Naturalne antybiotyki - Chrzanownica

Nasturcja (łac. Tropaeolum) jest jedynym rodzajem z rodziny nasturcjowatych (łac. Tropaeolaceae). Nasturcja w naszych warunkach uprawiana jest jako roślina jednoroczna, ponieważ jej przezimowanie byłoby bardzo trudne ze względu na jej pnący wzrost. Nasturcja pochodzi z północnych obszarów tropikalnych w Ameryce Południowej. Z czasem rozprzestrzeniła się do Europy, Australii, reszty Ameryki, do Afryki i Azji. Nasturcja w sprzyjających warunkach bardzo szybko zdziczała i zaczęła się rozmnażać bez ingerencji człowieka, dlatego obszar jej występowania jest tak rozległy. Teraz możesz wyhodować nasturcję także we własnym ogrodzie.

Nasturcja

Nasturcje są w większości roślinami pnącymi, ich pędy mogą dorastać do długości nawet 5 m. Do okolicznych roślin i podpór nasturcja przyczepią się za pomocą ogonków liściowych długich nawet do 20 cm. Liście wyrastają naprzemiennie, mają prosty kształt. Kwiaty nasturcji są obupłciowe, symetryczne. Kwiaty wyrastają pojedynczo na długich szypułkach. Mogą być pojedyncze lub pełne. Kwiaty najczęściej składają się z pięciu płatków okwiatu, które mają najczęściej barwę żółtą, pomarańczową, czerwoną i fioletową. Z zapylonych kwiatów rozwija się trójdzielna torebka zawierająca nasiona.

Odmiany nasturcji

Na rynku dostępne są różne odmiany nasturcji. Jedną z nich jest nasturcja niska (łac. Tropaeolum nanum) z mahoniowo-czerwonymi kwiatami. Jest to szybko rosnąca roślina jednoroczna, która nadaje się do wysadzania na rabatach, można ją jednak posadzić także do skrzynek balkonowych. Do swojego wzrostu wymaga słonecznego stanowiska i przepuszczalnej uboższej gleby. Kolejnym wspaniałym kultywarem nasturcji niskiej jest Empress of India z czerwonymi kwiatami. Nasturcja większa (łac. Tropaeolum majus) z pojedynczymi kwiatami również lubi słoneczne stanowisko. Ta nasturcja bardzo często uprawiana jest w ogrodach jako roślina ozdobna. Oprócz tego jest też jadalna i lecznicza. Jej liście i kwiaty można dodać do sałatek, pąki można marynować jak kapary. Wielu ogrodników chętnie sadzi nasturcję na swoich rabatach, ponieważ odstraszają mszyce. Nasturcja większa dostępna jest jako roślina niska lub jako roślina pnąca. Prawdziwym przysmakiem w ofercie jest pnąca nasturcja większa z pełnymi kwiatami w różnych kolorach.

Uprawa nasturcji

Nasturcje najlepiej rosną w słonecznym i ciepłym miejscu. Znoszą jednak również lekkie zacienienie. Nasiona wysiewaj na początku maja bezpośrednio na stanowisko zewnętrzne lub możesz wcześniej wyhodować młode rośliny. Przy przedsiewach uważaj, aby młode rośliny nie przemarzły, nasturcje są bardzo wrażliwe na mróz. Wysiew nasion do urządzenia uprawowego przeprowadza się w lutym, a na stanowisko zewnętrzne młode nasturcje trafiają po ustąpieniu przymrozków pod koniec maja. Idealnie jest sadzić nasturcje w dobrze przepuszczalnej, gliniastopiaszczystej glebie o niższej zawartości azotu. Nasturcji nie trzeba specjalnie nawozić, wystarcza jej składników odżywczych zawartych w glebie. Podlewanie nasturcji dostosuj do konkretnych wymagań rośliny i jej umiejscowienia. Rośliny umieszczone na słońcu i w doniczce będą potrzebować więcej wody niż rośliny posadzone na grządce. Podłoże zawsze pozostaw do lekkiego wyschnięcia i dopiero potem przystąp do podlewania. Zbyt dużo wody może zaszkodzić nasturcjom, częściej chorują, gniją i źle kwitną. Nasturcje sadź w miejscu chronionym przed silnym wiatrem, aby pnące łodygi się nie uszkodziły.

Lecznicze działanie nasturcji

Lecznicze działanie nasturcji nie jest zbyt znane, co jest szkoda, ponieważ jest godne podziwu. Nasturcja jest silnym naturalnym antybiotykiem, który działa przeciwko wszystkim bakteriom ze szczepu Staphylococcus, które często powodują zapalne choroby dróg moczowych i nerek. Nasturcją można walczyć również z salmonellą i paciorkowcami. Jako profilaktykę lub również w celu skrócenia leczenia i doleczenia można stosować nasturcję przy zapaleniach dróg oddechowych. Korzystne działanie nasturcji zostało udowodnione również przy nadmiernym wypadaniu włosów i przy problemach z łupieżem. Świeży sok z liści ma działanie dezynfekujące. Posiekane nasturcje dodane do kąpieli mogą pomóc uregulować cykl menstruacyjny. Z nasturcji produkuje się również krople.

Najpierw ozdoba, a potem nasturcję zjesz

Nasturcję można niemal całą zjeść. W stanie świeżym możesz spożywać liście, kwiaty i nasiona. Liście i kwiaty najczęściej dodaje się do sałatek. Nadają im szczególny pikantny smak przypominający rzeżuchę. Nasiona nasturcji możesz spożywać bezpośrednio po zbiorze, nie trzeba ich w żaden sposób przygotowywać. Można je dodać do sałatek i past kanapkowych. Nasturcję można wysuszyć do późniejszego użycia w formie herbaty lub nastawić na alkoholu do przygotowania nalewki. Przygotowanie naparu z nasturcji jest bardzo proste. Wystarczy zalać czubatą łyżeczkę suszonych lub dwie łyżeczki świeżych liści nasturcji gorącą wodą i pozostawić do zaparzenia przez około 10 minut. Po odcedzeniu wywar jest gotowy do spożycia.

Coś do jedzenia

Pasta twarogowa z nasturcją to pomysł na szybkie i zdrowe śniadanie lub kolację. Pokrojone liście nasturcji wymieszajcie z lekko solonym twarogiem lub serem kremowym. Pastę posmarujcie na pieczywie i udekorujcie kwiatami nasturcji.