Jak prawidłowo ciąć drzewa owocowe

Drzewa owocowe nie mogą zabraknąć w żadnym ogrodzie. Oprócz owoców zapewniają także cień, a w czasie kwitnienia wyglądają przepięknie. Aby doczekać się regularnych i obfitych plonów, trzeba się nimi odpowiednio opiekować - podlewać je, nawozić, przycinać, a w razie potrzeby również leczyć. Za naszą troskę nagrodzą nas zdrowym wzrostem, kwiatami i plonami.

Niedoświadczeni ogrodnicy często obawiają się przycinania. Nie jest to jednak tak trudne, jak niektórzy myślą - z dobrą instrukcją każdy może to opanować! Drzewa mają ponadto wielką witalność i zdolność regeneracji, dlatego wybaczą nam ewentualne błędy.

Podstawą są narzędzia

Do przycinania drzew używamy zawsze ostrych i czystych narzędzi. Do drobniejszych gałązek wystarczą małe sekatory ogrodnicze, do grubszych gałęzi użyjemy piły ogrodniczej lub dużych nożyc z przekładnią. Jeśli gałęzie są poza zasięgiem, możemy użyć teleskopowych nożyc lub piły.

Po odcięciu gałęzi należy ranę zabezpieczyć. Do wygładzenia możemy użyć noża, do posmarowania rany wosku ogrodniczego lub balsamu. Jego aplikacja wspomaga gojenie się rany i zapobiega wniknięciu infekcji oraz pasożytów.

Narzędzia zawsze po użyciu czyścimy i dezynfekujemy, ponieważ grozi przeniesienie chorób na kolejne przycinane drzewa. Szczególnie patogeny wirusowe i bakterie często rozprzestrzeniają się w ten sposób.

Jeśli planujesz przycinać więcej drzew, zalecamy dezynfekcję narzędzi po pielęgnacji każdego pojedynczego drzewa. Nawet jeśli roślina nie wygląda na zakażoną, choroba może w niej czekać na swoją okazję.

Rodzaje cięć

Cięcie przy sadzeniu

Dla młodych drzewek jest życiowo ważne, aby jak najszybciej zbudować system korzeniowy i podstawę korony. Dlatego przy sadzeniu w korzenie ingerujemy minimalnie - usuwamy tylko obumarłe i skracamy zbyt długie korzenie, u których tym samym wspieramy pożądane rozgałęzianie i tworzenie włośników korzeniowych. Gałęzie również pozostawiamy, usuwamy tylko wyschnięte i zbyt cienkie, zagęszczone pędy, uszkodzone jedynie skracamy.

Cięcie formujące

Cięcie formujące przeprowadzamy drugi rok po posadzeniu. Przy cięciu formującym celem jest nadanie koronie drzewa pożądanego kształtu uprawnego, który może się różnić w zależności od gatunku.

Przy cięciu formującym skracamy główne i boczne pędy, usuwamy tylko krzyżujące się gałęzie. Pęd wierzchołkowy powinien przewyższać pozostałe o 10 - 15 cm.

Cięcie formujące przeprowadzamy przez kilka kolejnych lat (ok. 3-5 lat), dopóki koronka nie osiągnie pożądanego kształtu.

Cięcie pielęgnacyjne

To cięcie wykonuje się corocznie po zakończeniu cięcia wychowawczego. Jego zadaniem jest prześwietlenie korony i regulacja plonowania. Usuwa się słabe i zbędne pędy, dochodzi do odnowy drewna płodnego, reguluje się ilość pąków kwiatowych. Jeśli bowiem pozostanie zbyt wiele pąków, drzewo zostanie osłabione, owoce będą drobniejsze i mniej smaczne, a w następnym roku zawiązywanie kwiatów i owoców zostanie wyraźnie ograniczone - tak zwane przemienne plonowanie.

Cięcie odmładzające

Wykonuje się je u drzew zaniedbanych i przestarzałych. Jest to cięcie głębokie aż bardzo głębokie - obcinamy przy nim drewno pięcioletnie aż dwudziestoletnie. Celem jest przywrócenie drzewu witalności i plonowania, jednocześnie przedłuża się jego żywotność o około pięć lat. Ze względu na duże osłabienie drzewa po cięciu nie jest odpowiednie dla drzew słabych i zbyt starych, w takim przypadku istnieje duże ryzyko obumarcia lub ataku patogenu. Nawet u zdrowego drzewa odnowa witalności trwa około dwóch do czterech lat.

Przy cięciu odmładzającym wszystkie gałęzie wyraźnie się skraca, o połowę i więcej, część korony bywa całkowicie usuwana. Wszystkie pędy, które zagęszczają koronę, zacienią lub krzyżują się, powinny być usunięte.

Zawsze obcinamy kawałek nad pąkiem i skośnie, pod kątem 30 - 45 stopni, aby nie uszkodzić pąka.

Jabłonie i grusze

Drzewa ziarnkowe należą u nas do najczęściej uprawianych drzew owocowych. Istnieje wiele kultywatorów, które zapewniają bogate plonowanie w różnych warunkach i wysokościach nad poziomem morza.

Drzewa są stosunkowo nieskomplikowane i odporne na choroby. Mimo to wymagają corocznego przerzedzenia, aby owoce były duże i smaczne.

Drzewa ziarnkowe przerzedzamy w okresie spoczynku wegetacyjnego, w okresie od lutego do początku pączkowania w marcu. Jeśli sadzimy drzewo na wiosnę, wykonujemy pierwsze cięcie od razu, jeśli na jesieni, czekamy z przycięciem pędów do końca zimy.

Przy pierwszym cięciu po posadzeniu wybieramy podstawę przyszłej korony - pęd terminalny (główny) z czterema pędami bocznymi, które utworzą podstawę gałęzi szkieletowych (powinny być skierowane od pędu terminalnego na zewnątrz). Pozostałe pędy usuwamy, pozostawione skracamy na około 4-6 pąków tak, aby gałęzie boczne kończyły się w tej samej płaszczyźnie, a pęd terminalny wystawał ponad nie o około 10 - 15 cm.

W kolejnych latach wykonujemy cięcie wychowawcze, aby ukształtować koronę. Celem jest wyhodowanie silnych gałęzi głównych, z każdej powinny wyrastać trzy gałęzie poboczne. Przy każdym cięciu usuwamy wszystkie pędy rosnące do wnętrza korony.

Przy cięciu wychowawczym skracamy roczne przyrosty o około połowę, jeśli są mocniejsze, wystarczy je skrócić o jedną trzecią długości.

W kolejnych latach, podczas cięcia pielęgnacyjnego, skracamy wszystkie gałęzie obrastające dłuższe niż 30 cm o jedną czwartą, jednocześnie ponownie usuwamy pędy rosnące zbyt gęsto lub do wewnątrz. U grusz corocznie także usuwamy boczne wyrosty, tzw. wilki, które są skutkiem przemarzania drzewa. Drzewa ziarnkowe, grusze szczególnie, dobrze znoszą nawet głębokie cięcie odmładzające.

Brzoskwinie

Brzoskwinie potrzebują do prawidłowego wzrostu i owocowania dużo światła, dlatego ich korona kształtowana jest nieco inaczej niż u większości drzew.

Typową formą jest korona miskowa, czyli uprawa bez głównego (terminalnego) pędu. Dzięki temu zapewnia się dobre doświetlenie i szybkie wysychanie liści oraz owoców.

Brzoskwinie możemy uprawiać także jako niskie formy. Takie drzewka łatwiej się pielęgnuje, są mniej wymagające pod względem przestrzeni i łatwo się z nich zbiera owoce. Z drugiej strony mają zazwyczaj krótszą żywotność.

Odpowiedni czas do cięcia brzoskwiń to od początku ich pączkowania aż do końca kwitnienia.

Przy sadzeniu jednoroczne pędy mocno skracamy, kolejne cięcie wykonujemy już w następnym roku. Główny pęd usuwamy i pozostawiamy tylko 3-4 najsilniejsze boczne pędy. W kolejnych latach kontynuujemy kształtowanie korony miskowej i jednocześnie wykonujemy głębokie cięcie pielęgnacyjne, które zapewni obfite owocowanie drzew na jednorocznych pędach. Te pędy na bieżąco przycinamy, aby owoce tworzyły się na silniejszych gałęziach.

Morele

Do cięcia moreli przystępujemy w okresie wegetacyjnym, inaczej grozi przemarzanie rośliny. Wiosenne cięcie wykonujemy na początku kwitnienia drzew lub tuż po przekwitnięciu (ta opcja wybierana jest ze względu na pszczoły).

Podobnie jak u brzoskwiń, także u moreli możemy uprawiać koronę miskową. Nie jest to jednak konieczne, morele będą dobrze rosły także z klasyczną koroną z centralnym pędem. Możemy je również, podobnie jak brzoskwinie, uprawiać jako niskie formy.

Przy uprawie korony miskowej postępujemy tak samo jak u brzoskwiń, przy uprawie korony swobodnej jak u drzew ziarnkowych. W trakcie wegetacji warto także przycinać jednoroczne pędy, inaczej owoce powstaną na końcach długich cienkich pędów, które mogą się wyginać i łamać.

Głębszych cięć odmładzających u moreli lepiej unikać.

Wysokiej jakości narzędzia do przycinania kupuj teraz u nas w bezkonkurencyjnych cenach!