Paulownia - chiński drzewo cesarskie

W skrócie: Paulownia omszona (Paulownia tomentosa) to szybko rosnące drzewo ozdobne z Chin, dorastające do 10–15 m, z liśćmi o długości 30–50 cm. Po ukorzenieniu znosi mróz do -17 °C, krótkotrwale nawet do -27 °C. Nasiona wysiewa się w maju do doniczek, a na zewnątrz sadzi się ją dopiero w drugim lub trzecim roku.

Pawłonia kutnerowata (Paulownia tomentosa) to drzewo ozdobne pochodzące z Chin. Było sadzone na cesarskim dworze w nadziei, że usiądzie na nim legendarny feniks i przyniesie panującej rodzinie szczęście.

Ponieważ pawłonia kutnerowata jest symbolem kobiecości, sadzono ją również przy narodzinach dziewczynki. Kiedy później dziewczyna miała wychodzić za mąż, wyprawę wykonywano właśnie z "jej" pawłonii.

Te drzewa uprawiane są głównie ze względu na wspaniałe grona kwiatów i duże, niezwykłe liście. Ostatnio bada się również możliwe wykorzystanie pawłonii do produkcji drewna i biomasy. Rosną bowiem bardzo szybko (szybciej niż obecnie stosowane topole), a drewno jest bardzo wysokiej jakości, o niskiej zawartości wody.

Pawłonia kutnerowata jako element ozdobny ogrodu

Pawłonie osiągają wysokość 10-15 m, kwitną w miesiącach maja i czerwca dużymi fioletowymi kwiatami. Ich barwa może być od prawie białej przez różową po intensywnie niebiesko-fioletową, a dodatkowo pięknie pachną.

Dopiero po przekwitnięciu roślina wypuszcza duże, intensywnie zielone liście. One również są bardzo dekoracyjne, zarówno swoim wyglądem, jak i wielkością. Mogą bowiem osiągać 30-50 cm.

Pień jest prosty i gładki.

Pawłonia może być wykorzystana również do zacienienia działki lub jako roślina miododajna. Można ją uprawiać także jako roślinę doniczkową w pojemniku, który na zimę należy przenieść do pomieszczenia bezprzymrozkowego.

Drewno pawłonii

Chociaż pawłonie rosną bardzo szybko, ich drewno jest bardzo wysokiej jakości. Cenione jest głównie ze względu na małą zawartość wody (10-12%), dzięki czemu podczas suszenia nie zmienia kształtu, a jednocześnie jest bardzo lekkie.

Z drewna pawłonii wykonuje się instrumenty muzyczne, stosuje się je w budownictwie, meblarstwie, do produkcji nart, łodzi, ultralekkich samolotów i wielu innych. To drewno nie absorbuje wody, prawie nie zawiera żywicy, a dzięki zawartości garbników jest odporne na korniki.

Drewno pawłonii cenią sobie także rzeźbiarze, jest bowiem wystarczająco miękkie i prawie nie zawiera sęków.

Ta roślina bardzo łatwo odrastają, więc jeśli ją zetniecie i zostawicie pień na miejscu, wkrótce odrośnie ponownie.

Liście

Pawłonia kutnerowata ma naprawdę ogromne, interesująco ukształtowane liście, które jesienią opadają. Są od spodu gęsto owłosione, dzięki czemu pawłonia otrzymała swój przydomek "kutnerowata".

Oprócz ozdoby mają jednak również inne zastosowanie. Dzięki ich dużej powierzchni roślina jest w stanie rosnąć niewiarygodnie szybko. Można je wykorzystać jako wartościową paszę dla zwierząt (wartością odżywczą przypominają lucernę). Jednocześnie znajdują zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym dzięki swoim właściwościom leczniczym.

Właściwości lecznicze paulowni

Paulownia od dawna znana jest w Azji ze swoich właściwości leczniczych. Wykorzystuje się głównie liście oraz miód z jej kwiatów.

Liście są dobre do leczenia pęcherzyka żółciowego, chorób wątroby i nerek. Smakiem przypominają wanilię. Dodawane są również do preparatów kosmetycznych.

Miód z paulowni jest bardzo smaczny. Poza tym można go stosować do leczenia zapalenia oskrzeli i innych chorób układu oddechowego, wspomaga metabolizm i procesy trawienne, a podobnie jak liście ma korzystny wpływ na wątrobę i pęcherzyk żółciowy.

Owoce

Owoce paulowni są początkowo zielone i lepkie, później brązowieją i pękają. Zawierają dużą ilość drobnych, lekkich nasion, które dzięki swojej delikatności wykorzystywano jako ochronę kruchego towaru podczas transportu.

Uprawa paulowni

Paulownia nie jest wymagająca jeśli chodzi o warunki glebowe i wilgotność. Rozwija się głównie w cieplejszych regionach w pełnym słońcu. Po pełnym ukorzenieniu bez problemu znosi temperatury -17°C, a krótkotrwale nawet -27°C. Gleba może być nawet bardzo uboga.

Wysiew nasion:

Paulownię wysiewa się wiosną (maj) do doniczki. Odpowiedni jest substrat do wysiewu i rozmnażania, który nie zawiera zbyt agresywnych nawozów. Utrzymujemy go wilgotny. Sadzonki rosną stosunkowo szybko, dlatego lepiej jest użyć osobnej doniczki dla każdego nasiona.

Wysadzanie:

W pierwszym roku należy przezimować roślinę w pomieszczeniu bezinowowym. Dopiero w drugim lub trzecim roku, gdy pień zdrewnieje, można wysadzić paulownię na zewnątrz. Mimo to dobrze jest przez kilka pierwszych lat przykrywać drzewko na zimę.

Pielęgnacja w kolejnych latach:

Jeśli paulownia ma wystarczająco dużo światła i ciepła, rośnie bardzo szybko i zaczyna kwitnąć w 4.-8. roku. Już wcześniej ozdobi ogród swoimi liśćmi. W chłodnych warunkach kwitnie jednak mało lub wcale.

Jeśli marzymy o kwiatach, drzewka nie należy przycinać. Pąki kwiatowe tworzą się już jesienią, więc przycięcie lub zbyt duży mróz je zniszczy. Kwitnienie wspomoże również zastosowanie nawozu do kwitnienia.

Jeśli uprawiamy roślinę dla jej liści, przycięcie wczesną wiosną to dobry pomysł. Cięcie wspomaga tworzenie nowych pędów i liści. Paulownie znoszą nawet bardzo głębokie cięcie i chętnie odrastają.

Nawożenie nie jest w przypadku paulowni koniecznością, ale z pewnością jej służy. Odpowiednie jest stosowanie długo działających nawozów przy wysadzaniu i wiosną, ewentualnie dokarmianie płynnymi nawozami dla drzew liściastych lub kwitnących.