Słoneczniki w jaskrawych odcieniach żółci i czerwieni

W skrócie: Nasiona słonecznika wysiewa się do gruntu od końca kwietnia do początku maja, na głębokość 2 – 2,5 cm, w rozstawie 20 cm (niskie odmiany) i 40 – 50 cm (wysokie). Kwitną od lipca do października. Potrzebują słonecznego stanowiska, regularnego podlewania, a wysokie odmiany podpory.

Słonecznik (łac. Helianthus) należy do rodziny astrowatych (łac. Asteraceae). Pierwotną ojczyzną słoneczników jest Ameryka Północna, skąd w XVI wieku rozprzestrzeniły się, dzięki wyprawom odkrywczym Hiszpanów, po całej Europie. W XVIII wieku słoneczniki zaczęto wykorzystywać w przemyśle spożywczym - z ich nasion zaczęto tłoczyć olej, a dojrzałe nasiona stały się poszukiwanym przysmakiem. Także słoneczniki stały się przedmiotem hodowli. Obecnie można spotkać wiele hybryd różniących się kolorem kwiatów, wysokością czy ilością pyłku. Paleta kolorów kwiatów jest naprawdę szeroka - od kremowego, przez żółty, pomarańczowy, ciemnoczerwony aż po brązowy. Kwiaty mogą być pojedyncze i pełne. Większość słoneczników zawiera dużą ilość pyłku, nie dotyczy to jednak specjalnie wyhodowanych hybryd, które zostały pozbawione pyłku. Wysokość roślin jest również bardzo zróżnicowana, istnieją odmiany dorastające zaledwie niespełna metra, jak i odmiany wysokie na prawie 4,5 metra. W Polsce można spotkać pięć botanicznych gatunków słonecznika, hybryd uprawia się niezliczoną ilość. Najczęściej uprawianym przedstawicielem jest słonecznik zwyczajny (łac. Helianthus annuus).

Słonecznik zwyczajny (łac. Helianthus annuus)

Słonecznik zwyczajny (łac. Helianthus annuus) jest rośliną jednoroczną z rodziny astrowatych. Łacińska nazwa tego gatunku słonecznika składa się z greckich słów "helios" oznaczającego słońce, "anthos" oznaczającego kwiat i "annus" oznaczającego rok. Słonecznik zwyczajny ma mocną, owłosioną łodygę z dużymi ogonkowymi liśćmi. Dolne liście są naprzemienne, owalne lub sercowate, górne liście są węższe, naprzemiennie rosnące. Łodygi słonecznika zwyczajnego mogą w dobrych warunkach osiągać wysokość do 3 metrów. Słonecznik nie kwitnie tylko jednym kwiatem, jak mogłoby się wydawać, kwiat jest w rzeczywistości złożony z wielu kwiatów skupionych obok siebie. Jedno kwiatostan zawiera dwa rodzaje kwiatów - wyraziste języczkowate kwiaty obramowujące brzegowe części koszyczka. Kwiaty te mają najczęściej żółty kolor, mogą być też pomarańczowo lub brązowo zabarwione. Są jednak jedynie sterylne, a ich główną funkcją jest przyciąganie zapylaczy. Drugie, rurkowate kwiaty, znajdują się w wewnętrznej części koszyczka. Z rurkowatych kwiatów po zapyleniu rozwijają się owoce nazywane nasionami słonecznika. W rzeczywistości nie są to nasiona, ponieważ te są ukryte w twardej, niejadalnej łupinie. Z pewnością zauważyliście ciekawe ułożenie rurkowatych kwiatów, gdy każdy kwiatek jest zorientowany względem sąsiedniego w przybliżeniu pod tym samym kątem (złoty kąt, ok. 137°). Kwiaty tworzą interesujący wzór utworzony przez lewoskrętne i prawoskrętne spirale. Jeden kwiatostan zwykle ma około 34 spirale w jednym kierunku i 55 w drugim kierunku. Poszczególne koszyczki kwiatowe osiągają średnicę od 10 do około 40 cm.

Oferowane odmiany

Słonecznik zwyczajny (łac. Helianthus annuus) można posadzić w tradycyjnym żółtym kolorze, ale na rabacie wyróżni się również ciemniejsza odmiana. Nowością, którą docenią zwłaszcza alergicy, jest hybryda słonecznika zwyczajnego Pro Cut Bicolor, której kwiaty nie zawierają pyłku. Ta hybryda jest ponadto bardzo atrakcyjna, jej kwiaty mają wyraziste zabarwienie (żółto-brązowe). Roślina dorasta do wysokości ok. 2 m. Ta hybryda znajdzie swoje miejsce zarówno na rabacie, jak i w wazonie. Odmianą uprawianą dla nasion jest słonecznik o nazwie "Snack". Jego nasiona są duże i kruche, wyśmienitego smaku. Spożywa się je świeże lub lekko prażone. Również ten słonecznik dorasta do wysokości około 2 m. Dominantą rabaty będzie z pewnością słonecznik zwyczajny odmiany King Kong. Siła wzrostu tej rośliny jest imponująca, na potężnych łodygach wytwarza ogromne liście i kwiaty. W dobrych warunkach ten słonecznik dorasta nawet do 4,5 metra. Tak wysokiego słonecznika u was nikt nie przeoczy.

Uprawa słonecznika

Uprawa słonecznika nie jest zbyt wymagająca, dla prawidłowego wzrostu należy przestrzegać przynajmniej podstawowych zasad. Słoneczniki należy zawsze sadzić w słonecznym miejscu zorientowanym na południe lub południowy zachód. Im bogatszą w składniki odżywcze glebę zapewnicie słonecznikowi, tym lepiej będzie rósł i tym większe będą kwiaty. Słoneczniki do prawidłowego wzrostu potrzebują wystarczającego podlewania w czasie wzrostu, nie znoszą trwałego zamoknienia w ciężkich glebach i wysokiego poziomu wód gruntowych. Słoneczniki można wspomóc we wzroście stosując standardowy nawóz płynny. Słoneczniki kwitną w okresie od lipca do października (w zależności od rozwoju pogody). Okres kwitnienia można przedłużyć poprzez usuwanie przekwitłych kwiatów w momencie, gdy zaczynają dojrzewać nasiona. Energia nie będzie wtedy czerpana przez owoce, ale przez kolejne pąki.

Wskazówka: jeśli chcecie ochronić nasiona słonecznika przed ptakami, przykryjcie kwiatostan jak najszybciej po przekwitnięciu starą firanką lub naciągnijcie na niego starą nylonową skarpetkę.

Słonecznik z nasion

Nasiona słonecznika należy wysiewać bezpośrednio na rabatę pod koniec kwietnia do początku maja. Jeśli macie miejsce, możecie sobie przednamnożyć sadzonki i na rabatę posadzić wyrośnięte rośliny. Nasiona należy sadzić na głębokość ok. 2 - 2,5 cm. Nasiona wysiewajcie w rzędach lub w gniazdach. Pamiętajcie o wzroście roślin, dlatego nie sadźcie ich zbyt blisko siebie. Mniejsze odmiany powinny być od siebie oddalone minimum o 20 cm, u wysokich odmian rozstawa powinna wynosić co najmniej 40 - 50 cm. Po wysiewie nasiona przykryjcie ziemią i dobrze podlejcie. Sprawdźcie, czy nie wypłynęły na powierzchnię, gdzie wydziobałyby je ptaki. Do wyrośniętych słoneczników nie zapomnijcie dać podpory, ponieważ ich system korzeniowy jest dość płytki, a silniejszy wiatr mógłby łatwo wywrócić słoneczniki.

Wykorzystanie słonecznika

Kto nie zna głównego produktu, dla którego słoneczniki są uprawiane komercyjnie - olej słonecznikowy. Zwłaszcza ten tłoczony na zimno, jest ważną częścią diety. Możesz również delektować się nasionami słonecznika, które dodaje się do pieczywa i sałatek, możesz je lekko prażyć lub spożywać świeże. Wyśmienite są oblane jogurtem. Pszczelarze z kolei docenią obecność słoneczników w pobliżu uli, kwiaty słonecznika z pewnością staną się istotnym źródłem spadzi i nektaru do produkcji miodu. Rolnicy wykorzystują łodygi słonecznika jako paszę dla bydła. Nie tylko bydło jednak żywi się słonecznikiem - nasiona słonecznika, jako podstawa pożywienia dla swoich pupili, znają liczni hodowcy ptaków i drobnych gryzoni. Olej słonecznikowy dodawany jest do preparatów kremowych, aby zapewnić ochronne i natłuszczające działanie. Olej słonecznikowy znalazł również zastosowanie w malarstwie, dziś jest istotnym dodatkiem do farb temperowych.

Słoneczniki obracają się za słońcem

O słonecznikach wiadomo, że obracają się za słońcem. Zjawisko to nazywa się heliotropizmem. W rzeczywistości za słońcem obracają się jedynie pąki nieotwartych kwiatostanów. Przy wschodzie Słońca wszystkie słoneczniki w tej fazie życia kierują się na wschód i przez cały dzień następnie stopniowo obracają się za słońcem. W nocy słoneczniki obracają się z powrotem. Cały rytuał powtarza się aż do momentu, gdy kwiatostany zaczynają się otwierać, a łodyga twardnieje. Ruch kwiatu jest wywołany przez komórki motoryczne umiejscowione w łodydze pod kwiatem. Po stwardnieniu łodygi większość słoneczników pozostaje skierowana na wschód. Za słońcem obracają się nie tylko kwiaty, zjawisko to można obserwować również u liści.

Kiełki słonecznika

Nie musisz czekać, aż wyrosną Ci własne nasiona słonecznika, w naszym e-sklepie możesz zakupić nasiona odpowiednie do kiełkowania. Skiełkowane nasiona słonecznika są niezwykle zdrowe, mają wysoką zawartość białka, smakują jak orzechy. Nasiona możesz skiełkować na parapecie okiennym, do spożycia nadają się po ok. 3 - 7 dniach. Idealna temperatura do kiełkowania to ok. 21 °C. Nasiona najpierw dokładnie przepłucz, a następnie równomiernie rozłóż w miseczce do kiełkowania. Nie zapomnij je zwilżać 2 - 3 razy dziennie.