Maliny należą do bardzo popularnych owoców, które ludzkość zna już od pradawnych czasów. Dziś istnieje niezliczona ilość odmian malin o różnej wielkości, kolorze i smaku owoców, które można łatwo uprawiać w ogrodzie. Jak prowadzić taką uprawę i co można przygotować z zebranych malin, dowiesz się z tego artykułu.
Lecznicze maliny
Maliny są nie tylko bardzo smaczne, są również naturalnymi przeciwutleniaczami i mają wiele właściwości leczniczych. Dzięki swojemu czerwonemu barwnikowi należą do najsilniejszych przeciwutleniaczy w ogóle. Przy tym obowiązuje zasada, że im czerwieńsze są maliny, tym więcej tego barwnika, a więc i przeciwutleniaczy zawierają.
Właściwości lecznicze wykorzystuje się szczególnie przy gorączce lub stanie zapalnym, korzystnie wpływają na reumatyzm, pomagają chronić zdrowie alkoholików i palaczy, a czasem mają pozytywny wpływ także u osób dotkniętych chorobą Alzheimera. Maliny obniżają poziom cholesterolu we krwi i pomagają przy anemii oraz złym funkcjonowaniu nerek. Zawierają również biotynę, tzw. witaminę piękna, która poprawia jakość skóry, włosów i paznokci.
Maliny w kuchni
Maliny są chyba najlepsze świeże, wytrzymują jednak w tym stanie tylko kilka godzin.
Do dłuższego przechowywania można je zawekować lub jeszcze lepiej zamrozić. Dzięki temu możecie mieć maliny w kuchni do dyspozycji przez cały rok.
Czasami można znaleźć w malinach drobne białe robaczki. Takie maliny wystarczy nasypać do płytkiej miski z odwróconą pokrywką i włożyć do lodówki. Robaczki wylezą i złapią się w pokrywce.
Oprócz konsumpcji świeżych malin istnieje cała gama wspaniałych przepisów na desery, zupy i dania główne z malin. Można je także wykorzystać do produkcji różnych napojów - soków, syropów, likierów i wina.
Bardzo popularne stały się gorące maliny, nazywane czasem także "Hot love", często podawane z lodami i bitą śmietaną. Ten wyśmienity deser można przygotować stosunkowo prosto i z pewnością orzeźwi Was w upalnym lecie.
Gorące maliny z lodami (2 porcje)
Potrzebujemy:
- 200 g malin (świeżych lub mrożonych)
- lodów waniliowych (ilość według uznania, około 0,5 l)
- cukru (kryształ)
- 50 g masła
- 100 ml grzańca wiśniowego (można pominąć)
- soku z cytryny (można pominąć)
Przygotowanie: Masło rozpuścić na patelni i dodać cukier. Cukier pozostawiamy przy ciągłym mieszaniu do lekkiej karmelizacji. Do płynnego cukru dodajemy maliny i bardzo ostrożnie mieszamy, aby maliny się nie rozgnieciły. Możemy dodać również świeży sok z cytryny. Gdy mieszanka jest gorąca, dodajemy jeszcze grzaniec wiśniowy. Pozostawiamy jeszcze tylko trochę do podgrzania i zdejmujemy patelnię z ognia. Tak przygotowaną mieszankę nalewamy na lody i możemy jeszcze udekorować bitą śmietaną, ewentualnie tartymi orzechami lub czekoladą.
Jeśli chcielibyście spróbować gorących malin, ale przepis wydaje się zbyt skomplikowany, możecie spróbować prostszej wersji:
Gorące maliny - wersja uproszczona
Potrzebujemy:
- 200 g malin (świeżych lub mrożonych)
- 2 łyżki cukru
- lody waniliowe
Przygotowanie: Cukier z malinami wkładamy do kuchenki mikrofalowej i podgrzewamy. Mieszankę ostrożnie mieszamy i polewamy nią lody waniliowe.
Gorące maliny smakują wyśmienicie z aromatem melisy. Jeśli macie możliwość, podawajcie je z gałązką lub kilkoma liśćmi melisy.
Uprawa malin
Maliny rozwijają się niemal wszędzie, gdzie mają wystarczającą ilość światła. Najlepszą glebą jest średnio ciężka ziemia o wysokiej zawartości próchnicy, jednak będą rosły dość dobrze także w innych glebach, które poprawimy poprzez dodanie kompostu. Brak światła powoduje mniejsze zawiązywanie owoców i ich mniej wyrazisty smak, często też przemarzanie w zimie. Ze względu na płytki system korzeniowy wymagają podczas dłuższej suszy podlewania.
Maliny sadzimy jesienią lub na początku zimy, czyli w okresie spoczynku wegetacyjnego. Rośliny sadzimy płytko, na głębokość około 5-10 cm. Między poszczególnymi roślinami w rzędzie zachowujemy odległość około 40 cm, między rzędami około 2 m, w zależności od siły wzrostu konkretnej odmiany.
Malina potrzebuje do prawidłowego wzrostu podpory i wystarczającej ilości składników pokarmowych.
Podporę zapewni uprawa przy tyczce lub między drutami. Do nawożenia używamy nawozów do owoców jagodowych lub specjalnych nawozów przeznaczonych wyłącznie dla malin. Zazwyczaj nawozi się trzy razy w roku - wczesną wiosną, około połowy maja i po zbiorach.
Do rozmnażania i wysadzania można użyć sadzonek korzeniowych lub pędowych.
Cięcie maliny
Po wysadzeniu należy skrócić pędy roślin do 20 - 40 cm. Silniejsze pędy skracamy mniej, słabsze bardziej. W ten sposób zapobiegniemy zawiązywaniu owoców już w pierwszym roku i tym samym nadmiernemu osłabieniu roślin.
Wczesną wiosną następnego roku wybieramy 2-3 najsilniejsze pędy, które skracamy o około jedną piątą, a pozostałe pędy usuwamy.
W kolejnych latach usuwamy pędy owocujące, które zasychają, ewentualnie pozostałe nadmiarowe. Malina owocuje na dwuletnich zdrewniałych pędach, dlatego wskazane jest corocznie pozostawiać 6-8 jednorocznych pędów, które będą owocować w następnym roku, a resztę usunąć.
Istnieją również remontujące (dwukrotnie owocujące) odmiany maliny. U nich wykonujemy cięcie albo na początku zimy, albo wczesną wiosną, przy czym usuwamy jedynie zasychające końce pędów.
Choroby maliny
Czasami na liściach maliny można znaleźć deformacje i pęcherze, które często zmieniają kolor na różowy lub czerwony. Najczęściej są za nie odpowiedzialne owady ssące, głównie mszyce. Przy większym wystąpieniu mszyc lub innych owadów ssących należy chronić krzewy, ponieważ atak owadów je osłabia, a ponadto może przenosić wiele chorób, zwłaszcza wirusowych. Do oprysku można użyć dowolnych insektycydów przeznaczonych dla owadów ssących.
Maliny są dość podatne na choroby wirusowe, które rozprzestrzeniają głównie mszyce. Głównymi objawami są jasne żyłki i plamy na liściach, mniej intensywny wzrost i wyraźnie niższy plon. Choroby nie można wyleczyć, jedyną ochroną jest prewencja przeciwko mszycom i likwidacja porażonych roślin zanim zdążą zainfekować kolejne. Chorobie można również z większym prawdopodobieństwem uniknąć przy wyborze bardziej odpornych odmian.
Galasotwórka malinowa to szkodliwy owad żyjący wewnątrz pędów malinowych. Występuje do wysokości około 1 m nad ziemią. Larwy tworzą na powierzchni pędów wyrośla, które wyglądają jak pęcherze. Porażone pędy słabo kwitną i owocują.
Ze względu na to, że owad żyje wewnątrz rośliny, nie jest możliwa ochrona za pomocą oprysku. Gdy tylko stwierdzisz występowanie wyrośli, najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsze usunięcie i spalenie porażonych pędów. Larwy są wewnątrz pędów od czerwca do wiosny, późniejsze usuwanie nie ma już sensu.
Jeśli borykasz się z dużą ilością białych robaków wewnątrz malin, są to larwy chrząszcza malinowca lub malinowca szarego. Jeżeli do porażenia roślin dochodzi regularnie, wskazane jest potraktowanie pąków preparatem Decis.
Malina może być również zaatakowana przez grzyby i fitoplazmy. Jeśli tworzy się zauważalna ilość słabych pędów, które nie kwitną, prawdopodobnie chodzi o jedną z tych chorób. Jedyną ochroną jest wykopanie i spalenie takiej rośliny, a na jej miejscu przez jakiś czas nie uprawiać malin.
Chociaż istnieje wiele chorób, które mogą dotknąć malinę, nie zdarza się to zbyt często. Ważne jest, aby zwrócić uwagę na wybór odmiany maliny i odpowiedniego stanowiska, ewentualnie zapewnić jej optymalne odżywianie, a wtedy jest ona zazwyczaj w stanie obronić się przed chorobami.
Jeśli artykuł Ci pomógł, nie zapomnij podzielić się nim ze swoimi znajomymi!