DNA przed uszkodzeniem

W kuchni:

• odpowiednia do bezpośredniej konsumpcji, świeża, surowa
• do sałatek
• do zup warzywnych
• odpowiednia do smażenia w trójobalu
• również smaczna starta jako surówka z kalarepy, placki z kalarepy, do kotletów warzywnych, słonych ciast według tradycyjnych przepisów, dla ich urozmaicenia i uatrakcyjnienia
• uwaga - smażenie dodaje kalarepie wartości kalorycznej

Najpopularniejsza pozostaje w swojej oryginalnej postaci, a mianowicie na surowo, obrana ze skórki, pokrojona w krążki. U młodych roślin skórki nie musimy obierać, bywa cienka, niezdrzewniała. W kuchni możemy również wykorzystać liście, które ścieramy i dusimy jako ciepłą przystawkę, lub możemy dodać do sałatek. Liście kalarepy mają także pikantny smak.