Prace w styczniu - nie musimy wykonywać tylko w styczniu, ale przez cały okres zimowy
Możemy przycinać drzewa owocowe, wykonywać opryski przeciwko szkodnikom, zakładać ogrody i opracować plan zasiewu.
Cięcie drzew owocowych
Zima to idealny czas na cięcie drzew owocowych. Kiedy drzewa są w stanie spoczynku, możemy bezpiecznie przeprowadzić formowanie koron i usunąć chore lub uszkodzone gałęzie.
Opryski ochronne
W dni bez mrozów możemy wykonać opryski zimowe przeciwko szkodnikom, które zimują w korze drzew. To ważny zabieg profilaktyczny przed nadchodzącym sezonem.
Planowanie ogrodu
Zimowy okres to doskonały moment na planowanie nowego ogrodu lub reorganizację istniejącego. Możemy spokojnie przemyśleć rozmieszczenie roślin i przygotować szczegółowy plan.
Plan zasiewu
Opracowanie planu zasiewu pomoże nam optymalnie wykorzystać przestrzeń i zaplanować rotację upraw. Dzięki temu unikniemy wyczerpania gleby i zapewnimy lepsze plony.
Prace w styczniu
Prace w styczniu nie muszą być wykonywane tylko w styczniu. Możemy je rozłożyć na cały okres zimowy. I przy sprzyjającej pogodzie operować po ogrodzie. Możemy wykonywać:
- cięcie drzew owocowych - można je wykonywać przez całą zimę. Przed rozpoczęciem pączkowania cięcie powinno być zakończone. W zależności od tego, co chcemy osiągnąć, rozróżniamy trzy rodzaje cięcia: wychowawcze - cięcie młodych drzewek, pielęgnacyjne - to jest cięcie drzew w pełni owocowania oraz cięcie odmładzające - to jest cięcie drzew, które przestają rosnąć i potrzebujemy je pobudzić. W styczniu wykonujemy cięcie pielęgnacyjne, tzw. przerzedzanie. Cięcia nie wykonujemy, jeśli temperatura spadnie poniżej -8°C.
Tzw. przerzedzanie - poprzez przerzedzanie tworzymy przewiewną i zdrową koronę. Usuwamy rozwidlenia, gałęzie zagęszczające koronę, wilki oraz gałęzie chore lub uszkodzone. Przerzedzanie nie musi być wykonywane corocznie u zdrowo rosnących drzew. Zaleca się jednak wykonywanie go co drugi rok. Uwaga - przy bardziej radykalnym przerzedzaniu tracimy dużą część plonu jednego roku. Przerzedzanie w okresie zimowym wykonujemy u owoców ziarnkowych i drobnych. Pestkowe zostawiamy sobie do przedwiośnia. Większe rany po cięciu posmaruj maścią szczepiarską, jeśli jest zaschnięta, użyj farby olejnej. Większe rany po pile, wygładź przed nałożeniem ostrym nożem.
- po przerzedzeniu następuje ochrona mechaniczna. Pod drzewem lub wokół pnia rozłóż papier i na nim stalową szczotką lub specjalną skrobaczką zeskrob korę (starą korę), porosty, mchy i odetnij wszystkie splątania oraz owoce dotknięte moniliozą (owoce uszkodzone przez zgniliznę). Zeskrobaną korę spal, zawiera wiele zimujących stadiów chorób i szkodników.
- likwiduj przestarzałe drzewa owocowe i krzewy - często mamy te drzewa i krzewy w ogrodzie tylko dlatego, że szkoda nam je likwidować. Pozbywając się ich, eliminujemy również ryzyko chorób i szkodników. Myśl także ekonomicznie, zamiast nieestetycznego uschniętego drzewa, możesz mieć drzewo zdrowe i owocujące.
- ochrona chemiczna - w okresie spoczynku wegetacyjnego opryskujemy drzewa i krzewy przeciwko zimującym stadiom szkodników - czerwców, tarczników, jajom mszyc, mszycy jabłoniowo-trawowej, miernikowców, gąsienic zwójek pąkowych, molów itp. Stosujemy np. Optikombi, odpowiedni również do likwidacji zimujących jaj przędziorków. Uwaga - wszystkie preparaty odpowiednie do zimowego oprysku uszkadzają zielone części drzew. Dlatego stosujemy je tylko zimą, a nie wczesną wiosną!
W miesiącu styczniu przędziorki znajdziesz szczególnie na śliwach i jabłoniach. Poznasz to po tym, że na korze drzew zobaczysz całe kolonie żółtych lub czerwonych jaj. Stosuj preparaty przeciwko przędziorkom. Przeciwko ich przemnożeniu trudno już potem walczyć. Zwalczaj przędziorki celowo, ponieważ nawet kilka zachowanych jaj wystarczy do tego, aby przy sprzyjającej suchej i ciepłej letniej pogodzie ponownie się namnożyły.
- obgryzienie drzew przez zające lub króliki - pielęgnuj drzewa natychmiast po obgryzeniu przez zwierzynę. Uszkodzone drzewa szybko zasychają. Obgryzione rany wygładź ostrym nożem i posmaruj woskiem szczepiarskim. Silnie obgryzione gałęzie usuń. Silnie obgryzione młode drzewa zastąp nowymi.
- szron - jeśli na drzewach owocowych szron jest grubszy niż 10mm, może połamać pędy. Najczęściej łamią się gałęzie rosnące poziomo. Najlepszy sposób ochrony jest taki sam jak przy dużym urodzaju - podepnij gałęzie. Przy nieostrożnym strząsaniu szronu z gałęzi możesz złamać drewno owocujące.
- kontroluj składowane owoce - usuń wszystkie owoce, na których szerzy się zgnilizna.
Warzywa w styczniu
W styczniu w ogrodzie odpoczywają puste grządki. Jeśli nie mróz, możesz dokończyć przekopywanie nieprzekopanych grządek. Grządki, na których zostawiasz dojrzewać szpinak, pory lub scorzonerę, przykrywaj gałązkami iglastymi. Jeśli grożą duże mrozy, scorzonerę wykop. Można ją wtedy przechowywać w piwnicy w torfie. Jeśli zostawisz pory w ogrodzie, są smaczniejsze. Rabarbar również przykryj warstwą torfu, aby wczesną wiosną szybko wyrósł.
Sprawdźcie jesienne zasiewy warzyw, czy nie są uszkodzone przez myszy. Sprawdźcie przechowywane warzywa korzeniowe w piwnicy. Usuńcie zgniłe sztuki.
Podzielcie kępy wykopanych szczypiorków i posadźcie je do doniczek. Przenieście je do ciepłego pomieszczenia, najlepiej w kuchni na parapet okienny.
Stopniowo przenoście do ciepła w celu przyspieszenia małe cebulki, pietruszkę i szczypiorek. W piwnicy zbierajcie pączki cykorii.
Wysiew warzyw do skrzynek
W styczniu przeprowadzamy wysiew warzyw do skrzynek lub misek wysiewnych. W drugiej połowie stycznia możemy wysiać nasiona wczesnej kapusty, wczesnej kapusty głowiastej, wczesnego kalafiora. W miesiącu styczniu jest również najwyższy czas, aby zdecydować, które rodzaje warzyw i w jakiej ilości będziemy uprawiać oraz sporządzić według tego plan zasiewów. Plan zasiewów służy do tego, jak najlepiej rozplanować grządki i jak je najlepiej wykorzystać do uprawy wybranych warzyw.
Plan zasiewów - wybór rodzajów i ilości uprawianych warzyw kierujcie swoimi indywidualnymi wymaganiami. Przy sporządzaniu planu zasiewów uwzględnijcie:
- wymagania poszczególnych rodzajów warzyw co do odżywiania
- według tego w jakiej rotacji uprawiane są wybrane warzywa, aby ekonomicznie rozplanować zasiew grządek (Wymagające warzywa po pierwszym roku od nawożenia nawozami organicznymi zaliczamy do pierwszej rotacji - kapusta, sałata, por, pomidory, ogórki. Drugi rok po nawożeniu, w tzw. drugiej rotacji uprawiajcie marchew, rzodkiewki, cebulę, rzodkiew, roszponkę, buraki ćwikłowe. Do trzeciej rotacji wysiewamy fasolę, groch, czosnek.)
Zakładanie ogrodu
W styczniowym czasie warto również przemyśleć całościowe rozplanowanie ogrodu. Jaki ogród chcemy mieć w przyszłości, jaki by nam się podobał i jakie właściwości powinien mieć. Przyjrzyjcie się dokładnie drzewom i krzewom w okolicy, którym w otaczającym środowisku wiedzie się dobrze. I posadźcie takie same rodzaje lub ich uszlachetnione formy.
Ogród przy domku letniskowym - wysadzajcie rośliny trwałe i drobne cebulki. Róże ogrodowe, trawy ozdobne i kilka ozdobnych lub owocowych wyższych drzew. Polecamy wam dużą powierzchnię zdrowo zielonego trawnika. Tej powierzchni nie rozdrabniajcie grupami krzewów lub kwiatów. Umieśćcie je wzdłuż płotu. Pamiętajcie, że dobrze pielęgnowany trawnik jest ozdobą każdego ogrodu.
Ogród przy domu rodzinnym - 1/3 powierzchni zajmie nam tzw. ogród przydomowy. Gdzie stworzymy intymny zakątek do posiedzeń.
Ogród w kolonii ogrodniczej - zawsze przestrzegajcie regulaminu kolonii. Grządki z warzywami, drobne owoce lub ogród kwiatowy.
Czy macie już opracowany plan zasiewów? Zainspirujcie przyjaciół na Facebooku!
Autor: Hana Michalíková