Papryka Zlata

Capsicum annum - Zlata

Roślina wieloletnia pochodząca z Meksyku. W uprawie pielęgnowana jest jako roślina jednoroczna i może osiągnąć wysokość 0,5–1,5 m. Ma naprzemianległe, lancetowate liście. Kwiaty są białe, pięciokrotne. Owocem jest strąk, którego naturalny kolor to czerwony. Uprawia się około trzech tysięcy odmian papryki, zarówno słodkich, jak i ostrych. Za ostrość odpowiada alkaloid kapsaicyna. Początkowo pielęgnowano ją jako roślinę ozdobną. Jej wykorzystanie jako przyprawy, ewentualnie jako warzywa, pojawiło się dopiero później. Dziś wykorzystuje się głównie dwa gatunki papryki. Pierwszym jest papryka roczna (Capsicum annuum). Kolejną papryką szeroko stosowaną do produkcji przypraw są odmiany gatunku Capsicum frutescens, określane jako chilli. Ogólnie jednak papryki dzieli się na sześć grup: papryki lancetowate (typ węgierski), papryki kwadratowe, papryki jabłkowe, kapie, rogi byka i barana oraz korzenne, czyli chilli.

Papryki zawierają dużo potasu, fosforu i sodu oraz są między innymi ważnym źródłem witaminy C, U i karotenu. Odmiany warzywne stosuje się na świeżo, do sałatek lub w kuchni zimnej i ciepłej. Korzenne są natomiast doskonałą pikantną przyprawą! Papryki mają szerokie zastosowanie, można je przygotowywać cieplnie, jeść na zimno, nadają się do przygotowania sałatek, potraw azjatyckich czy do marynowania. Są świetnym dodatkiem podczas diet.

Jak uprawiać paprykę

• Wymaga ciepłego, słonecznego, osłoniętego stanowiska. Optymalny zakres temperatur podczas wegetacji to 18–23°C. Temperatury poniżej 14 i powyżej 30°C są ekstremalne i nie służą papryce. Papryki sadzamy po 2 obok siebie. Papryki warto systematycznie podwiązywać. Idealne jest przymocowanie rośliny do prowadzącej tyczki zarówno w dolnej części rośliny, jak i w górnej części. Ważne jest regularne podlewanie oraz usuwanie chwastów wokół roślin. W żadnym wypadku nie podlewamy ani nie zraszamy w bezpośrednim słońcu, ponieważ moglibyśmy je oparzyć. W tunelu foliowym czy szklarni papryki wyrosną również znacznie szybciej, głównie dzięki temperaturze i wilgotności. Papryki regularnie sprawdzamy, czy nie są zaatakowane przez szkodniki, czy nie pojawiają się objawy chorób fizjologicznych czy grzybowych.

• Papryki wysiewamy od stycznia najpóźniej do końca marca. Aby ułatwić sobie wysiew, możemy je sadzić w torfowych jiffy. Jeśli wybieramy sadzenie do substratu, powinien on zawierać perlit zmieszany w odpowiedniej proporcji z ziemią bogatą w składniki odżywcze. Możemy więc użyć specjalnego substratu do wysiewu, który zmieszamy z perlitem czy piaskiem. Nasiona sadzimy około 1 cm głęboko. Zasadzone nasiona zabezpieczamy preparatem Previcur, zapewniając tym samym ochronę przed wyleganiem roślin kiełkujących. Temperatura musi utrzymywać się w okolicach 25 stopni Celsjusza. Wilgotność powietrza nie powinna się zmieniać, aby prawidłowo rozwijały się sadzonki. Siewki potrzebują dużo światła, aby się nie wyciągały. Gdy na małych roślinach wyrośnie co najmniej dwa listki, nadchodzi czas, aby przesadzić je do doniczki. Rośliny z bryłą korzeniową przesadzamy na stałe stanowisko w rozstawie 60–70 cm x 25–40 cm.

• Papryki wymagają próchnicy, żyznej gleby z wystarczającą ilością dostępnej wody glebowej i pH w zakresie 6,5–7,5.

• Podstawowym nawożeniem jest wprowadzenie do gleby, gdzie będziemy sadzić papryki, dojrzałego obornika krowiego, ewentualnie kompostu. To nawożenie przeprowadzamy jesienią. Jednocześnie jesienią teren wapnujemy dawką około 3,6 kg/m2 mielonego wapna lub 2 kg/m2 w zależności od gleby na stanowisku. Przed sadzeniem warto wprowadzić do gleby 50 – 70 g/m2 nawozu NPK z wyższym udziałem azotu. Podczas wegetacji dożywiamy nawozem wodnorozpuszczalnym NPK - Cererit, Kristalon. Ważne jest, aby nawóz wodnorozpuszczalny jednocześnie zawierał mikroelementy! Nawóz aplikujemy co 14 dni.

• Papryki bywają atakowane przez szkodniki ssące, takie jak mszyce, mączliki lub przędziorki. Do ochrony możemy użyć preparatu Mospilan, Decis Mega czy preparatu Symfonie od Natury.

  Przy dużej wilgotności powietrza owoce mogą być atakowane przez pleśnie i grzyby. Najbardziej znanymi chorobami grzybowymi są szara i biała zgnilizna. Ochroną przed tymi chorobami grzybowymi jest odpowiedni preparat Ortiva.

  Niebezpieczna jest bakteryjna plamistość roślin papryki. Nekrotyczne owoce dotknięte tą plamistością zazwyczaj pękają i są niszczone. Różnokolorowe plamy, szczególnie na owocach, powoduje choroba bakteryjna zwana brązowieniem. Przy takich atakach roślin najlepszym sposobem jest ich likwidacja.

  Niedobór wapnia w glebie, nieregularne nawadnianie czy obecność potasu w glebie powoduje zaburzenia fizjologiczne. Te niedobory mogą objawiać się zaburzeniami owoców, liści, kwiatów, które często są mylone z chorobami grzybowymi. W przypadku gdy rośliny są zaatakowane przez nekrozę, zachowujemy równomierne nawadnianie, wystarczające odżywianie i zabezpieczamy je na przykład skutecznym chlorkiem wapnia lub specjalnym nawozem dolistnym.

• Papryki uprawiane dla zielonych owoców zbieramy już w połowie lipca. Owoce czerwone lub żółte zbieramy dopiero pod koniec sierpnia i we wrześniu. Papryczki korzenne (chilli) zbieramy jesienią, jeśli są uprawiane na zewnątrz czy w szklarni.