Fasola to roślina strączkowa, którą jedni pomijają, a inni uwielbiają. Jeśli wróciliście z dłuższego pobytu w Anglii i nie możecie już patrzeć na fasolę w sosie pomidorowym, ponieważ jedliście ją niemal codziennie i prawie do wszystkiego, nie popadajcie w skeptycyzm. Dobrze przygotowana fasolka z własnego ogródka ma zupełnie inny smak, który z pewnością warto wypróbować. Nie bójcie się uprawy fasoli - to całkiem proste, a rezultat na pewno Was mile zaskoczy.
- Krzaczasta odmiana odporna na choroby to Negra (Phaseolus vulgaris L., Negra) kwitnąca fioletowymi kwiatami. Owoce są czarnego koloru. Roślina tworzy wyprostowany, mocny krzew.
- Złocistożółte strąki wyrastają z bogatych liści krzaczastej odmiany Golden Teepee (Phaseolus vulgaris L., Golden Teepee). Można je łatwo zbierać i są określane jako tzw. "szczęśliwa odmiana".
- Złocistożółte strąki ma także odmiana Golddukat (Phaseolus vulgaris L., Golddukat). Strąki są bez włókien, dlatego nadają się do mrożenia.
- Ten sam kolor strąków ma odmiana Neckargold (Phaseolus vulgaris L., Neckargold). Jest to jednak już odmiana pnąca. Ma długie, pełne, mięsiste zielone strąki nie zawierające włókien, nadaje się więc do mrożenia.
- Długie, pełne, mięsiste, zielone strąki ma odmiana Neckarkönigin (Phaseolus vulgaris L., Neckarkönigin). Dzięki uprawie nie ma włókien i nadaje się do mrożenia.
- Przedstawicielem odmian ozdobnych jest fasola wielokwiatowa (Phaseolus coccineus L., Rotblühende) o bujnym wzroście i mnóstwem szkarłatnych kwiatów. Nadaje się do pokrywania ogrodzeń.
- Alternatywą z białymi kwiatami, białymi kiełkami i smacznymi białymi owocami jest fasola bob (Vicia faba L., Dreifach weiße). Na ogrodzeniu bardzo ładnie wygląda kombinacja obu kolorów tych ozdobnych fasoli.
Uprawa fasoli
Fasola zwykła to roślina dość nieskomplikowana w uprawie. Do pomyślnego wzrostu przyczynia się dostateczna ilość ciepłych i słonecznych dni z temperaturą około 22 °C. Odpowiednią glebą jest lekka do średnio ciężkiej ziemia o neutralnym pH w zakresie 6 - 7. Gleba nie może przeschnąć w okresie kiełkowania i przy zakładaniu strąków. Idealnym stanowiskiem jest miejsce z porannym słońcem lub półcień. Nasiona wysiewać bezpośrednio na grządkę w okresie od maja do czerwca. Zawsze dopiero wtedy, gdy nie grożą przymrozki.
Fasola karłowa wysiewana jest w odstępach 30 cm - 50 cm, poszczególne rzędy są od siebie oddalone o ok. 40 cm. Fasola pnąca sadzona jest w rozstawie ok. 80 cm x 70 cm. Do jednego dołka należy włożyć 3 - 6 nasion. Aby fasola mogła się piąć, nie można zapomnieć o wbiciu przy niej odpowiednio długiego i mocnego kija lub innej podpory. Fasola ozdobna sadzona jest tak samo jak fasola pnąca, tylko zamiast na grządkę należy posadzić ją w miejscu, które chcemy osłonić przed ciekawskimi spojrzeniami przechodniów. Aby fasola dobrze rosła, można ją dodatkowo nawozić. Odpowiednie są szczególnie nawozy NPK o niskiej zawartości azotu.
Choroby i szkodniki fasoli
Fasola zwykła nie jest rośliną szczególnie podatną na choroby, jednak może się zdarzyć, że zwłaszcza odmiany pnące zaatakuje jakiś szkodnik czy choroba. Najczęściej występującymi są antraknoza, strąkowiec wielożerny i strąkowiec fasolowy. Z pewnością interesuje Was, jak poszczególne choroby czy szkodniki się objawiają i jak z nimi skutecznie walczyć.
- Antraknoza w pierwszej fazie objawia się brązowymi plamami na młodych strąkach, a w drugiej fazie żółtobrązowymi lub czerwonobrązowymi plamami na ziarnach. Z tą chorobą grzybową walczy się sumiennym sprzątaniem pozostałości zebranych roślin oraz terminową likwidacją niezbranych roślin jeszcze przed nadejściem zimy.
- Strąkowiec wielożerny w pierwszej fazie jest larwą pożerającą liścienie jeszcze w glebie, czym niszczy wierzchołek wzrostu rośliny, a w drugiej fazie z larwy po 2 - 4 tygodniach wylęga się owad. Temu szkodnikowi można zapobiegać poprzez wysiew zaprawionych nasion dopiero w ciepłą pogodę oraz zmianę stanowiska (nie wysiewać fasoli w tym samym miejscu co w poprzednim sezonie). Na wylęgły owad zastosować oprysk chemiczny np. Karate Zeon przeznaczony na owady ssące i gryzące.
- Strąkowiec fasolowy to chrząszcz składający jaja na strąku, a jego larwy przegryzają się do ziaren, w których się przepoczwarczają, a po wylęgnięciu pożerają składowane ziarna. Profilaktyką przeciwko atakowi tego chrząszcza jest ponownie coroczna zmiana stanowiska, sprzątanie pozostałości zebranych roślin oraz przechowywanie zebranej fasoli w zamrażarce, w której przy temperaturze -18°C strąkowiec niezawodnie ginie. W przypadku gdy na roślinach fasoli znajdziecie mszyce lub przędziorki, należy je opryskać preparatem chemicznym przeznaczonym na owady ssące i gryzące
Jak wykorzystać fasolę w kuchni
Suche nasiona fasoli przed przygotowaniem namocz na noc w wodzie, a następnego dnia ugotuj do miękkości. Jeśli chcesz, aby zielone strąki fasoli pozostały lekko chrupiące, przed obróbką przeskaluj je gorącą osoloną wodą i przepłucz zimną wodą. Przy wprowadzeniu fasoli do diety możesz zaobserwować wzdęcia, ale przy regularnym spożyciu organizm zacznie produkować enzym, który zapobiega wzdęciom. Wywar z zielonych suszonych strąków bez nasion stosuje się jako środek wspomagający w leczeniu lżejszych form cukrzycy. Aglutyną wykazują działanie moczopędne.
Spożywanie fasoli pomaga obniżać ciśnienie krwi, utrzymuje optymalny poziom cukru we krwi. Fasola jest ważnym źródłem wartościowych białek roślinnych, ma wysoką zawartość aminokwasów, fitosteroli, flawonoidów i glikozydów, dzięki czemu pomaga poprawiać nastrój.
Nie bój się fasoli, urozmaici Twoje menu i ogród!