Marchew półwczesna Sylva

Daucus carota - Sylva

Wszyscy ją znamy, wszystkim smakuje i w kuchni należy do najczęściej używanych warzyw korzeniowych. Tak, mowa o marchewce. Pochodzi z południowej Azji, z obszaru dzisiejszego Afganistanu, Pakistanu i Iranu. Marchewka jest rośliną dwuletnią. Ma pierzaste liście. Łodyga kwiatowa może osiągać wysokość do 1,5 m, kwiatostan tworzy złożony baldach, a kwiatki są białawe.

Marchewkę możemy podzielić na dwa podstawowe rodzaje - marchew zwyczajna dzika (jest to pierwotna nieszlachetna forma z białym korzeniem) i marchew zwyczajna uprawna (tu należą wszystkie dzisiaj uprawiane odmiany marchewki). Marchew zwyczajna uprawna ma mocniejszy korzeń, którego barwa może być biała, żółta, pomarańczowa, czerwona, fioletowa lub wielokolorowa (na zewnątrz może być inna niż w środku).

Według terminu siewu rozróżniamy marchewki na - MŁODĄ MARCHEWKĘ (delikatniejsza wczesna marchewka, krótsza i ma okrąglejszy korzeń), BABY MARCHEWKĘ (młoda wczesna marchewka, wyróżnia się delikatnym smakiem i kruchą strukturą) i MARCHEWKĘ KLASYCZNĄ (późny typ, ma słodkawy gładki korzeń półdługiego kształtu, spiczasty koniec).

To jednak nie koniec. Ulubioną marchewkę możemy również podzielić według kształtu korzenia, dla którego ją uprawiamy. Na przykład typ Berlikum ma większe walcowate korzenie z tępym końcem. Marchewki tego typu są odpowiednie do bezpośredniej konsumpcji, długotrwałego przechowywania, suszenia i dalszego przetwarzania. Flakee wyróżnia się bardzo długimi zwężonymi korzeniami z szerokim i płaskim końcem. Nadaje się do bezpośredniej konsumpcji, długotrwałego przechowywania, suszenia i innych rodzajów przetwarzania. Parisian ma małe korzenie w kształcie rzodkiewki. Typ jest odpowiedni do bezpośredniej konsumpcji i przetwarzania. Nantes to klasyczna młoda marchewka, z którą spotykamy się w sklepach. I wreszcie typ Chantenay to marchewka z krótszymi, raczej stożkowymi korzeniami. Nadaje się do bezpośredniej konsumpcji, suszenia i innych rodzajów przetwarzania.

Marchewka ma wysoką zawartość substancji mineralnych. Ma również wysoką zawartość potasu, magnezu, fosforu, ale i chloru. Zawiera także liczne pierwiastki śladowe - bor, wanad, żelazo, jod, kobalt, miedź, mangan, cynk.Jest źródłem prowitaminy A – betakarotenu. Zawiera również trochę witaminy C lub witamin z grupy B.

Zaletą marchewki jest również to, że należy do bardzo nieskomplikowanych warzyw. Możesz ją uprawiać również w pojemnikach, na przykład na tarasie!

Jak uprawiać marchewkę

• Wymaga słonecznego stanowiska. Grządki regularnie spulchniamy i podlewamy. Zdecydowanie nie przelewamy, moglibyśmy spowodować zniszczenie całego zasiewu. Marchewka należy do roślin zimnolubnych, najlepiej się jej wiedzie przy temperaturach około 16 °C. Zielenieniu się szyjki korzeni zapobiegamy okopując roślinę ziemią.

• Nieodpowiednia do wysiewu jest świeżo nawożona gleba. Nasiona wysiewamy na grządkę, gdy miną przymrozki. Temperatura dzienna powinna wynosić średnio co najmniej 7 °C (idealna uprawa marchewki jest przy temperaturach dziennych około 16 °C). Wysiewamy na głębokość 1 do 2 cm w odległości około 15 cm. Wschodzące roślinki należy przerwać do odległości około 5 cm. Późne odmiany marchewki wysiewamy w ten sam sposób od końca wiosny do początku lata.

• Marchewka wymaga dokładnie uprawionej gleby z wystarczającą ilością składników odżywczych i wilgoci. Gleba powinna być lekka i żyzna. Optymalne pH jest neutralne do lekko zasadowego. Gleba nie powinna zawierać brył i kamieni.

• Przed spulchnieniem gleby warto miejsce zasiewu wzbogacić o dobrze wyležany kompost. Przed siewem w glebę zaprawiamy 70g N, 30g P i 150g K. W fazie 3-5 listków aplikujemy 20g N w rzędzie. Podczas wegetacji nawożimy nawozem NPK z niższą zawartością azotu i wyższym udziałem potasu. Nie używamy obornika. Marchewka na ten typ nawożenia reaguje pękaniem.

• Czarna zgnilizna marchewki objawia się na kiełkujących roślinach ciemnieniem, ścienianiem i zgnilizną szyjki korzeniowej oraz zasychaniem liści. Podczas wegetacji na korzeniach choroba ta nie objawia się zbytnio. Na porażonych korzeniach powstają ciemne, suche wklęsłe plamy. Ochronę przeprowadzamy preparatem Dithane DG Neotec.

  Sucha plamistość liści marchewki objawia się w trakcie wegetacji rozprzestrzenia się między roślinami za pomocą wiatru i deszczu konidiami, które powstają na porażonych liściach. Na najstarszych liściach powstają żółtobrązowe plamy wielkości jeden do dwóch milimetrów z jaśniejszym obrzeżem. Plamy stopniowo powiększają się, zlewają i ciemnieją. W późniejszej fazie liście są całkowicie ciemne i obumarłe. Ochronę przeprowadzamy preparatem Ortiva.

  Larwa muchy marchwiówki objawia się na młodszych roślinach, które żółkną i obumierają. Na powierzchni korzenia, przede wszystkim w jego górnej trzeciej części, widoczne są od zewnątrz korytarzykowate żerowania z larwami much. Uszkodzone rośliny gnią podczas przechowywania. Obecnie ochrona nie jest możliwa. Dawniej przeprowadzano ją preparatem Dursban 10 G.

  Miękka zgnilizna marchewki jest spowodowana nieprawidłowym przechowywaniem warzyw korzeniowych w wilgotnym środowisku. Marchewka zmienia się w papkowatą cuchnącą masę. Przed przechowywaniem marchewkę oglądamy i oczyszczamy z resztek gleby.

  W wyniku ssania nicieni korzenie marchewki są zdeformowane i tworzą nadmierna ilość bocznych korzeni. Wysiew nagietków może znacznie zmniejszyć występowanie nicieni w glebie. Przestrzegamy również płodozmianu.

  Mączniak prawdziwy objawia się Na wszystkich częściach nadziemnych (liściach, ogonkach liściowych, łodygach, kwiatostanach i nasionach) powstają białawe mącznakowate naloty. Ochronę przeciwko mączniakowi baldaszkowatych przeprowadzamy preparatem Ortiva.

• Wczesne odmiany zbieramy od 8. tygodnia po wysadzeniu. Późne odmiany potrzebują czasami nawet 11 tygodni. Zbiór prowadzimy ręcznie wyrywając lub możemy ostrożnie pomóc sobie widłami tak, aby nie uszkodzić korzenia roślin.