Uprawiamy ogórki - od nasionka do kiszonek

Ogórek siewny (łac. Cucumis sativus) to roślina z rodziny dyniowatych (łac. Cucurbitaceae). Podstawowe rodzaje ogórków to ogórki gruntowe (kiszone) i ogórki sałatkowe. Ogórki kiszone zbiera się w mniejszym rozmiarze, ponieważ właśnie wtedy są najsmaczniejsze i najbardziej odpowiednie do przetworzenia (konserwowania). Z ogórków sałatkowych można przygotować wyśmienitą sałatkę ogórkową. Zbierać je można nieco później, ponieważ są wyhodowane tak, że nawet w większym rozmiarze nie tracą nic ze swojego wyśmienitego smaku. Własne ogórki kiszone, sałatkowe i szklarniowe z kupowanymi najczęściej nie dają się porównać. Świeżo zerwanego ogórka z ogródka nic nie zastąpi. Wyhoduj je także i ty, wybór odmian jest ogromny.

W tym artykule dowiesz się jak wybrać odpowiednią odmianę ogórków kiszonych do twoich warunków klimatycznych, wyjaśnisz sobie, czy dać pierwszeństwo ogórkowi grubokłosemu czy cienkokłosemu. Uspokoisz się, ponieważ ogórki kiszone w zalewie nigdy nie będą gorzkie. Wybierzesz z naszej oferty te najlepsze odmiany. Po przeczytaniu artykułu będziesz wiedział, jak sobie poradzić z brakiem zapylaczy kwiatów. Nie zabraknie także informacji o uprawie i wysiewie ogórków. Na zakończenie damy ci kilka wskazówek, jak walczyć z mączniakiem prawdziwym ogórka. A czy znasz tzw. system vertiko?

Wybrać odpowiednią odmianę ogórka kiszonego to czasem alchemia...

Odmian ogórków kiszonych wyhodowano wiele, nie wszystkie jednak nadają się do uprawy w chłodniejszych warunkach klimatycznych. Hodowcy w cieplejszych obszarach naszego kraju mogą sobie pozwolić na uprawę szerszej gamy odmian, ponieważ bez problemu będą im rosły także odmiany ciepłolubne. Z kolei hodowcy z chłodniejszych i wyżej położonych obszarów muszą być przy wyborze nasion bardziej ostrożni i wybierać odmiany bardziej odporne. Dziś na rynek dostarczane są głównie nasiona z oznaczeniem F1, co oznacza, że są to hybrydy linii matecznej i ojcowskiej ogórków. Plony z tych hybrydów są znacznie wyższe i bardziej wyrównane w porównaniu z oryginalnymi odmianami niehybrydowymi.

Ogórki grubookolcowane versus drobnokolcowane

Ogórki do kiszonek mogą być grubookolcowane lub drobnokolcowane. Ogórki grubookolcowane bywają czasami lekceważone ze względu na to, że przy zbiorze kłują, dlatego wielu ogrodników woli ogórki drobnokolcowane. Zniechęcenie się kolcami ogórków może być czasami szkodliwe, ponieważ te odmiany są zazwyczaj bardziej odporne i nadają się więc do gorszych warunków klimatycznych. Co z tego, że ogórek nie będzie kłuć przy zbiorze, jeśli na roślinie nie będzie żadnych owoców. Odmiany grubookolcowane lepiej regenerują się po gwałtownych spadkach temperatur w okresie zbioru i szybko zaczynają ponownie owocować. Odmiany drobnokolcowane mają z regeneracją duże problemy, czasami w ogóle się nie regenerują.

Odmiany drobnokolcowane wybieraj do uprawy w cieplejszych regionach, grubookolcowane będą rosły niemal wszędzie.

Podstawą sukcesu w uprawie są zapylacze kwiatów lub partenokarpiczne odmiany ogórków kiszonkowych.

Nie musisz obawiać się gorzkich ogórków kiszonkowych

W przypadku ogórków kiszonkowych obawy przed gorzkimi owocami są nieuzasadnione, ten problem w znacznie większym stopniu dotyczy ogórków sałatkowych. Ogórki kiszonkowe są wyhodowane w taki sposób, że ich owoce prawie nigdy nie są gorzkie. Minimalny procent gorzkich ogórków może spowodować bardzo sucha i gorąca pogoda w okresie zbioru. Gorycz ogórków kiszonkowych jest problemem tylko wtedy, gdy chcesz je spożywać w stanie świeżym, ponieważ konserwowanie całkowicie usuwa gorycz. Kto mimo wszystko miałby problem z goryczą, może wybrać jedną ze specjalnie wyhodowanych odmian oznaczonych jako "genetycznie niegorzkie", które rzeczywiście nigdy nie są gorzkie. Niestety najczęściej są to odmiany drobnokolcowane, więc duża część ogrodników ma pecha. Genetycznie niegorzkie odmiany w naszej ofercie to na przykład Bohdana F1, Fatima F1, Romana F1.

Konserwowane ogórki nigdy nie będą gorzkie.

Które odmiany ogórków warto wypróbować?

Oferowana paleta ogórków jest bardzo różnorodna, więc naprawdę masz z czego wybierać. Z grubookolcowanych ogórków kiszonkowych najczęściej uprawianą i całkowicie sprawdzoną odmianą jest Regina F1, która przy dobrej uprawie daje wysokie plony wysokiej jakości owoców i jest dodatkowo bardzo odporna na mączniaka prawdziwego ogórka. Gorącą nowością na rynku jest hybryda Viola F1, która jest jeszcze ulepszoną Reginą. Genetycznie niegorzkie grubookolcowane ogórki kiszonkowe to na przykład Jitka F1 i Lada F1. Z ogórków drobnokolcowanych najczęściej uprawia się odmianę Fatima F1, popularna jest także Bohdana F1 i Milena F1. Plonnością i odpornością na mączniaki znacznie przewyższa ogórki drobnokolcowane nowość o oznaczeniu Karolina F1.

Odmiany partenokarpiczne ogórków

Ogórki, podobnie jak wiele innych roślin, mają podwójne kwiaty - męskie i żeńskie. Warunkiem pomyślnego rozwoju owocu jest przeniesienie pyłku z kwiatu męskiego na kwiat żeński. W szklarniach i tunelach foliowych może to być problem, ponieważ z trudem dostają się do nich zapylacze, takie jak pszczoły i trzmiele... Rozwiązaniem są tzw. odmiany partenokarpiczne ogórków, które potrafią zawiązywać owoce nawet bez zapylenia. Większość ogórków sałatkowych i niektóre korniszony to hybrydy partenokarpiczne, ponieważ są przeznaczone do uprawy w szklarniach i tunelach foliowych, gdzie dostęp zapylaczy jest bardzo ograniczony.

Przyspieszanie uprawy ogórków jest korzystne.

Uprawa ogórków

Uprawa ogórków nie będzie żadnym problemem dla nieco doświadczonego uprawowcy. Podstawą jest wybranie odpowiedniej odmiany i zasadzenie jej w odpowiednim miejscu. Korniszony potrzebują do pomyślnego wzrostu jasnego miejsca osłoniętego od wiatru oraz odpowiednio nawiezionej i ciepłej gleby. Miejsce dobrze jest przed wysadzką ogórków przygotować poprzez wmieszanie obornika lub dobrze przefermentowanego kompostu do grządki. Tak przygotowana grządka pozostawia się przed wysadzką rozsady jeszcze ok. 2-3 tygodni do osiadnięcia i "dojrzenia". Na tak przygotowanych grządkach wysadzaj młode rozsady najlepiej dopiero po Zimnych Ogrodnikach, aby nie uszkodziły ich przymrozki przyziemne. Przed chłodem warto świeżo posadzone roślinki osłonić osłoną z włókniny lub folii.

Wysiew ogórków

Ogórki można wysiewać bezpośrednio na grządkę lub uprzednio wyhodować rozsadę. Główną zaletą uprzednio wyhodowanej rozsady jest przyspieszenie zbioru i związane z tym uniknięcie mączniaka prawdziwego ogórka. Wysiew nasion do uprzedniego hodowania rozsady można przeprowadzić już od połowy kwietnia. Nasiona wysiewa się do pożywnego substratu umieszczonego w doniczce o średnicy ok. 6-8 cm. Rośliny potrzebują do wzrostu dużo światła i regularnego obniżania temperatury nocnej, aby zapobiec "wyciąganiu się" roślin. Substrat powinien być tylko lekko wilgotny, nadmierne zamoknienie nie służy ani nasionom, ani młodym roślinom - mogłoby łatwo dojść do zgnilizny. Na grządkę nasiona wysiewa się dopiero od połowy maja, kiedy nie grożą już przymrozki przyziemne, które mogłyby całkowicie zniszczyć świeżo wykiełkowane rośliny.

Szczepienie ogórków

Szczepienie wykonuje się albo w rozszczep, częściej jednak stosuje się kopulację języczkową, która jest bardziej niezawodna. Po szczepieniu bowiem obu roślinom pozostają korzenie, więc nie ma niebezpieczeństwa, że szczepione ogórki po zabiegu uschną.

Rośliny przeznaczone do wysadzki powinny mieć czysto białe korzenie i brylę, która trzyma się razem, brązowe korzenie obumierają i traci się efekt przyspieszenia.

Mączniak prawdziwy ogórka - największy wróg uprawowców ogórków.

Jak walczyć z mączniakiem

Najczęstszym problemem, z którym zmagają się uprawnicy ogórków, jest mączniak ogórkowy. Ten grzyb atakuje liście roślin, a rośliny następnie powoli obumierają. Z mączniakiem ogórkowym można walczyć na kilka sposobów. Jedną drogą jest użycie chemicznych preparatów przeznaczonych na mączniak ogórkowy, drugą możliwością są proste działania zapobiegawcze, dzięki którym zbierzecie wystarczającą ilość ogórków konserwowych jeszcze przed nadejściem mączniaka. Pierwszym z działań zapobiegawczych jest wczesny wysiew ogórków, dzięki czemu owoce dojrzeją jeszcze przed głównym sezonem grzybów. Warto sięgnąć po odmiany, które są bardziej odporne na mączniak ogórkowy, na rynku dostępnych jest ich dziś wiele. Trzecim działaniem zapobiegawczym jest uprawa ogórków tzw. systemem "vertiko" lub różne opryski.

System Vertiko

System Vertiko to metoda uprawy ogórków konserwowych, która sprawdziła się szczególnie u małych producentów. Roślina ogórka przy tym sposobie uprawy nie leży na ziemi, ale jest prowadzona do oczek w siatce. Ten system jest wprawdzie trochę bardziej pracochłonny niż klasyczna uprawa polowa, ale dodatkowa praca szybko się zwraca. Liście roślin uprawianych na siatce po deszczu szybciej wysychają, więc istnieje mniejsze ryzyko ataku grzybów. Ponadto owoce z roślin uprawianych na siatce są czystsze i wygodniej się je zbiera. Do systemu Vertiko najprościej użyć tzw. siatek kwiatowych z oczkami wielkości 10 x 10 cm.

Przy uprawie ogórków tzw. "systemem vertiko" nie zapominajcie, że ogórki same nie złapią się siatki, musicie im pomóc.