Uprawa olszy - kwaśne przepuszczalne podłoże, półcień i stanowiska zacienione, obfite podlewanie
Olsza to drzewo liściaste, które doskonale sprawdza się w warunkach, gdzie inne gatunki mają trudności z wzrostem. Charakteryzuje się wysokimi wymaganiami dotyczącymi wilgotności gleby i tolerancją dla stanowisk o ograniczonym dostępie światła. Dzięki swoim właściwościom jest idealnym wyborem do nasadzeń w wilgotnych i zacienionych częściach ogrodu.
Wymagania glebowe olszy
Olsza preferuje kwaśne i przepuszczalne podłoże, które jednocześnie zatrzymuje wilgoć. Optymalne pH gleby mieści się w zakresie 4,5-6,5. Drzewo to dobrze rośnie na glebach:
- Gliniastych z domieszką piasku
- Torfowych i bagiennych
- Wilgotnych, ale nie stagnujących
- Bogatych w substancje organiczne
Ważną cechą olszy jest zdolność do wiązania azotu atmosferycznego dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi. To sprawia, że olsza wzbogaca glebę w azot i poprawia jej strukturę, co korzystnie wpływa na rośliny rosnące w jej sąsiedztwie.
Stanowisko - półcień i cień
Olsza jest jednym z nielicznych drzew, które dobrze znosi stanowiska półcieniste i zacienione. Choć może rosnąć także w pełnym słońcu, najlepiej czuje się w miejscach, gdzie światło słoneczne jest rozproszone lub ograniczone. Idealne lokalizacje to:
- Tereny wzdłuż cieków wodnych i zbiorników
- Zacienione partie ogrodu pod dużymi drzewami
- Północne strony budynków
- Obniżenia terenu z naturalną retencją wody
Dzięki tolerancji na cień olsza sprawdza się w kompozycjach leśnych i naturalnych ogrodach, gdzie tworzy warstwę podszycia lub średnie piętro drzewostanu.
Obfite podlewanie - klucz do sukcesu
Najważniejszym wymogiem w uprawie olszy jest wydatne podlewanie. To drzewo naturalnie występuje w wilgotnych siedliskach i wymaga stałego dostępu do wody. Przy uprawie należy zapewnić:
- Regularne i obfite podlewanie, szczególnie w okresach suszy
- Utrzymywanie stałej wilgotności gleby
- Mulczowanie podłoża korą lub kompostem dla zatrzymania wody
- Unikanie całkowitego przesuszenia korzeni
W pierwszych latach po posadzeniu młode drzewka wymagają szczególnie intensywnego nawadniania. Dojrzałe olchy z rozwiniętym systemem korzeniowym lepiej radzą sobie z okresowymi niedoborami wody, jednak zawsze preferują wilgotne podłoże.
Sadzenie i pielęgnacja
Olszę najlepiej sadzić wczesną wiosną lub jesienią, gdy drzewo znajduje się w spoczynku wegetacyjnym. Przed posadzeniem warto:
- Przygotować dół o głębokości i szerokości około 60-80 cm
- Wzbogacić glebę kompostem lub kwaśnym torfem
- Zapewnić dobrą przepuszczalność podłoża, dodając piasek do ciężkich gleb
- Po posadzeniu obficie podlać i zamuczować powierzchnię
Nawożenie
Olsza nie wymaga intensywnego nawożenia dzięki zdolności do wiązania azotu. Wystarczy:
- Wiosenne dostarczenie kompostu lub obornika
- Okresowe stosowanie nawozów wieloskładnikowych o kwaśnym odczynie
- Mulczowanie korą sosnową, która dodatkowo zakwasza glebę
Przycinanie
Olsza nie wymaga regularnego przycinania. Wystarczy:
- Usuwanie uszkodzonych i martwych gałęzi
- Korygowanie kształtu w młodym wieku
- Cięcie sanitarne w razie potrzeby
Gatunki olszy do ogrodu
W uprawie ogrodniczej najpopularniejsze są:
- Olsza czarna (Alnus glutinosa) - najpospolitszy gatunek, osiąga 20-30 m wysokości
- Olsza szara (Alnus incana) - mniejsze wymagania wodne, bardziej odporna na mróz
- Olsza zielona (Alnus viridis) - krzewiasty gatunek do mniejszych ogrodów
- Olsza czerwona (Alnus rubra) - ozdobne czerwone pączki i duże liście
Podsumowanie
Uprawa olszy to doskonałe rozwiązanie dla wilgotnych i zacienionych części ogrodu, gdzie inne drzewa mają trudności z wzrostem. Kluczem do sukcesu jest zapewnienie kwaśnego przepuszczalnego podłoża, stanowiska w półcieniu lub cieniu oraz obfitego i regularnego podlewania. Przy spełnieniu tych warunków olsza będzie zdrowo rosnąć i wzbogacać glebę w azot, poprawiając warunki dla innych roślin w ogrodzie.
OLSZA ZIELONA
Olsza zielona to bogato rozgałęzione drzewo o wysokości 0,5-2,5 m. Kora jest gładka, na starszych gałęziach brązowawo lub popielato-szara. Listki podpórowe są początkowo zielone, później fioletowo-brązowe. Na korzeniach pojawiają się narośla wielkości jabłka (grzyby, które wiążą wolny azot atmosferyczny dla potrzeb rośliny). Rośnie na ubogich glebach.
Drzewo kwitnie od kwietnia do maja.
Występowanie
Rośnie w borach, na zboczach, w rowach, strefach lawinowych, przy potokach itp. Wymaga cienistych północnych położeń, przede wszystkim pogórzy. Najczęściej znajdziemy ją na wilgotnych glebach, w Czechach na przykład w Szumawie, na Jihlavsku, w Hrubém Jeseníku i innych miejscach.
Zastosowanie
Drewno olszy zielonej jest odporne na wodę i bywa wykorzystywane do celów budowlanych, również w Wenecji.
Zalicza się do rodziny brzozowatych.