Tamarillo, czyli pomidor drzewiasty: uprawa i zimowanie

Tamarillo - urocza roślinka z owocami przypominającymi pomidorki, o zapachu ananasa i truskawek, idealna do sosów i jako dekoracja

Tamarillo - egzotyczny skarb dla Twojego ogrodu

Tamarillo, zwane również drzewem pomidorowym, to niezwykła roślina pochodząca z Ameryki Południowej, która zachwyca swoim wyglądem i aromatem. Choć nazwa może sugerować podobieństwo do pomidorów, owoce tamarillo mają unikalny smak łączący nuty ananasa, truskawek i marakui, co czyni je prawdziwą egzotyczną osobliwością.

Charakterystyka rośliny

Tamarillo to szybko rosnące drzewo lub krzew, który w naturalnych warunkach może osiągnąć wysokość od 3 do 5 metrów. Posiada duże, sercowate liście i wytwarza delikatne, pachnące kwiaty w odcieniach różu lub bieli. Owoce mają charakterystyczny kształt jajowaty, przypominający wydłużone pomidory, i występują w kolorach od żółtego przez pomarańczowy po głęboki fiolet lub czerwień.

Wymagania uprawowe

Temperatura: Rośnie najlepiej w temperaturach 15-25°C, nie toleruje mrozów
Światło: Preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste
Gleba: Wymaga żyznej, przepuszczalnej gleby bogatej w materię organiczną
Podlewanie: Regularne, umiarkowane nawadnianie - unikaj przesuszenia i nadmiernego zawilgocenia
Nawożenie: W okresie wzrostu i owocowania stosuj nawozy bogate w potas i fosfor

Uprawa w Polsce

W polskim klimacie tamarillo można z powodzeniem uprawiać jako roślinę doniczkową, która spędza ciepłe miesiące na tarasie lub balkonie, a zimą przenosi się do chłodnego, jasnego pomieszczenia. Roślina może owocować już w drugim roku uprawy, a owoce dojrzewają jesienią.

Zastosowanie kulinarne

Owoce tamarillo są niezwykle wszechstronne w kuchni:

Surowe: Po przekrojeniu i wyskrobaniu miąższu idealnie nadają się do sałatek owocowych
W sosach: Doskonale komponują się z daniami mięsnymi i rybnymi
W deserach: Świetne do koktajli, smoothie, lodów i ciast
Jako dekoracja: Pięknie prezentują się na torach i deserach
W przetworach: Nadają się do dżemów, marmolad i czatney

Wartości odżywcze

Tamarillo to prawdziwa bomba witaminowa. Owoce zawierają dużo witamin A, C i E, a także witaminy z grupy B. Są bogate w błonnik, potas, żelazo i fosfor. Dzięki niskiej kaloryczności i wysokiej zawartości antyoksydantów stanowią zdrową przekąskę wspierającą odporność organizmu.

Pielęgnacja i rozmnażanie

Tamarillo można rozmnażać z nasion lub sadzonek. Roślina wymaga regularnego przycinania, co stymuluje krzewienie i obfitsze owocowanie. Warto usuwać również dolne liście, aby zapewnić lepszą cyrkulację powietrza i dostęp światła do owoców.

Ochrona przed chorobami

Tamarillo jest stosunkowo odporne na choroby, ale może być atakowane przez mszyce lub przędziorki. W takich przypadkach zaleca się stosowanie naturalnych środków ochrony lub delikatnych preparatów owadobójczych bezpiecznych dla roślin owocowych.

Dlaczego warto uprawiać tamarillo?

Uprawa tamarillo to doskonały sposób na wprowadzenie egzotyki do swojego ogrodu lub na balkon. To roślina, która nie tylko zachwyca wyglądem i aromatem, ale również dostarcza pysznych, zdrowych owoców. Jej stosunkowo niewielkie wymagania i szybki wzrost sprawiają, że idealnie nadaje się zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych ogrodników pragnących wzbogacić swoją kolekcję o coś wyjątkowego.

Czy już wyobrażasz sobie aromat ananasa i truskawek unoszący się nad Twoim tarasem? Tamarillo to nie tylko roślina - to prawdziwe doświadczenie kulinarne i ogrodnicze, które z pewnością zaskoczy Twoich gości i wzbogaci Twoje menu o niepowtarzalne smaki!

W skrócie: Tamarillo (Solanum betaceum) uprawia się w Polsce w pojemniku o pojemności min. 20 l, który latem stoi na słonecznym tarasie, a zimą w chłodnym, jasnym pomieszczeniu. Nasiona wysiewa się w domu w lutym, roślinę wystawia w maju, a kwitnie po 1,5–3 latach. Nawozi się ją co 14 dni.

Optymalna temperatura	15–25 °C, nie toleruje mrozów
Pojemnik	min. 20 l
Wysiew	w domu w lutym, wystawienie w maju
Początek kwitnienia	po 1,5–3 latach
Nawożenie	co 14 dni
Zimowanie	ok. 5 °C w ciemnym lub ok. 18 °C w jasnym pomieszczeniu

Pomidor drzewiasty (łac. Solanum betaceum) - zwany także Tamarillo - to niski krzew z rodziny psiankowatych (łac. Solanaceae). Do tej rodziny należą również psianka i ziemniaki. Pochodzi z Peru - peruwiańskich Andów. Jest więc wytrzymały i odpowiedni do uprawy w naszych warunkach. Jest to egzotyczna, mniej znana roślina, która teraz zyskuje na popularności. Już starożytni Inkowie delektowali się tymi małymi pomidorkami. Roślina jest jednak znacznie większa i bardziej pnąca niż klasyczny pomidor. W naturze ta roślina pnąca osiąga długość do 5 m. Uprawiana jest od północnej Argentyny po południowo-wschodni Meksyk. Do głównych eksporterów Tamarillo należą obecnie Kolumbia, Nowa Zelandia i Afryka Południowa.

Wizualnie jest to roślina pnąca, szybko rosnąca i wyraźnie dekoracyjna. Wyrośnie wam wiecznie zielone drzewko lub krzew, który jest bogato rozgałęziony mięsistymi gałęziami i zdobią go duże liście. Te liście są lekko owłosione z wyraźnym żyłkowaniem. Młode listki mają purpurowy kolor. Roślina kwitnie przez cały rok, nieprzerwanie, nawet gdy niektóre kwiaty przekwitają, a pomidor drzewiasty owocuje. Kwiaty są podobne do kwiatów ziemniaków. Tworzą gronowate kwiatostany, przyjemnie pachną i mają biało-różowy kolor.

Jak uprawiać Tamarillo

W warunkach pokojowych Tamarillo dobrze się rozwija w temperaturze około 20°C. Aby uzyskać owoce dojrzałe na słońcu, warto wynieść roślinę na zewnątrz, na słońce. Na zewnątrz odpowiadają jej temperatury około 28°C i słoneczne stanowisko. Najlepiej osłonięte od wiatru. Jest odpowiednia do uprawy w pojemnikach o wielkości min. 20l. W naszych warunkach dorasta do długości 2-4 m. Jest to roślina wiecznie zielona, która bardzo szybko rośnie i wkrótce ozdobią ją dekoracyjne owoce. Jeśli będziecie uprawiać roślinę w domu, wybierzcie jej jasne stanowisko (najlepiej najjaśniejsze w mieszkaniu) z wystarczającą ilością promieni słonecznych. Nie umieszczajcie jej jednak bezpośrednio za oknem, gdzie grozi duży żar, który mógłby spalić roślinę. W mieszkaniu lub podczas uprawy w szklarni musimy ręcznie zapylić roślinę przy pomocy pędzelka, aby uzyskać także zbiór owoców.

Wysiew - Pomidor drzewiasty bardzo łatwo rozmnaża się z nasion. Zakupione nasiona dobrze kiełkują, a siewki rosną bardzo szybko. Na dnie doniczki umieść warstwę drenażową i użyj substratu do wysiewu lub wysiej do tabletek torfowych, w których łatwo przesadzisz na zewnątrz lub do większego pojemnika. Zawsze zachowaj warstwę drenażową, aby roślina nie stała w przemoczenej glebie, z korzeniami w wodzie. Warto ją wyprzedzić w domu w lutym, a w maju wysadzić/umieścić na stanowisku. Roślina zaczyna kwitnąć po 1,5 - 3 latach. Jeśli nie zakwitnie, warto przyciąć wierzchołki lub przeprowadzić cięcie i odmłodzić roślinę. Pędy bazalne powinny być usuwane. Do kwiatów i owoców zawsze powinny docierać promienie słoneczne. Jeśli przytniemy roślinie system korzeniowy podczas przesadzania, może to doprowadzić do tego, że roślina bardziej zaowocuje również w dolnej części i owoce pojawią się także w tej części rośliny.

Podlewanie - powinno być regularne. Rośliny jednak nie należy zalewać, aby korzenie nie gniły. Zalecamy podlewanie co drugi dzień, umiarkowanie, odstałą wodą. Interwały między podlewaniem możemy wydłużyć, w zależności od temperatur zewnętrznych i warunków. Korzeni jednak nie powinniśmy pozwolić wyschnąć. Na powierzchnię pojemnika warto umieścić korę ściółkującą, aby w suchych miesiącach utrzymywała wilgoć. Pomidor drzewiasty ma płytki system korzeniowy. W przeciwieństwie do pomidorów, Pomidor drzewiasty jest odporny na szkodniki. Roślinę należy jednak również kontrolować.

Nawożenie - podobnie jak pomidory, Pomidor drzewiasty jest wymagający pod względem odżywiania. Dokarmiamy go co 14 dni. Gleba do uprawy pomidora drzewiastego powinna być jak najbardziej żyzna, bogata w humus. Jedno drzewko może przy dobrej pielęgnacji wydać nawet 20 kg owoców.

Zimowanie - roślina jest bardzo odporna, w naszych warunkach jednak nie zimuje na zewnątrz. Aby w pełni cieszyć się jej wieloletniością (wytrzymuje wegetację ok. 12 lat), warto na jesieni przyciąć pień na 50-80 cm. Jeśli masz do zimowania ciemne pomieszczenie, pozostaw roślinę w temperaturze około 5°C. Jeśli masz jasne pomieszczenie, to temperaturę utrzymuj około 18°C. Podczas zimowania Pomidor drzewiasty zwykle zrzuca liście. Na wiosnę umieść przezimowaną roślinę najlepiej po pierwszych przymrozków. Roślinę możesz stopniowo hartować. Można również pozostawić roślinę przez zimę w chłodnym pomieszczeniu bez przycinania, a w lutym przyciąć ją na 150 cm i stopniowo dodawać ciepło i wynosić na światło.

Jak spożywać Tamarillo

Spożywanie Tamarillo jest proste. Po usunięciu gorzkiej skórki, której się nie je, zostaje kwaśny miąższ. Spożywa się go posypany cukrem lub można złagodzić jego kwasowość, moczyć przez noc w cukrze. Z Tamarillo gotuje się również dżem – kto się na to odważy, ten się delektuje. Tamarillo intensywnie barwi, nie dziwcie się, jeśli będziecie mieli plamy podczas obierania i krojenia na desce. Na pewno nie krójcie go na nowym blacie kuchennym.

Owoce pomidorowego drzewa smakują jak pomidory, ich aromat jest jednak bardziej wyrazisty niż smak. Doskonale nadają się do doprawiania i dekorowania słonych potraw. Można dodać do warzywnych sosów, podobnie jak używacie pomidorów. Dodaje się je również do orzeźwiających letnich koktajli, nie tylko ze względu na smak, ale także ze względu na wysoką zawartość witaminy C, A, B1, B2, wapnia, fosforu i żelaza. Sok z pomidorowego drzewa możecie pić jak sok pomidorowy. Można go doprawić pieprzem i solą, ewentualnie sokiem z limonki i sokiem pomarańczowym.

Pomidorowe drzewo możecie również dodać do sałatek, jego smak doskonale komponuje się ze smakiem kiwi, grejpfruta, awokado, mango, sos może być winny. Możecie dodać również ser na patyczkach, szynkę zwinięte w mini rulony. Taka sałatka świetnie sprawdzi się przy letnim grillowaniu mięsa jako dodatek. Do grillowanego mięsa można przygotować dip (sos do mięsa). Zmiksowane obrane Tamarillo mieszacie z drobno posiekaną cebulką, pieprzem, solą, ketchupem, łyżeczką musztardy i kawałkiem papryczki chili.

Tamarillo zawiera bardzo mało tłuszczu. Jest antyoksydantem. Zawiera błonnik. Nadaje się przy dietach redukcyjnych. Bywa tolerowane przez alergików na pomidory, paprykę. Nadaje się dla kobiet w ciąży i karmiących matek. Zawiera ważną pektynę, jest więc odpowiednie dla wzroku. Zaleca się spożywanie osobom przeciw wypadaniu włosów i przerzedzaniu kości. Redukuje cholesterol, spożycie jest wskazane dla wspomagania pracy mózgu, przy wysokim ciśnieniu. Cieplnie obrobione Tamarillo wcześniej stosowano na okłady przy stanach zapalnych gardła, anginie.

Tamarillo jest rośliną wiecznie zieloną, która będzie zdobić wasz ogród przez kilka lat, a jej owoce możecie w miesiącach letnich przygotować na wiele sposobów.

Autor: Hana Michalíková