Sałata rzymska GALANDER

Lactuca sativa var. longifolia - Galander

Sałata jest rośliną jednoroczną, która została wyhodowana z kompasu dzikiego. Uprawiana jest w formie główkowej i liściowej z całobrzegimi okrągłymi liśćmi o jasnozielonej barwie. Istnieje kilka rodzajów tej zieleniny: sałata rzymska, sałata półrzymska, sałata główkowa masłowa, sałaty liściowe i wreszcie sałaty lodowe.

Sałata główkowa i liściowa jest najczęściej uprawiana. Według uprawy można ją podzielić na wczesną, letnią, do wysadzania w szklarniach, ogrzewanych szklarniach, gruntową itp. Sałata lodowa ma twarde, kruche liście, główka przypomina kapustę. Sałata rzymska przypomina kapustę pekińską. Przez smakoszy bywa uznawana za najsmaczniejszą sałatę. Sałata lodowa jest ceniona za kruchość i zwartą główkę. Wyróżnia się doskonałym smakiem i wyjątkową kruchością.

Sałaty zawierają 10–15% białek, 15–27% węglowodanów, 3–6% tłuszczów, 9–12% błonnika. Z witamin mają wysoką zawartość C, E, A i PP, z substancji składowych nie możemy pominąć zawartości potasu, wapnia, fosforu, chloru i magnezu. Ma minimalną ilość kalorii, jest więc odpowiednia do diet odchudzających. Sałata główkowa nadaje się do klasycznego przyrządzania z sosem słodko-kwaśnym, ewentualnie ze smażonym boczkiem. Sałatę rzymską możemy również podusić z mięsem, na roladki, nadzienie, do risotto itp. Kreatywności nie ma granic.

Jak uprawiać sałaty

• Odpowiednie jest stanowisko słoneczne. Podczas wzrostu regularnie podlewamy - raczej mniejszymi dawkami, częściej. Konieczne jest regularne odchwaszczanie grządki. Roślin nigdy nie uprawiamy na tym samym stanowisku dłużej niż 2 lata z rzędu. Wskazane jest ściółkowanie sałaty materiałem organicznym. Zapobiega wzrostowi chwastów, utrzymuje wilgotność i niższą temperaturę w gorących miesiącach.

• Odmiany wiosenne wysiewamy w lutym do inspektu. W marcu lub kwietniu przesadzamy je w rozstawie 20–25×20–25 cm.

  Odmiany letnie wysiewamy bezpośrednio na grządkę w kwietniu, końcowy rozstaw roślin powinien wynosić 25×30 cm.

  Odmiany jesienne wysiewamy bezpośrednio na grządkę w sierpniu, końcowy rozstaw roślin powinien wynosić 25×25 cm.

  Odmiany zimujące wysiewamy w październiku bezpośrednio na grządkę.

  Nasiona bezpośrednio do gleby wysiewamy ok. 1 cm pod powierzchnię. Wskazane jest wcześniejsze namoczenie nasion. Po wschodach rośliny należy przerzedzić do wyżej wymienionych rozstawów. Unikamy przy przerzedzaniu zasypania serduszka sałaty.

• Sałata wymaga dobrze przepuszczalnej gleby z wystarczającą ilością łatwo dostępnych składników pokarmowych. Gleby powinny być lżejsze, dobrze przygotowane.

• Grządki przeznaczone do uprawy sałat należy dobrze przygotować do ich uprawy. Przy przygotowaniu grządek wymieszujemy z glebą 3–5 kg kompostu/m2, wapnujemy dawką 3 kg wapna/m2 i dodajemy 1,8 P2O5/m2 oraz 14g K2O/m2.

  Przy nawożeniu ważne jest, aby uważać na przenawożenie azotem. W liściach gromadzą się wtedy niebezpieczne azotany. Grządek nie nawożymy obornikiem!

• Bakteryjna zgnilizna sałaty objawia się początkowo ostro ograniczonymi, ciemnymi czerniawymi plamami. Atakowane są pierwsze dolne liście, które leżą na ziemi.

  Niedobór wapnia jest przyczyną brzegowej nekrozy liści, które stopniowo brązowieją i następnie obumierają. W ten sposób uszkodzone bywają najczęściej liście zewnętrzne, ale mogą to być też liście ukryte wewnątrz utworzonych główek. Opryskujemy preparatem Champion 50 WP i przeprowadzamy dezynfekcję gleby.

  Mączniak sałaty objawia się szczególnie na starszych liściach, gdzie powstają jasno zielone do żółtozielonych plamy różnych rozmiarów, często ograniczone nerwacją. Plamy stopniowo powiększają się, zasychają i ulegają nekrozie. Opryskujemy Rovral 50 WP lub Rovral FLO.

  Rośliny dodatkowo atakuje szara pleśń i mogą je obgryzać ślimaki lub mogą być atakowane przez mszyce.

  Opryskujemy je odpowiednimi preparatami przeciw chorobom grzybowym. Ważne jest przestrzeganie okresu karencji przed spożyciem.

• Sałatę liściową zbieramy już 7 tygodni od zasiania. Sałatę główkową po 10-11 tygodniach, a na rzymską o tydzień dłużej. Sałatę główkową, masłową, rzymską i kędzierzawą należy zebrać całą, gdy tylko urośnie do pożądanej wielkości.