Lawenda dla naszego spokojnego snu

Magiczna, wspaniała, lecznicza i wiecznie pachnąca roślina w Twoim ogrodzie. Tak możemy w skrócie scharakteryzować tak wyjątkową roślinę leczniczą jaką jest lawenda wąskolistna.
Lawenda wąskolistna (łac. lavandula augustifolia) lub lawendula prawdziwa - to wszystkie ludowe nazwy dla wiecznie pachnącej rośliny. Zaliczamy ją do rodziny jasnotowatych. Jej naukowa nazwa pochodzi od łacińskiego słowa lavare, co w tłumaczeniu oznacza myć.

Pierwszą pisemną wzmiankę znajdujemy już 77 lat przed naszą erą w dziele greckiego lekarza Dioskoridesa, który w czasie życia zbierał zioła Morza Śródziemnego i badał ich właściwości. Lawendę charakteryzował jako uspokajający lek na ból głowy, gardła oraz środek do leczenia otwartych ran na skórze. Już w przeszłości Grecy i Rzymianie używali właśnie lawendy do aromatycznych kąpieli, perfumowania własnego ciała, swoich łóżek, a także do dezynfekcji powietrza w pomieszczeniu, gdzie opiekowali się chorymi. Kilka gałązek spalali, a pokój wypełniał charakterystyczny ostry zapach, który miał jednocześnie właściwości antybakteryjne. W starożytnym Egipcie używali lawendy jako dodatku do mydła, perfum i podczas balsamowania zmarłych.

Na początku średniowiecza lawenda lekarska określana była jako "roślina Matki Bożej", która odganiana złe pragnienia. Dzięki swojemu intensywnemu zapachowi lawenda potrafiła "wypędzić demony". Znaczącą rolę odegrała także w czasach epidemii dżumy, gdy ludzie wierzyli, że olej z lawendy działa przeciwko tej chorobie. W XVII-XVIII wieku każda prawdziwa dama dodawała do kąpieli właśnie leczniczą lawendę, która według nich działała pozytywnie na zachowanie młodości i świeżości.

Niebiesko-fioletowa lawenda

Lawenda to rozgałęziony półkrzew w dolnej części zdrewniały, wyrastający do wysokości około 60 cm. Swój pełny rozmiar osiąga w trzecim roku życia. Wyrasta w dobrze przepuszczalnych piaszczystych glebach z zawartością wapnia. Lawenda jest miłośniczką słonecznych stanowisk, im ma więcej słońca, tym jest piękniejsza i bardziej pachnąca. Roślinę lawendy podlewamy dopiero gdy gleba jest całkowicie sucha, jest to roślina suchomilna. Ma zielono-szare, naprzeciwległe, wąskie i owłosione liście. Kwiaty lawendy mają piękny niebiesko-fioletowy kolor i kwitną w okresie od czerwca do sierpnia. Następnie lawenda wytwarza owoc, którym jest czteronasienne torebki z lśniącymi czarnymi nasionami. Zbieramy głównie kwiaty, ewentualnie listki. Lawendę suszymy rozłożoną na sitach lub związaną w pęczki w temperaturze do 35°C. O 70-80% masy traci właśnie podczas suszenia.

Bardzo ważną częścią pielęgnacji tej nieskomplikowanej rośliny jest jej regularne przycinanie. Lawendę przycinamy nawet dwa razy do roku - pod koniec lata po przekwitnięciu, a następnie wiosną. Dbamy o to, aby nie przycinać zdrewniałej części rośliny. Dwie trzecie rośliny przycinamy, pozostała jedna trzecia lawendy wypuści nowe listki.

Uprawa lawendy

Lawendę uprawiamy z nasion lub sadzonek, które otrzymujemy podczas regularnego przycinania. Nasiona wysiewa się wiosną (luty-marzec) do inspektu, w temperaturze 20°C kiełkują w ciągu około 3-5 tygodni. Gdy małe rośliny lawendy osiągną wielkość 10 cm, możemy je umieścić na grządce w rozstawie 40x50 cm. Sadzonki o wielkości 10-15 cm sadzimy bezpośrednio do przygotowanego substratu (rodzaje substratów).

Lawenda, jak potocznie nazywamy tę roślinę, nie jest mrozoodporna. Na zimę przykrywamy ją gałązkami iglastymi lub płótnem jutowym, w przypadku uprawy na balkonach przenosimy ją do chłodnych pomieszczeń na zimowanie. Żywotność krzewu lawendy wynosi 20 lat, do czasu gdy krzew całkowicie zdrewnieje. Wtedy nadchodzi czas na uprawę nowej rośliny z nasion lub sadzonek.

Lawenda - lecznicze piękno

• Kwiaty lawendy stosujemy do uspokojenia przy migrenie, zawrotach głowy, histerii, przeciążeniu nerwowym i bezsenności. Jednocześnie lawendę zalecamy stosować przy różnych kolkach - żołądkowych, jelitowych, a nawet nerkowych. W czasie sezonowych zachorowań takich jak grypa, zapalenie oskrzeli używamy jej do inhalacji.

• Olejek przygotowany z lawendy możemy wykorzystać do masaży przy schorzeniach reumatycznych i neuralgii, gdzie działa orzeźwiająco i pobudzająco.

• Olejek eteryczny lawendowy drażni błonę śluzową układu pokarmowego i nerek, dlatego możemy go przyjmować wewnętrznie w ilości maksymalnie 8 kropli w jednej dawce, ale rozcieńczonych wodą.

Aby zapewnić dobry i spokojny sen, używamy małych woreczków z lnianego płótna wypełnionych suszoną lawendą (kwiaty + liście). Wkładamy je pod poduszkę i pozwalamy działać, powinna wprowadzić nas w przyjemny i spokojny sen.

• Woreczki wypełnione lawendą używamy także do szafy na odpędzanie moli. Odpędza nie tylko mole, ale też muchy i komary, natomiast przyciąga pszczoły. Suszona mieszanka lawendowa zachowuje przez bardzo długi okres świeży aromat. Aby osiągnąć jak najintensywniejszy aromat, musimy zbierać kwiaty lawendy z zielem lub same kwiaty na początku kwitnienia, ponieważ tylko wtedy zawierają najwięcej substancji aromatycznych.

• Kąpiel lawendowa pięknie pachnie, orzeźwia i dodaje energii, a także poprawia stan schorzeń skórnych i działa odmładzająco na skórę.

• W kuchni wykorzystuje się liście i kwiaty lawendy, które swoim gorzkawo-cierpkim smakiem przypominają miętę, rozmaryn lub tymianek.

Produkty o "smaku" lawendy lekarskiej

• Herbata lawendowa lub okład

W 1 litrze wody gotujemy 20g świeżych kwiatów lawendy lub 10g suszonych kwiatów. Następnie zaparzamy przez 5 minut i odcedzamy. Herbatę lawendową słodzimy miodem według smaku.

• Nalewka lawendowa

Przygotowujemy ją w ten sposób, że do 250ml spirytusu dodajemy 25g lawendy. Mieszankę zaparzamy w dobrze zamkniętym naczyniu przez dwa tygodnie. Tak przygotowaną mieszankę odcedzamy i przechowujemy w ciemnych pojemnikach. Nalewki lawendowej używamy do masażu skroni przy bólach głowy, jako wody po goleniu itp.

• Maść lawendowa

Do 1 kilograma domowej maści dodajemy 100g wosku pszczelego i mieszankę podgrzewamy w kąpieli wodnej. Później dodajemy 250g kwiatów lawendy (świeżych) i intensywnie mieszamy przez 10 minut. Odstawiamy na 24 godziny, ponownie podgrzewamy i przecedzamy przez płótno. Tak przygotowaną maść lawendową przechowujemy w chłodnym i ciemnym miejscu.

• Środek do ochrony roślin pokojowych przed mszycami i roztoczami

Do 500ml wody dodajemy 10 kropli olejku lawendowego i 4 łyżki oleju słonecznikowego. Tym roztworem opryskujemy zaatakowane rośliny przez jeden tydzień.

• 10-minutowa kąpiel dla zmęczonych i palących stóp

Do 1 litra wody dodajemy garść suszonej lawendy i mieszankę doprowadzamy do wrzenia, następnie zaparzamy przez 10 minut. Po kąpieli nóg nie wycieramy, ale pozwalamy im swobodnie wyschnąć.

• Inhalacja lawendą

Do leczenia grypy, zapalenia oskrzeli, anginy stosuje się inhalację lawendą. Rozluźnia mięśnie i oczyszcza drogi oddechowe. Do 1 litra zimnej wody dodajemy 10g kwiatów i doprowadzamy do wrzenia. Następnie przykrytą mieszankę zaparzamy przez 10 minut. Inhalujemy kilka razy dziennie.

Stosowanie lawendy nie jest zalecane dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Aby stworzyć przyjemną atmosferę po wyczerpującym dniu, możemy do kominka zapachowego nakropić kilka kropli olejku lawendowego, który wypełni zapachem całe pomieszczenie i pomoże rozluźnić zmęczone ciało i duszę.