Fasola karłowata Saxa – nasiona fasoli

Phaseolus vulgaris - Saxa

Roślina jednoroczna pochodząca z tropikalnych obszarów Ameryki. Ma pnącą łodygę, która może osiągnąć wysokość 1,5 - 2 metrów. Owocem jest strąk zawierający różną liczbę nasion o nerkowatym kształcie. W zależności od odmiany różnią się kolorem i wielkością. Nasiona fasoli są trujące. Zawierają substancję fazinę. Ta zanika podczas gotowania. Dlatego nie spożywamy nasion surowych. Kwiaty są białe, różowe, żółte lub fioletowe i tworzą luźne grona. Kwitnie od czerwca do sierpnia.

Fasola zawiera źródło aminokwasów i kwasu askorbinowego.

Jak uprawiać fasolę

• Jest to roślina ciepłolubna, dlatego sadzimy ją w słonecznym miejscu chronionym przed wiatrem. W okresie kwitnienia fasola potrzebuje temperatury w przedziale 20–25 stopni Celsjusza. Fasola jest wymagająca pod względem podlewania, gleba nie może wyschnąć, ale jednocześnie nie może być również zbyt podmokła! Wszystkie rodzaje fasoli potrzebują podpór. Odmiany ozdobne będą wyglądać efektownie na pergolach, płotach czy w pojemnikach z konstrukcjami do wspinania. Odmiany konsumpcyjne sadzimy przy tyczkach lub tworzymy ze sznurka miejsce do ich podwiązywania. Okolice rośliny spulchniamy i utrzymujemy glebę wolną od chwastów. Regularne zbieranie strąków pobudza tworzenie kolejnych owoców.

• Nasiona wysiewa się w marcu. Nasiona sadzimy w przepuszczalnym, odżywczym substracie i umieszczamy w jasnym miejscu. Fasola wymaga do kiełkowania ciepła, odpowiednia jest więc szklarnia lub inspekt. Na docelowym stanowisku fasolę wysiewa się po 15 maja, kiedy nie grozi przemrożenie.

  Odmiany krzaczaste wysiewa się po 3-4 nasionach do przygotowanych dołków ok. 5 cm głębokich. Oddalone około 20 cm od siebie.

  Odmiany pnące wysiewa się około 5 nasion do dołków 5 cm głębokich i w zależności od typu podpory nawet metr od siebie.

• Odpowiednie są lżejsze gleby piaszczysto-gliniaste z dużą ilością mikroorganizmów glebowych i składników odżywczych. Idealne pH około 6,5.

• Stosujemy nawozy NPK o niskiej zawartości azotu. Wiosną zaleca się dostarczyć fasoli na stanowisku 3 kg azotu na m2, 3–4 kg P2O5/m2 i 11 kg K2O/m2 jednorazowo. Jeśli fasola jest uprawiana w żyznej glebie, nawozy możemy w ogóle nie stosować.

• Najpoważniejszą chorobą fasoli jest antraknoza. Na młodych strąkach pojawiają się brunatniejące, powiększające się plamy, grzybnia przenika również do wnętrza strąka i atakuje nasiona, tworząc na nich żółtobrązowe do czerwonobrązowych plam. Zwalczanie przeprowadzamy preparatami chemicznymi - fungicydami oraz likwidacją pozostałości pozbiorcowych.

  Fasola bywa atakowana również przez inne infekcje grzybiczne lub bakteryjne, takie jak szara pleśń, brązowa plamistość liści, bakteryjna plamistość, rdza fasoli i inne.

  Plujka wszędobylska to mucha, której larwy atakują kiełkujące liście zarodkowe i wierzchołek wzrostowy rośliny jeszcze w glebie, szczególnie podczas chłodniejszej, wilgotnej pogody. Odpowiednią ochroną jest zaprawa nasienna insektycydami.

  Mały, ciemny chrząszcz - strokowiec fasolowiec atakuje nasiona, w których zimuje. Dochodzi do zniszczenia plonu. Odpowiednią ochroną jest umieszczenie wyłuskanych nasion w zamrażarce (w temperaturze –10 °C chrząszcze giną po 10-14 dniach, przy mrozie –17 °C już po 8 godzinach).

• Zbiór na ziarno przeprowadzamy, gdy strąki zasychają, a nasiona są twarde, dobrze dojrzałe i całkowicie wybarwione.

  Do wykorzystania kuchennego zbieramy jeszcze niedojrzałe strąki, które jeśli lekko zgiąć, to pękają.