Oleander zwyczajny - drzewo dekoracyjne

W skrócie: Oleander to ciepłolubny krzew śródziemnomorski, który potrzebuje słonecznego, przewiewnego stanowiska, obfitego podlewania latem i przepuszczalnego podłoża bez torfu. Kwitnie od czerwca do października, a zimuje najlepiej w stałej temperaturze 8–12 °C. Cała roślina jest silnie trująca, dlatego nie wolno jej spożywać ani używać do samoleczenia.

Oleander pospolity (łac. Nerium oleander) jest jedynym przedstawicielem rodzaju oleander (łac. Nerium). Należy do rodziny toinowatych (łac. Apocynaceae). Ta dekoracyjna roślina ozdobna pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, gdzie rośnie wokół cieków wodnych i osiedli miejskich. W naturze Oleander występuje od Portugalii po Maroko. Często przypomina nam wakacje w Grecji, Turcji czy Chorwacji, gdzie obficie rośnie wzdłuż dróg. Oleander pospolity jest jedną z najpopularniejszych roślin uprawianych na słonecznych balkonach i tarasach. Szczególnie wieczorem urzeka odurzającym zapachem i przypomina chwile spędzone na wakacjach. Oleander to drzewo/krzew osiągający wysokość do 5 m, obficie rozgałęziony. W warunkach pokojowych dorasta do maksymalnie 2 m wysokości. Można go również utrzymywać poprzez cięcie na niższej wysokości. Należy do roślin wiecznie zielonych. Liście są ogonkowe, ułożone okółkowo, lancetowate i skórzaste. Kwiaty umieszczone są w wierzchołkowych wiechach. Są szypułkowe, pięciokrotne. Kolorystycznie od różowych po czerwone i oczywiście również białe. Kwiaty rzeczywiście wydzielają odurzający zapach, szczególnie pod wieczór. Owocem oleandra jest torebka nasion, podobna do strąka. Wyhodowano szereg odmian - z pełnymi kwiatami, różnymi kolorami kwiatów, pstrolistnych itp. Wybór do uprawy jest więc ogromny i dzięki temu Oleander może ozdobić każdy ogród.

Uprawa Oleandra

Roślina pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, dlatego jest ciepłolubna i odpowiadają jej słoneczne, ciepłe i przewiewne stanowiska. Po zakupie nasion przygotuj miniszklarnię lub inne zamknięte pojemniki, które będą symulować inspekt. Gleba do kiełkowania nasion powinna być bogata w składniki odżywcze i stale wilgotna, podobnie jak powietrze w pojemniku. Jeśli kiełkujesz nasiona roślin egzotycznych, możesz je m.in. również przed umieszczeniem w ziemi potrzeć sokiem z liści aloe vera lub je w nim namoczyć. Ziemię do kiełkowania możesz podgrzać na słońcu lub w kuchence mikrofalowej. Zawsze dokładnie przeczytaj instrukcję kiełkowania na opakowaniu nasion i postępuj zgodnie z nią.

Oleander po wykiełkowaniu przesadzaj do doniczki, na dno której umieść warstwę keramzytu jako warstwę drenażową. Roślina słabo znosi przelanie. Substrat nie powinien więc zawierać torfu, który wchłania wodę jak gąbka. Lepsze są natomiast substraty z dodatkiem piasku. Jeśli młoda przesadzona roślinka wydaje ci się słaba, możesz ją jeszcze pozostawić przykrytą szkłem (jak np. hibiskusy). Umieść na razie po stronie zawietrznej. Po umieszczeniu na wybranym stanowisku roślin już nie przykrywamy. Oleander jest ciepłolubny, nie trzeba go nawet zacieniać.

Oleander potrzebuje w ciepłych miesiącach obfitego podlewania - najlepiej odstałą wodą. Jeśli będziesz uprawiać Oleander np. przy kaloryferze lub bezpośrednio za szybą okna, zalecamy regularne zraszanie rośliny. Jeśli Oleandrowi brakuje wilgoci, poznasz to po tym, że zaczynają mu opadać liście. W miesiącach zimowych natomiast możesz pozwolić, aby gleba w doniczce prawie wyschła i podlewać rzadko.

Oleandry kwitną od czerwca do października. Od kwietnia do sierpnia dokarmiamy Oleandr organicznymi lub kombinowanymi nawozami do roślin doniczkowych.

Odpowiednie stanowisko dla Oeandrów to ciepłe balkony i tarasy skierowane na południową stronę. Jeśli planujesz umieścić roślinę w przestrzeni ogrodu/tarasu, możesz dodać do doniczki większe kamienie, które obciążą doniczkę i byle wiatr jej nie przewróci. Roślinę w pierwszych trzech latach życia przesadzamy co roku, w kolejnym okresie przesadzamy co 2-3 lata. Niektóre rośliny potrzebują nawet 4-krotnego przesadzenia, zanim wytworzą dobrą bryłę korzeniową jako podstawę zdrowego wzrostu.

Po przekwitnięciu Oleandr przycinamy. U rocznych siewek po przekwitnięciu obcinamy tylko kwiaty. U starszych przycinamy do jednej trzeciej lub połowy długości. Jeśli przeprowadzisz dokładniejsze cięcie Oleandra, licz się z tym, że zakwitnie dopiero za dwa lata. Oleandry wytrzymują temperatury do -11°C. Zalecamy jednak przezimowanie tej rośliny i umieszczenie Oleandra w chłodniejszym miejscu o temperaturze około 8-12°C. Właśnie stała temperatura (ciepły garaż) zimą podczas przezimowania rośliny zapewni obfitość kwiatów w kolejnym sezonie. Jeśli nie ma możliwości przeniesienia i przezimowania Oeandrów, możesz spróbować przykryć je czarną włókniną i owinąć nią również doniczkę. To jednak 50:50, roślina może przemarzną i zginąć. Warto przenosić na zimę również większe okazy w obszerniejszych doniczkach.

Jeśli Oleandr podobałby ci się jako bonsai i chciałbyś spróbować go formować, zalecamy raczej zaszczepić na podkładce z Oleandra (roczna siewka) Adenię.

Oleandr pospolity (Nerium oleander)

Cała roślina jest silnie trująca! Śmiertelne zatrucie następuje po spożyciu jednego liścia oleandra. Śmiertelne zatrucie następuje również, jeśli tylko na ogniu rozpalonym z gałązek oleandra przygotujesz i spożyjesz posiłek, lub spożyjesz miód z kwiatów oleandra. Toksyczność działa na serce i zwiększa napięcie aktywności sercowej. Objawy zatrucia są podobne jak przy zatruciu innymi trującymi roślinami - wymioty, biegunka, dreszcze, arytmia serca, gorączka, zawroty głowy. Jako odtrutkę stosuje się owcze fragmenty Fab specyficzne dla digoksyny - immunoglobuliny. W medycynie kwiaty oleandra wykorzystuje się do produkcji leków na arytmię serca, a także do leczenia dolegliwości skórnych. W warunkach domowych na pewno nic z oleandra nie wyrabiaj, ani nie próbuj żadnego samoleczenia. To śmiertelnie trująca roślina!

W ogrodzie Oleandr świetnie sprawdzi się w roli krzewu ozdobnego, z przepięknymi kwiatami w odcieniach różu.

Autor: Hana Michalíková