Fasola szkarłatna pnąca

Phaseolus coccineus

Strąki fasoli wielokwiatowej są długie. Wąsy są poplatane jak winorośl. Uprawia się ją jako roślinę jednoroczną dla jej rzucających się w oczy kwiatów i jadalnych młodych strąków. Te trzeba przed spożyciem poddać obróbce termicznej, inaczej mogą być trujące. Pochodzi z tropikalnych i subtropikalnych obszarów Ameryki, uprawia się ją prawie na całym świecie. Dorasta do wysokości 1 - 4 m. Kwiaty są dwukolorowe - żagielek czerwony, skrzydełka białe. Mogą być także jednokolorowe - ognistoczerwone, białe, różowo cętkowane - długości 20 do 25 mm. Kwitnie od lipca do września. Uprawia się ją na rabatach lub w skrzynkach nie tylko dla owoców, ale także jako ozdobną pnącą roślinę jednoroczną nadającą się do zakrywania murów, płotów lub pergoli.

Jak uprawiać fasolę

• Jest to roślina ciepłolubna, dlatego sadzimy ją na słonecznym stanowisku osłoniętym przed wiatrem. W czasie kwitnienia fasole potrzebują temperatury w przedziale 20–25 stopni Celsjusza. Fasole są wymagające pod względem podlewania, gleba nie może wyschnąć, ale jednocześnie nie może być też zalana! Wszystkie rodzaje fasoli potrzebują podpory. Gatunki ozdobne będą się pięknie prezentować na pergolach, płotach lub w pojemnikach z konstrukcjami do pnięcia. Odmiany konsumpcyjne sadzimy przy tyczkach lub tworzymy ze sznurka miejsce do ich podwiązywania. Otoczenie rośliny spulchniamy i utrzymujemy glebę wolną od chwastów. Regularne zbieranie strąków pobudza tworzenie kolejnych owoców.

• Nasiona wysiewamy w marcu. Nasiona sadzimy do przepuszczalnego żyznego podłoża i umieszczamy na jasnym stanowisku. Fasole wymagają do kiełkowania ciepła, odpowiednia jest więc szklarnia lub inspekt. Na docelowe stanowisko fasolę wysiewamy po 15 maja, kiedy nie grozi przemarznięcie.

  Odmiany krzaczaste wysiewamy po 3-4 nasiona do przygotowanych dołków głębokości ok. 5 cm. Oddalone około 20 cm od siebie.

  Odmiany pnące wysiewamy po około 5 nasion do dołków głębokości 5 cm i, zależnie od typu podpory, nawet co metr.

• Odpowiednie są lżejsze gleby piaszczysto-gliniaste z dużą ilością mikroorganizmów glebowych i składników odżywczych. Idealne pH około 6,5.

• Stosujemy nawozy NPK o niskiej zawartości azotu. Wiosną zaleca się dostarczyć fasoli na stanowisko 3 kg azotu na m2, 3–4 kg P2O5/m2 i 11 kg K2O/m2 jednorazowo. Jeśli fasola jest uprawiana w żyznej glebie, nawozów nie musimy stosować wcale.

• Najpoważniejszą chorobą fasoli jest antraknoza. Na młodych strąkach pojawiają się brązowiejące, powiększające się plamy, grzybnia wnika także do wnętrza strąka i atakuje nasiona, tworzy na nich żółtobrązowe do czerwonobrązowych plamy. Interwencję przeprowadzamy preparatami chemicznymi - fungicydami i likwidacją resztek pożniwnych.

  Fasole bywają atakowane także przez inne infekcje grzybowe lub bakteryjne, takie jak szara pleśń, brunatna plamistość liści, bakteryjna plamistość, rdza fasoli i inne.

  Śmietka kiełkówka to mucha, której larwy atakują kiełkujące liścienie i wierzchołek wzrostu rośliny jeszcze w glebie, zwłaszcza w chłodniejszą, wilgotną pogodę. Odpowiednią ochroną jest zaprawianie nasion insektycydami.

  Mały, ciemny chrząszcz - strąkowiec fasolowy atakuje nasiona, w których zimuje. Dochodzi do zniszczenia zbioru. Odpowiednią ochroną jest umieszczenie wyłuskanych nasion w zamrażarce (w temperaturze –10 °C chrząszcze giną w ciągu 10-14 dni, przy mrozie –17 °C już w ciągu 8 godzin).

• Zbiór na ziarno przeprowadzamy, gdy strąki zasychają, a nasiona są twarde, dobrze dojrzałe i całkowicie wybarwione.

  Do użytku kuchennego zbieramy jeszcze niedojrzałe strąki, które po lekkim zgięciu pękają.