Sałata głowiasta wczesna Amur

Lactuca sativa - Amur

Sałata jest rośliną jednoroczną, która została wyhodowana z kozielnicy kompasowej. Uprawiana jest w formie główkowej i liściowej z całobrzegimi okrągłymi liśćmi jasnozielonej barwy. Istnieje kilka rodzajów tej zieleniny: sałata rzymska, półrzymska, główkowa maślana, sałaty liściowe i wreszcie sałaty lodowe.

Sałata główkowa i liściowa jest najczęściej uprawiana. Ze względu na uprawę można ją podzielić na wczesną, letnią, do wysadzania w szklarniach, ogrzewanych szklarniach, gruntowych itp. Sałata lodowa ma twarde, kruche liście, główka przypomina kapustę. Sałata rzymska przypomina kapustę pekińską. Przez smakoszy bywa określana jako najsmaczniejsza sałata. Sałata lodowa jest ceniona za kruchość i zwartą główkę. Charakteryzuje się doskonałym smakiem i wyjątkową kruchością.

Sałaty zawierają 10–15% białek, 15–27% węglowodanów, 3–6% tłuszczów, 9–12% błonnika. Z witamin mają wysoką zawartość C, E, A i PP, z substancji odżywczych nie można pominąć zawartości potasu, wapnia, fosforu, chloru i magnezu. Ma minimalną ilość kalorii, jest więc odpowiednia do diet redukcyjnych. Sałata główkowa nadaje się do klasycznego przygotowania ze słodko-kwaśnym sosem, ewentualnie z podsmażonym boczkiem. Sałatę rzymską możemy również podusić z mięsem, do roladek, nadzienia, do risotto itp. Pomysłowości nie ma granic.

Jak uprawiać sałaty

• Odpowiednie jest słoneczne stanowisko. Podczas wzrostu regularnie podlewamy - raczej mniejszymi dawkami, częściej. Konieczne jest regularne odchwaszczanie grządki. Roślin nigdy nie uprawiamy na tym samym stanowisku dłużej niż 2 lata z rzędu. Wskazane jest mulczowanie sałaty materiałem organicznym. Zapobiega wzrostowi chwastów, utrzymuje wilgotność i niższą temperaturę w gorących miesiącach.

• Odmiany wiosenne wysiewamy w lutym do inspektu. W marcu lub kwietniu przesadzamy je w rozstawie 20–25×20–25 cm.

  Odmiany letnie wysiewamy bezpośrednio na grządkę w kwietniu, końcowy rozstaw roślin powinien wynosić 25×30 cm.

  Odmiany jesienne wysiewamy bezpośrednio na grządkę w sierpniu, końcowy rozstaw roślin powinien wynosić 25×25 cm.

  Odmiany zimujące wysiewamy w październiku bezpośrednio na grządkę.

  Nasiona bezpośrednio do gleby wysiewamy ok. 1 cm pod powierzchnię. Wskazane jest nasiona wcześniej namoczyć. Po wschodach rośliny należy prześwietlić do wyżej wymienionych rozstawów. Podczas prześwietlania unikamy zasypywania serduszka sałaty.

• Sałata wymaga dobrze przepuszczalnej gleby z wystarczającą ilością łatwo dostępnych składników odżywczych. Gleby powinny być lżejsze, dobrze przygotowane.

• Grządki przeznaczone do uprawy sałat należy dobrze przygotować do ich uprawy. Przy przygotowaniu grządek zaprawi się do gleby 3–5 kg kompostu/m2, wapnuje się dawką 3 kg wapienia/m2 i dodaje 1,8 P2O5/m2 oraz 14g K2O/m2.

  Przy nawożeniu ważne jest, aby uważać na przenawożenie azotem. W liściach gromadzą się wówczas niebezpieczne azotany. Grządek nie nawozimy obornikiem!

• Bakteryjna zgnilizna sałaty objawia się początkowo ostro odgraniczonymi, ciemnymi, czerniawymi plamami. Atakowane są pierwsze dolne liście, które leżą na ziemi.

  Niedobór wapnia jest przyczyną nekrozy brzegowej liści, które stopniowo brązowieją i następnie obumierają. W ten sposób uszkodzone są najczęściej zewnętrzne liście, ale mogą to być również liście ukryte wewnątrz utworzonych główek. Oczyszcza się preparatem Champion 50 WP i przeprowadza dezynfekcję gleby.

  Mączniak sałaty objawia się szczególnie na starszych liściach, gdzie powstają jasnozielone do żółtozielonych plamy różnej wielkości, często odgraniczone nerwacją. Plamy stopniowo się powiększają, zasychają i nekrotyzują. Oczyszcza się preparatem Rovral 50 WP lub Rovral FLO.

  Rośliny dalej atakuje szara pleśń i mogą być obgryzane również przez ślimaki lub mogą być atakowane przez mszyce.

  Oczyszcza się je odpowiednimi preparatami przeciwko chorobom grzybowym. Ważne jest przestrzeganie okresu karencji przed spożyciem.

• Sałatę liściową zbieramy już po 7 tygodniach od zasiania. Sałatę główkową po 10-11 tygodniach, a rzymską o tydzień dłużej. Sałatę główkową, maślaną, rzymską i kędzierzawą należy zbierać całą, gdy tylko urośnie do pożądanej wielkości.