Uprawa bonsai – porady dla początkujących

Marzysz o uprawie bonsai, ale nie wiesz, od czego zacząć? Doradzimy, jak wybrać odpowiedni gatunek, jak dbać o bonsai i jak je formować. Uprawa tych miniaturowych drzewek nie jest skomplikowana, jeśli wiesz, jak się do tego zabrać.

W skrócie: Początkującym najlepiej wiedzie się z liściastym bonsai na zewnątrz, na przykład lipą lub grabem, w domu zaś z drobnolistnym fikusem, cytrusem lub wiązem chińskim. Bonsai w płytkiej misce podlewaj co najmniej raz dziennie wodą deszczową lub odstaną, a od wiosny do połowy jesieni nawoź co 1 do 2 tygodni.

Podlewanie	co najmniej raz dziennie, woda deszczowa lub odstana
Nawożenie w sezonie	co 1 do 2 tygodni (od wiosny do połowy jesieni)
Nawożenie gatunków pokojowych zimą	co 2 do 4 tygodni
Nawóz w podłożu do bonsai	wystarcza nawet na pół roku
Kąt nawijania drutu	około 45°
Małe bonsai	15 do 30 cm

Historia i pochodzenie

Ta sztuka uprawy miniaturowych drzew w misce pochodzi ze starożytnych Chin, a jej historia sięga 2 tysięcy lat wstecz. Później bonsai rozpowszechniły się w Japonii, a następnie na całym świecie.

Wybór gatunku

🌳 Do uprawy na zewnątrz, która jest zresztą łatwiejsza, na początek najlepiej wybrać gatunek liściasty, na przykład lipę, grab lub drzewka owocowe, które latem zapewnią ponadto wspaniały widok w postaci małych owoców. Bzy, fuksje lub azalie będą także pewną ozdobą Twojego ogrodu.

🌳 W przypadku bonsai pokojowych możesz sięgnąć po dowolny drewniejący gatunek roślin doniczkowych. Najczęstszymi domowymi bonsai są cytrusy, drobnolistne fikusy lub wiązy chińskie, które dzięki wiecznie zielonym liściom będą całoroczną dekoracją.

Jeśli myślałeś, że bonsai mają tylko kilka centymetrów wzrostu, jesteś w błędzie, bonsai mogą mieć nawet dwa metry. Jeśli planujesz bonsai o większym wzroście, możesz kupić już bardziej wyrośnięte drzewo lub roślinkę wcześniej uformowaną.

Bonsai możesz też wyhodować z nasionka, wymaga to jednak cierpliwości i dużo czasu. Zaletą jest jednak to, że roślinki masz od początku w swoich rękach, a wynik z pewnością jest wart zachodu.

Wielkości bonsai

Duże: 60 do 120 cm
Średnie: 30 do 60 cm
Małe: 15 do 30 cm
- Miniaturowe: 5 do 15 cm
- Baby bonsai: 7,5 do 15 cm

Pielęgnacja bonsai

Stanowisko

Jeśli chcesz uprawiać domowe bonsai, wybierz najlepiej okno wschodnie lub zachodnie. Jeśli wybrałeś bonsai zewnętrzne, wtedy warto wybrać jasne stanowisko, unikaj jednak bezpośredniego południowego słońca. Zimą ogrodowe bonsai trzeba chronić przed wiatrem, deszczem i śniegiem .

💡 WSKAZÓWKA: Najczęstszym błędem jest przemoczenie lub przeschnięcie podłoża.

Podłoże

Gdy kupisz bonsai w sklepie niewyspecjalizowanym w bonsai, najlepiej je od razu przesadzić. Jeśli przyniesiesz roślinkę z zewnątrz, lepiej pozwolić jej powoli przyzwyczajać się do doniczki. Grube korzenie trzeba skrócić, wybierz zwykłą doniczkę odpowiednią do wielkości rośliny.

Do uprawy bonsai wybieraj podłoże przeznaczone wprost dla nich. Jest bowiem dostatecznie przepuszczalne, nie zatrzymuje wilgoci i dzięki temu nadaje się do tworzenia nowych korzonków. W tych podłożach zawarty jest także nawóz, który zaopatruje roślinkę nawet przez pół roku.

💡 WSKAZÓWKA: Płytkie miski nadają się dla bonsai rosnących w górę, do tworzenia kaskad lepiej sięgnąć po głębsze. Zawsze powinny mieć duże otwory na odpływ wody.

Podlewanie i nawożenie

Ponieważ te roślinki uprawia się zwłaszcza w płytszych miskach, potrzebne jest regularne podlewanie, które powinno odbywać się co najmniej raz dziennie. Do podlewania najlepiej użyć wody deszczowej lub odstanej.

Z dokarmianiem trzeba zacząć najpóźniej w ciągu pół roku od posadzenia, w tym czasie nawóz z podłoża jest już bowiem wyczerpany. Nawożenie wykonuj co 1 do 2 tygodni w okresie od wiosny do połowy jesieni, możesz do tego użyć nawozu do bonsai lub także zwykłego nawozu.

Gatunki opadające liście przezimowane zimą nie są podlewane niemal wcale, pokojowe gatunki zimozielone podlewaj tak, aby podłoże nie wyschło i nawoź co 2 do 4 tygodni.

Formy bonsai

Do japońskich form projektowych bonsai należą:

Chokkan – to bonsai ma kształt stożkowaty i prosty pionowy pień, który jest równomiernie pokryty gałęziami

Moyogi – jest asymetryczny, a jego pień ma najwyżej trzy zakrzywienia, jest także równomiernie porośnięty gałęziami

Shakan – jego system korzeniowy jest w stosunku do podstawy pnia odwrócony, ma pochylony pień i silny system korzeniowy

Fukinagasi – pień tej formy jest wygięty, przy czym gałęzie rosną na stronę pochylenia

Hokidachi – ma prosty pień z gałęziami rosnącymi wachlarzowato

Kengai – jego pień i gałęzie są zwieszone przez brzeg miski

Han-kengai – poziomy pień o formie półpionowej lub kaskadowej

Ishitsuki – jej korzenie obrastają pnie w ziemi, jest to bonsai skalne

Sokan – z jednego systemu korzeniowego wyrastają dwa pnie

Sankan – z jednego systemu korzeniowego wyrastają trzy pnie

Kabudachi – to bonsai ma kilka pni o różnej grubości, które rosną zawsze w nieparzystej liczbie, jego kształt przypomina krzew

Yose-ue – nazywana kompozycją leśną, w naczyniu rośnie kilka drzewek w różnym wieku i różnej wielkości

Ikadabuky – to bonsai przypomina kompozycję leśną z kilku drzew, których pnie leżą na ziemi lub w niej, gałęzie rosną ku górze

Formowanie bonsai

Drzewka formuje się głównie za pomocą drutów i nożyczek, jeśli masz już jasną wizję, jak powinno wyglądać bonsai, możesz się za to zabrać. Pędy, które są zbyt długie lub zbędne, usuń, a ranę zabezpiecz woskiem szczepiarskim.

Do formowania zalecamy kupić druty przeznaczone wprost dla bonsai, ponieważ są łagodne dla kory roślinek i osiągniesz nimi pożądany kształt. Do formowania będziesz potrzebować drutów o różnej grubości, zależnie od poszczególnych gałązek, zawsze zaczynaj od dołu i od najgrubszych gałęzi do najcieńszych. Drut, który musi być zawsze zakotwiczony na grubych gałęziach nawija się na gałązki pod kątem około 45°.

Gdy całe drzewko jest już owinięte drutem, zacznij znów od dołu, tym razem od formowania do pożądanego wyglądu. Pąki powinny być skierowane na zewnątrz od środka, a gałązki nie powinny się krzyżować. Jeśli chcesz jakąś gałąź wygiąć bardziej, najpierw delikatnie rozrusz ją na wszystkie strony.

💡 WSKAZÓWKA: Druty muszą pozostać na bonsai do czasu, aż po ich zdjęciu drzewo zostanie w pożądanej pozycji. Może to potrwać kilka miesięcy, a nawet rok.

🛒 Polecane produkty do kupienia (odpowiednie do uprawy jako bonsai):

Może Cię zainteresować: Pnąca glicynia ozdobi altanę