Odżywianie i nawożenie warzyw
Dobrą podaż składników odżywczych wymagają zasadniczo wszystkie rodzaje warzyw. Czy wiedzieliście, które pierwiastki znajdują się w glebie i których rośliny potrzebują do swojego rozwoju, do kwitnienia i owocowania?
Składniki odżywcze niezbędne dla warzyw
Rośliny warzywne potrzebują do prawidłowego wzrostu i plonowania szerokiego spektrum makro- i mikroelementów. Do makroelementów zaliczamy:
- Azot (N) - odpowiedzialny za wzrost zielonej masy i rozwój liści
- Fosfor (P) - wspomaga rozwój korzeni, kwitnienie i zawiązywanie owoców
- Potas (K) - poprawia jakość plonów, odporność na choroby i warunki stresowe
- Wapń (Ca) - wzmacnia ściany komórkowe i strukturę roślin
- Magnez (Mg) - kluczowy składnik chlorofilu
- Siarka (S) - niezbędna do syntezy białek
Mikroelementy, choć potrzebne w mniejszych ilościach, są równie ważne: żelazo (Fe), mangan (Mn), bor (B), miedź (Cu), cynk (Zn) i molibden (Mo).
Kiedy i jak nawozić warzywa
Właściwe nawożenie warzyw zależy od kilku czynników - rodzaju gleby, uprawianego gatunku oraz fazy rozwojowej rośliny. Warzywa liściowe potrzebują więcej azotu, podczas gdy warzywa owocowe wymagają większych dawek fosforu i potasu.
Odżywianie i nawożenie warzyw
Wszystkie rośliny potrzebują do prawidłowego wzrostu substancji odżywczych. Również warzywa wymagają do swojego rozwoju niezbędnych warunków życiowych - światła, ciepła, powietrza, substancji odżywczych i nawadniania. W naszych warunkach klimatycznych warzywa mają wystarczającą ilość światła i ciepłych dni do swojego rozwoju. Należy im dostarczać substancje odżywcze i nawadnianie, szczególnie gatunkom bardziej wymagającym.
Do udanej uprawy warzyw prowadzą następujące kroki:
- prawidłowa uprawa gleby
- regularne nawożenie
- zmianowanie roślin w tym samym miejscu
- wystarczające nawadnianie
Jeśli przestrzegamy tych warunków - zawsze osiągniemy dobre plony. Zmęczona i wyczerpana gleba bez substancji odżywczych, z resztkami ciągle tych samych roślin jest niewystarczająca dla prawidłowego rozwoju. Dobry zapas substancji odżywczych w glebie wymaga w zasadzie każdy gatunek warzyw. Substancje odżywcze to substancje mineralne, które są rozpuszczone w glebie. W formie roztworu wodnego lub w stałych cząsteczkach gleby.
Do normalnego rozwoju rośliny potrzebują dziesięciu podstawowych pierwiastków biogennych. Są to tlen, wodór, węgiel, azot, fosfor, potas, wapń, magnez, siarka i żelazo. W małych ilościach potrzebują mikroelementów, którymi są: cynk, bor, miedź, kobalt, molibden, jod, mangan, sód, krzem i inne.
Rośliny pobierają wszystkie substancje odżywcze swoimi korzeniami z gleby. W glebie wyżej wymienione pierwiastki są rozpuszczone w formie związków. np. azot pobierają w formie kwasu azotowego lub amoniaku.
Węgiel, tlen i wodór - tworzą podstawowy składnik każdej materii organicznej, która z nich powstaje podczas fotosyntezy. Przy niewystarczającej wentylacji i wilgoci rośliny obumierają. Z tego powodu, że brakuje im dopływu tlenu. Spulchniając glebę wzbogacamy ją tlenem, który korzystnie działa na korzenie i bakterie glebowe.
Azot - jest jednym z najważniejszych pierwiastków dla odżywiania roślin. Rośliny pobierają azot w największych ilościach ze wszystkich pierwiastków. Z warzyw azotu potrzebują szczególnie warzywa liściowe. Niedobór azotu powoduje ubytek chlorofilu w liściach, które żółkną i bledną.
Fosfor - najwięcej jest zawarty w owocach i nasionach. Fosfor jest ważny dla rozwoju i dobrego zapylania kwiatów. Niedobór fosforu powoduje zawartość mniejszych substancji smakowych. Rośliny słabo i późno kwitną. Warzywa korzeniowe (marchew) mają mdły, niewyraźny kolor. Nadmiar fosforu powoduje szybkie dojrzewanie owoców i przedwczesne starzenie się rośliny. Nadmiar fosforu można wyrównać poprzez dodanie nawozów azotowych i potasowych do gleby.
Potas - niezbędny element przy tworzeniu celulozy, tłuszczy, cukrów i skrobi. Rośliny strączkowe są wymagające pod względem potasu. Niedobór potasu powoduje ogólnie zły stan roślin. Liście od brzegów bielają i żółkną. Mogą pojawić się czerwonobrązowe plamy. Rośliny wytwarzają mniejszą liczbę owoców. Owoce mogą być mniejsze, drobniejsze, pokręcone i mało trwałe. System korzeniowy roślin nie rozwija się i są one przez to mało odporne przy suchej i mroźnej pogodzie.
Wapń - regulator równowagi chemicznej w glebie. Neutralizuje kwasy organiczne w roślinach, szczególnie kwas szczawiowy. Niedobór wapnia powoduje żółknięcie i blaknięcie liści. Na niedobór wapnia cierpią szczególnie rośliny rosnące w glebach podmokłych i kwaśnych. Nadmiar wapnia nie jest częstym zjawiskiem. Jeśli glebę przewapnujemy, ograniczymy tym samym roślinom dostęp do żelaza, magnezu i fosforu.
Magnez - jest w największej ilości zawarty w nasionach i kwiatach roślin. Jest znaczącym składnikiem liściastej zieleniny.
Magnez, wapń i potas powinny być w glebie w harmonijnym stosunku. Przy niedoborze magnezu liście blaknąć i żółkną tak samo jak przy niedoborze wapnia i żelaza.
Siarka jest składnikiem białek i wielu olejków roślinnych. Najwięcej siarki wymagają cebulowate, kapustowate i strączkowe.
Żelazo - jest ważne przy tworzeniu chlorofilu (podobnie jak mangan, miedź i cynk). Wspólnie biorą udział w dalszych procesach rozwojowych u roślin. Przy uprawie warzyw całkowicie wystarczająca jest ilość żelaza, która jest zwykle zawarta w glebie.
Mikroelementy - zwykły zapas w glebie jest dla roślin również wystarczający. Rośliny potrzebują ich w niewielkiej ilości. Wskazane jest wszystkie mikroelementy do gleby stopniowo dostarczać i uzupełniać!
Bor - jest jednym z najważniejszych mikroelementów. Wspomaga tworzenie kwiatów i owoców. Niedobór objawia się głównie u buraka ćwikłowego, powodując zgorzél sercową. Również u sałaty głowiastej, gdzie niedobór boru jest przyczyną czernienia liści. Rośliny wymagające pod względem boru to szczególnie pomidory, wczesne ziemniaki, kalafior itp.
Glin, krzem, sód i chlor - działają korzystnie na wzrost roślin. Glin z wapniem wspierają wzrost ścian komórkowych. Większość gleb cierpi na nadmiar chloru (jest to spowodowane nadmiernym nawożeniem solami potasowymi). Najwięcej chloru do swojego wzrostu potrzebują seler i burak.
Miedź - ma podobne zastosowanie w odżywianiu gleby jak żelazo. Przy niedoborze miedzi roślinom żółkną i opadają liście.
Molibden - wspomaga działanie bakterii glebowych. Rośliny potrzebują go tylko w niewielkiej ilości. U kalafiora niedobór molibdenu powoduje wykształcenie ślepych różyczek.
Jod - ma znaczenie raczej w odżywianiu ludzi niż upraw. Jod jest dodawany do niektórych nawozów przemysłowych.
Podobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim ze znajomymi na Facebooku!
Autor: Hana Michalíková