Sałata głowiasta wczesna Král Máje I.

Lactuca sativa - Król Maja I.

Sałata jest rośliną jednoroczną, która została wyhodowana z kompasu dzikiego. Uprawiana jest w formie główkowej i liściowej z całobrzegimi okrągłymi liśćmi o jasnozielonej barwie. Istnieje kilka odmian tej rośliny warzywnej: sałata rzymska, półrzymska, główkowa maślana, sałaty liściowe i wreszcie sałaty lodowe.

Sałata główkowa i liściowa jest najczęściej uprawiana. Ze względu na uprawę można ją podzielić na wczesną, letnią, do uprawy w szklarniach, ogrzewanych szklarniach, w gruncie itp. Sałata lodowa ma twarde, kruche liście, główka przypomina kapustę. Sałata rzymska przypomina kapustę pekińską. Przez smakoszy bywa uznawana za najsmaczniejszą sałatę. Sałata lodowa jest ceniona za kruchość i zwartą główkę. Wyróżnia się doskonałym smakiem i wyjątkową kruchością.

Sałaty zawierają 10–15% białka, 15–27% węglowodanów, 3–6% tłuszczu, 9–12% błonnika. Z witamin mają wysoką zawartość C, E, A i PP, ze składników odżywczych nie możemy pominąć zawartości potasu, wapnia, fosforu, chloru i magnezu. Ma minimalną ilość kalorii, jest więc odpowiednia do diet odchudzających. Sałata główkowa jest odpowiednia do klasycznego przyrządzania ze słodko-kwaśnym sosem, ewentualnie z podsmażonym boczkiem. Sałatę rzymską możemy również podusić z mięsem, do roladek, nadzienia, do risotto itp. Kreatywność nie zna granic.

Jak uprawiać sałaty

• Odpowiednie jest stanowisko słoneczne. Podczas wzrostu regularnie podlewamy - raczej mniejszymi dawkami, częściej. Konieczne jest regularne odchwaszczanie grządki. Roślin nigdy nie uprawiamy na tym samym stanowisku dłużej niż 2 lata z rzędu. Wskazane jest mulczowanie sałaty materiałem organicznym. Zapobiega wzrostowi chwastów, utrzymuje wilgotność i niższą temperaturę w gorących miesiącach.

• Odmiany wiosenne wysiewamy w lutym do inspektu. W marcu lub kwietniu przesadzamy w rozstawie 20–25×20–25 cm.

  Odmiany letnie wysiewamy bezpośrednio na grządkę w kwietniu, końcowy rozstaw roślin powinien wynosić 25×30 cm.

  Odmiany jesienne wysiewamy bezpośrednio na grządkę w sierpniu, końcowy rozstaw roślin powinien wynosić 25×25 cm.

  Odmiany zimujące wysiewamy w październiku bezpośrednio na grządkę.

  Nasiona bezpośrednio do gleby wysiewamy ok. 1 cm pod powierzchnię. Wskazane jest wcześniejsze namoczenie nasion. Po wschodach rośliny należy przerzedzić do wyżej wymienionych rozstawów. Unikamy przy przerzedzaniu zasypania serduszka sałaty.

• Sałata wymaga dobrze przepuszczalnej gleby z wystarczającą ilością łatwo dostępnych składników odżywczych. Gleby powinny być lżejsze, dobrze spulchnione.

• Grządki przeznaczone do uprawy sałat należy dobrze przygotować do ich uprawy. Podczas przygotowania grządek wpracowujemy do gleby 3–5 kg kompostu/m2, wapnujemy dawką 3 kg wapna/m2 i dodajemy 1,8 P2O5/m2 i 14g K2O/m2.

  Przy nawożeniu ważne jest, aby uważać na nadmiar azotu. W liściach gromadzą się wtedy niebezpieczne azotany. Grządek nie nawożymy obornikiem!

• Bakteryjna zgnilizna sałaty objawia się początkowo ostro ograniczonymi, ciemnymi czerniawymi plamami. Atakowane są pierwsze dolne liście, które leżą na ziemi.

  Niedobór wapnia jest przyczyną martwicy brzegowej liści, które stopniowo brązowieją i następnie obumierają. W ten sposób uszkodzone bywają najczęściej liście zewnętrzne, ale mogą to być też liście ukryte wewnątrz utworzonych główek. Traktujemy preparatem Champion 50 WP i przeprowadzamy dezynfekcję gleby.

  Mączniak sałaty objawia się głównie na starszych liściach, gdzie powstają jasnozielone do żółtozielonych plamy różnych rozmiarów, często ograniczone nerwami. Plamy stopniowo się powiększają, wysychają i nekrotyzują. Traktujemy preparatem Rovral 50 WP lub Rovral FLO.

  Rośliny dodatkowo atakuje szara pleśń i mogą być obgryzane przez ślimaki lub mogą być atakowane przez mszyce.

  Traktujemy je odpowiednimi preparatami przeciwko chorobom grzybowym. Ważne jest przestrzeganie karencji przed spożyciem.

• Sałatę liściową zbieramy już 7 tygodni od wysiewu. Sałatę główkową po 10-11 tygodniach, a rzymską o tydzień dłużej. Sałatę główkową, maślaną, rzymską i kędzierzawą należy zebrać całą, gdy tylko urośnie do pożądanej wielkości.