Daglezja - wszystko, co warto o niej wiedzieć

W skrócie: Daglezja zielona (Pseudotsuga menziesii) to szybko rosnące drzewo iglaste z rodziny sosnowatych – rośnie 3 razy szybciej niż świerk, a w naturze osiąga do 100 m (w Czechach około 40 m). Lubi żyzną, głęboką, gliniastą glebę i wyższą wilgotność powietrza, znosi suszę. Nasiona stratyfikujemy 14 dni w temperaturze 3-5°C.

Daglezja zielona - czego o niej nie wiedzieliście

Trend drzew iglastych w ogrodzie trwa nadal. Nie wybraliście jednorocznej Cypryśnicy letniej, ani dekoracyjnej, długowiecznej, zrzucającej igły Metasekwoi chińskiej? Przyjrzyjcie się Daglezji zielonej. Daglezja zielona (łac. Pseudotsuga menziesii) - to drzewo iglaste z rodzaju Pseudotsuga, które w Europie uprawiane jest już od roku 1827, kiedy zostało sprowadzone z Ameryki do Szkocji (przez szkockiego botanika Douglasa, od którego pochodzi jej nazwa), skąd została szybko rozprowadzona po całej Europie. Chociaż Daglezja jest najczęściej porównywana ze świerkiem i jodłą, należy do rodziny sosnowatych (łac. Pinaceae). Pierwotnie Daglezja była rozpowszechniona w Ameryce, od Ameryki Północnej, przez Kanadę, po Kalifornię. Znajdziemy ją w paśmie górskim Santa Cruz, w Sierra Nevada i Klamath Mountains. Daglezja bywa określana jako "król lasów wybrzeża Pacyfiku USA". Daglezji dobrze się powodzi na nizinach, na wybrzeżu i w górach do wysokości około 1800 m n.p.m. Daglezja jest drzewem wiecznie zielonym. Jest to drzewo iglaste podobne do jodeł i świerków. Ma jednak delikatniejszy wygląd. Należy do szybko rosnących drzew iglastych. Rośnie 3 razy szybciej niż świerk. Daglezja jest drugim najwyższym drzewem świata po Sekwoi wiecznie zielonej. Ma prosty mocny pień i prawie poziomo rosnące gałęzie, które rosną w miękko zbudowanej, stożkowatej, regularnej koronie.

Daglezja - jak ją rozpoznamy

Drzewa mają długi palowy korzeń, który w płytkiej glebie jest bogato rozgałęziony. Mimo swojej wysokości drzewa są mocno zakotwiczone w glebie i nie cierpią na wywroty. Pień Daglezji jest wyraźnie dekoracyjny. W młodości drzewa pokrywa go gładka, zielonoszara kora z żywicznymi pęcherzami. W starości drzewa kora zmienia się w czerwonobrązową, popękaną korę, która ma w sobie korkowe żyły. Te korkowe wrośnięcia w korze pomagają drzewom przetrwać pożary lasów. Daglezja jest drzewem, którego prawie nie można podpalić. Daglezję dalej rozpoznamy po specyficznym zapachu igieł. Po rozgnieceniu w ręce przyjemnie pachną cytrynami. Te igły wytrzymują na gałęzi około 4-8 lat. W cieniu igły są rosnące w dwóch rzędach. W miejscu słonecznym igły są spłaszczone, miękkie, do 3,5 cm długie. Szyszki Daglezji są twarde, nie rozpadają się. Wiszą w dół i mają szczupły kształt. Składają się z trójząbkowych łusek okrywowych, które się pokrywają. Szyszeczki męskie są żółtoczerwonobrunatne, rosną na dolnej stronie pędów, a szyszeczki żeńskie są brunatnoczerwone, 4-7 cm długie i przechodzą w szyszki wiszące w dół. Nasiona w szyszce mają około 6 mm, są lśniące, z długim skrzydełkiem. Na drzewie szyszki pojawiają się mniej więcej po 30 latach.

Daglezja - uprawa

Daglezji odpowiada przy sadzeniu umiarkowane zacienienie, które pomoże młodemu drzewku w prawidłowym rozwoju. W późniejszym wieku bardziej odpowiednie jest słoneczne stanowisko. Daglezja jest drzewem mniej więcej nadmorskim, odpowiada jej więc wyższa wilgotność powietrza. Może się zdarzyć, że w naszych warunkach w miesiącach zimowych drzewo przemarzną, jednak bardzo dobrze się regeneruje. Bardzo dobrze regeneruje się również po zgryzaniu przez zwierzynę. W przeciwieństwie do jodeł i świerków nie przeszkadza jej dłuższa susza. Nie znosi jednak nadmiernego uwilgotnienia. Daglezji najbardziej odpowiada żyzna, głęboka, gliniasta gleba. Dobrze rośnie jednak także w glebach cięższych lub żwirowych. Jeśli posadzimy daglezję w glebie gliniastej lub glebie ciężkiej i ubogiej w składniki odżywcze, może się zdarzyć, że będzie słabo rosnąć i zakrzewi się.

Nasiona daglezji wysiewamy wiosną bezpośrednio na grządkę. Daglezję możemy uprawiać również do formowania na bonsai lub jako koniferę w doniczce. Formujemy ją tylko wiosną, gdy gałęzie są pełne soków i nie dojdzie do złamania gałęzi. Gałęzie owijamy drutem i umieszczamy w pozycji poziomej prostopadle do pnia drzewa. Nasiona daglezji przed wysadzeniem stratyfikujemy przez okres 14 dni w chłodzie (lodówce) o temperaturze 3-5°C.

Daglezja jodłowa dobrze znosi przesadzanie nawet w bardziej zaawansowanym wieku, w przeciwieństwie do innych drzew iglastych. Daglezji natomiast nie służy odmładzanie i obcinanie gałęzi. Przerzedzanie wykonuj tylko w skrajnych przypadkach.

Daglezja - ciekawostki

Daglezja jodłowa jest gospodarczo najważniejszym amerykańskim drzewem. Dlatego daglezja jest najbardziej użytecznym importowanym drzewem do Europy i Czech. W naszych lasach jest reprezentowana na 3800 ha, co oznacza udział 0,1% z rosnących drzew iglastych. Daglezja zawiera bardzo cenne drewno rdzeniowe. Przetwarza się w przemyśle meblarskim. Również do produkcji drewnianych podłóg, tarasów i desek okładzinowych. Ma bardzo dekoracyjny i gustowny rysunek drewna. Właściwościami jest najbardziej podobna do drewna modrzewiowego.

Daglezja jodłowa nadaje się do wysadzania w parkach. Jako soliter lub do nasadzeń grupowych. Jest odpowiednia do środowiska miejskiego, bardziej suchego. Jest bardziej przystosowalna niż świerki i jodły. Jest jednak również bardziej rozłożysta. W dzisiejszych czasach jest również ważnym drzewem leśnym i ogrodniczym.

Olejki eteryczne daglezji są używane w aromaterapiach. Stosuje się je również przy produkcji barwników i nawozów. Części daglezji mogą być wykorzystane jako zamiennik herbaty czy kawy, również jako przyprawa. Napar stosuje się przeciwko niektórym chorobom jak np. artretyzm, astenia nerkowa, jest odpowiedni do dezynfekcji i płukania jamy ustnej, ma działanie antybakteryjne.

Najstarsze ścięte drzewo miało 1400 słojów rocznych. W wolnej przyrodzie Daglezja dorasta do wysokości 100 m. W Czechach Daglezja dorasta do wysokości 40 m. Najstarsza czeska Daglezja ma 50 m wysokości i wiek 160 lat. Kto lubi turystykę, może wybrać się zobaczyć najstarsze sadzone Daglezje do Doliny Babuni, gdzie rosną przy Czerwonym Moście mniej więcej od roku 1870. Znajdują się m.in. również w parku zamkowym na Sychrowie, w parku w Chudenicach i w wolnej przyrodzie - w lesie Baldek.

Autor: Hana Michalíková