Lawenda – piękność z Prowansji

Lawenda – piękność z Prowansji

Lawenda wąskolistna – uprawa

Lawenda wąskolistna (łac. Lavandula) należy do rodziny jasnotowatych. Rodzaj lawendy liczy około 39 gatunków. Prawdziwa lawenda jest typową mieszkanką regionu Morza Śródziemnego i ma za sobą długą historię. Już starożytni Rzymianie znali ją jako dodatek do kąpieli. Aby odświeżyć powietrze w pomieszczeniu, Rzymianie po prostu rozsypywali po podłodze trochę kwiatów lawendy. Dziś lawendę uprawia się zwłaszcza w Prowansji, i to na wielką skalę, a przetwarza się ją do celów kosmetycznych, zwłaszcza do produkcji perfum i mydeł.

Lawenda wąskolistna ma 20–60 cm wysokości, jest filcowata i pachnąca, o wznoszących się lub prosto wzniesionych, bogato rozgałęzionych łodygach. Liście są naprzeciwległe, wąsko lancetowate, z podwiniętym brzegiem. Kwiatostan to wierzchołkowy kłos złożony z okółków, każdy z 6–10 krótko szypułkowych kwiatów. Kwiaty lawendy są obupłciowe, symetryczne, ze zrośniętymi okwiatami. Kielich jest pięciozębny, z licznymi gruczołowymi włoskami z olejkiem eterycznym, korona słabo dwuwargowa, fioletowa do purpurowej. Pręciki są dwumocne. Zalążnia jest górna z 2 owocolistków, dwukomorowa. Owocem są 4 błyszczące i gładkie rozłupki.

Lawenda to wspaniała kępa kwiatów. Jest ozdobą każdego ogrodu.

Przy uprawie lawendy musimy pamiętać, że potrzebuje ona dużo słońca i miejsca osłoniętego przed wiatrem. Dzięki takim warunkom uprawy lawenda zyska właściwy, pełny aromat.

Uprawa lawendy

Aby uprawa lawendy się udała, trzymajcie się kilku zasad: 

• Gleba musi też zawierać wapno i być dobrze przepuszczalna, raczej sucha niż mokra.
• Słoneczne stanowisko musi być osłonięte przed wiatrem.
• Podlewanie musi być regularne, pod korzenie rośliny. Nie wolno jednak doprowadzać do zalania.
• Dokarmiać możemy nawozem do ziółlub do roślin kwitnących. Jeśli będziecie używać lawendy w kuchni, nie nawoźcie i zachowajcie jakość BIO własnoręcznie uprawianych ziół.

Jeśli możemy zachować te warunki, to dla uprawy lawendy  najlepszy czas na wysiew to wiosna, można ją też przedwysiewać w domu pod szkłem, a na rabatę sadzimy w maju. Zachowujemy rozstaw 50 x 50 cm. Pilnujemy podlewania, ewentualnie dokarmiamy. Po przekwitnięciu zalecamy skrócić roślinę o jedną trzecią, aby dalej się rozrastała. Odcięte części podczas uprawy lawendy można wykorzystać jako sadzonki, a większe kępy można rozmnażać przez podział. W bardzo surowe zimy warto okryć lawendę gałązkami iglaków lub podobnym materiałem. Przemarznięte, zaschnięte pędy wiosną obetnijcie.

Lawendę można uprawiać także w doniczkach i skrzynkach za oknem. Tak obsadzone skrzynki nadadzą Waszemu domowi zupełnie inną atmosferę. Lawendę możecie wypróbować. Po krzykliwych kolorach na parapetach sąsiednich domów ta piękność Was oczaruje, tak samo jak przechodniów.

Jeśli zdecydujecie się na pojedynczy okaz na tarasie, lawenda jest właściwym wyborem. Lawenda każe myśleć inaczej, uspokoić się, zaparzyć kawę w stylowym kubku, może dokupicie też metalowy stolik i pomalujecie go na biało z patyną, żeby kawałek Francji powiał na Was jeszcze mocniej.

Lawenda to kwiat, który będzie Was inspirować. Przekonacie się sami.

Gałązki lawendy dodajcie do ciepłej kąpieli, otulą Was jak ciepły koc, tak jak zapalona świeca o zapachu lawendy. Kiedy zbierać kwiaty lawendy? Termin zbioru przy uprawie lawendy jest niezmienny. Aż do czasu kwitnienia można zbierać młode, delikatne pędy i używać ich jako przyprawy, ciekawsze są jednak kwiaty lawendy. Obcina się je, gdy kłos rozkwitnie do połowy, następnie wiesza się je do wysuszenia, a potem kwiaty zrywa się z łodyg. Przechowywać je możecie w szczelnie zamkniętej puszce. 

Jeśli jesteście zręczni manualnie, użyjcie suszonych kwiatów lawendy do wyrobu woreczków zapachowych lub zawieszek. Mile zaperfumują szafę i ochronią odzież przed molami.

Lubicie oryginalne prezenty? Przygotujcie olejek lawendowy. W zamkniętym naczyniu zostawcie kwiaty lawendy, aby oddały aromat. Potem przelejcie przez płócienko i włóżcie świeże kwiaty. Olejek dodawajcie po kropelce do kąpieli.

Zastosowanie lawendy jako ziela

Surowcem – fachowo zwanym surowcem roślinnym – są nierozwinięte kwiaty lawendy zrywane podczas zbioru lub z całych zebranych kwiatostanów po wysuszeniu. Surowiec jest jasnofioletowoniebieski, przyjemnie korzenno pachnie i ma lekko gorzki smak. Najważniejsze substancje zapachowe znajdują się w olejku eterycznym. Olejek zawiera ponadto terpineol, borneol, cineol i geraniol. Proporcje poszczególnych składników w olejku różnią się w zależności od pochodzenia i odmiany. W surowcu pochodzącym z uprawianej lawendy stwierdzono również glikozydy i dokładniej jeszcze nieokreślone garbniki.

Surowiec lawendy od dawna kojarzy się z odprężającym zapachem i wykorzystuje się ją w saszetkach zapachowych, kąpielach i herbatkach ziołowych w kuchni. 

W przypadku lawendy, tak jak przy wszystkich ziołach, obowiązuje zasada, że co za dużo, to niezdrowo. Nie używajcie jej bez potrzeby ani regularnie. Zostawcie ją na chwilę, gdy naprawdę będzie Wam potrzebna.

Do tego czasu pozwólcie, by Was inspirowała do upiększania swoich domów!

Zakochaliście się w lawendowej piękności? Podzielcie się wrażeniami na Facebooku!

Wyhodujcie sobie lawendę już teraz!

Może Cię zainteresować: Jak zacząć przygodę z hodowlą roślin