Por letni Albos

Allium porrum - Albos

Por jest warzywem dwuletnim. W pierwszym roku wyrasta jego użytkowa część na niewielkiej głębokości lub na powierzchni gleby i dopiero w drugim roku przechodzi w fazę kwitnienia i dojrzewa nasiono. Dorasta do 60 cm wysokości. W naszym kraju można spotkać ponad dwadzieścia odmian. Istnieje ich jednak znacznie więcej. Por możemy podzielić na odmiany letnie, jesienne i zimowe. Por wytwarza nad cebulowato zgrubiałą podziemną łodygą bardzo obfitą różycę płaskich liści. Liście zawierają szereg substancji mineralnych, witamin i substancji esencjalnych, które nadają porowi typowy zapach i soczystość. Znaczenie mają również olejki eteryczne pora, które pobudzają apetyt.

Jak uprawiać por

• Gleba do uprawy pora musi być dobrze przygotowana, spulchniona na większą głębokość niż na przykład pod cebulę czy sałatę. Wymaga jasnego, słonecznego stanowiska. Po wysadzeniu stopniowo przygarniamy ziemię do szyjek, na początku zimy już mocne sadzonki znajdują się w przygarnętych bruzdach. Dopóki nowo wysadzone rośliny się nie przyjmą, musimy je obficie podlewać codziennie. Później nawadnianie jest konieczne tylko wyjątkowo, jedynie przy suchej pogodzie.

• Wysiew upraw letnich przeprowadzamy w szklarni na przełomie grudnia i stycznia. Przy temperaturze około 18°C, od wysokości sadzonek 5 cm można obniżyć temperaturę do 15°C. W kwietniu przeprowadza się wysadzanie na grządkę w rozstawie 30×10 cm.

  Wysiew upraw jesiennych przeprowadza się od połowy lutego do połowy marca w szklarni. W połowie czerwca sadzonki wysadzamy na grządkę.

  Wszystkie wysiwy różnych upraw przeprowadzamy na głębokość 1 cm, w rozstawie 10×1–2 cm. Na docelowe stanowisko wysadzamy rośliny, które mają grubość ołówka.

• Wymaga bardzo żyznej, dobrze spulchnionej gleby. Optymalne pH 7–7,8.

• N 100 kg N/ha, z czego 50 kg 5 tygodni po wysadzeniu. P 80 kg P2O5/ha, K 200 - 250 kg K2O/ha. Idealnie jest wysadzać por po roślinach nawożonych obornikiem.

• Pora zagraża błonkoskrzydła mucha smużka porowa, która składa jaja na granicy części podziemnej i nadziemnej. Z nich wylęgłe larwy powodują żerowanie w tkankach i je degradują. Przeciwko smużce por zabezpieczamy opryskiem preparatem Decis EW 50 w stężeniu 0,03 %. Podobne preparaty są również skuteczne przeciwko rzadziej występującej muszce cebulówce.

  Może pojawić się również mączniak cebulowy. Na liściach pojawiają się szarozielone plamy pokryte szarawym nalotem grzybni i zarodników; u cebul gnią wewnętrzne łuski. Ochroną są fungicydy ze zwilżaczem.

• Por zbieramy po 16 do 20 tygodniach od wysiewu, ale wytrzymuje na miejscu w dojrzałości zbiorczej całe miesiące. Por zbieramy wykopując od lata w dowolnym momencie według potrzeby.