Żywa skamielina - Metasekwoja chińska

Żywa skamieniałość - Metasekwoja chińska

Metasekwoja chińska (łac. Metasequoia glyptostroboides) - jest jednym z mniej znanych drzew iglastych. Nie występowała powszechnie w naturze, a nawet wcześniej nie była sztucznie uprawiana. Z Chin została sprowadzona dopiero po 1941 roku, do tego czasu była uważana za skamieniałość (fossil) podobnie jak trylobity. Sądzono, że wymarła około 70 milionów lat temu. Metasekwoja chińska jest jedynym współczesnym (recentnym) gatunkiem z rodzaju, który rósł w okresie mezozoiku i trzeciorzędu. Sprowadzone egzemplarze zostały w 1948 roku zbadane botanicznie w Anglii, a nasiona jako rarytasy dobrze skomercjalizowano. A także rozesłano do uniwersytetów i arboretów do badań na całym świecie. To wysokie drzewo jest łatwe w uprawie - bardzo szybko rośnie, ma piękny smukły stożkowaty kształt. Dorasta do wysokości 25-30 m. W ciągu pierwszych 15 lat dorasta do wysokości 10-15 m. Ze względu na to, jak szybko rośnie, można je świetnie wykorzystać jako wiatrochronną ścianę i wyższy żywopłot, od którego nie należy oczekiwać nieprzejrzystości, ale oryginalności. W USA metasekwoja ze względu na szybki wzrost jest uprawiana jako surowiec do produkcji papieru.

Wizualnie jest to również bardzo ciekawe drzewo. Jego jasna, świeża zieleń jest jaśniejąca i kontrastuje z brązowo-czerwoną barwą kory pnia. Kora pnia łuszczy się w delikatnych podłużnych pasach. Jest to iglaste drzewo opadające z rodziny cyprysowatych (łac. Taxodiaceae). Jego igły są miękkie, krótkie. Mają wyraźną środkową żyłkę i rosną w dwóch rzędach. Jesienią igły zmieniają kolor - aż do barwy miedzianej ze złotym odcieniem. Następnie igły opadają. Kwiaty metasekwoi są męskie i żeńskie i pojawiają się wiosną na młodych pędach. Męskie kwitną na żółto, a żeńskie na jasną zieleń. Szyszki metasekwoi są duże, mają 2-2,5 cm. Metasekwoja chińska jest spokrewniona z Taxodium (łac. Taxodium distichum). Aby nie pomylić Taxodium z metasekwoją, nauczcie się je rozróżniać - po igłach ułożonych na gałązce. U Taxodium igły są naprzemiennie rozmieszczone na gałązce, natomiast u metasekwoi igły są równomiernie naprzeciwko siebie. Tak samo jak Taxodium, metasekwoi odpowiada bardziej wilgotna ziemia. Korzenie mogą częściowo stać na płytkim brzegu wody. Metasekwoja chińska jest odporna i mrozoodporna, mimo to lepiej odpowiada jej słoneczne stanowisko. Jeśli słonecznego stanowiska już w ogrodzie nie macie, nie rozpaczajcie, dobrze rośnie również w półcieniu.

Uprawa Metasekwoi chińskiej

Najbardziej niezawodnym sposobem uprawy Metasekwoi chińskiej jest uprawa z nasion. Zakupione nasiona należy namoczyć w wodzie na 24 godziny. Mają one jakby nawoskowaną powierzchnię, a namoczenie w wodzie ją naruszy. Jeśli zakupisz nasionka dwa miesiące przed planowanym siewem, możesz przeprowadzić stratyfikację nasion przed wysiewem. Stratyfikację przeprowadza się w ten sposób, że nasiona umieszcza się w lodówce (chłodne miejsce) w plastikowym woreczku na okres dwóch miesięcy. Tak przygotowane nasionka umieść w przygotowanym podłożu lub do kiełkowania użyj kapsułkowych tabletek torfowych.

W misce zmieszaj klasyczne podłoże ogrodnicze z odrobiną piasku. Piasek jest odpowiedni do drenażu podłoża. Jeśli nie masz piasku, możesz użyć również np. perlitu. Nasionka wciśnij lekko pod powierzchnię. Podczas kiełkowania utrzymuj temperaturę min. 15°C. Temperatury można osiągnąć również poprzez uprawę w mini szklarence lub plastikowej miseczce z pokrywką. Podłoże powinno być wilgotne, nie przemoczone. Wysiew podlewaj ostrożnie i regularnie. Pierwsze rośliny kiełkują ok. po 15 dniach.

Młode rośliny chronimy przed silnym promieniowaniem słonecznym. Młodym roślinom odpowiada zacienione stanowisko. Metasekwoja jest zahartowana, mrozoodporna. Gdy tylko wyrośnie - bardziej odpowiada jej ciepłe i słoneczne stanowisko, gdzie temperatura waha się w granicach 18-22°C. Przy uprawie zewnętrznej metasekwoi lepiej się wiedzie w glebie w pobliżu źródła wody. Wilgotnej, nie bagnistej. Potocznie Metasekwoja jest określana jako "jodła wodna". Gleba dla Metasekwoi powinna być lekko przepuszczalna, lekka, gliniastopiaszczysta, lekko kwaśna do obojętnej. Wymaga wystarczającej wilgotności gleby.

W Czechach Metasekwoja osiąga na razie wysokość około 15m. Średnica pnia około 35 cm. W swoim naturalnym środowisku może mieć średnicę pnia do 1 m. Drewno Metasekwoi jest lekkie, białe, podobne do topoli.

Cięcie Metasekwoi chińskiej należy wykonywać z wyczuciem. Metasekwoja ma piękny kształt i jeśli dobrze prosperuje, pozwól jej rosnąć. Jeśli chcesz zapobiec jej wyrastaniu na wysokość lub ma bardzo rzadkie gałęzie, przytnij jej wierzchołek. Po przycięciu pewnie odrośnie. Jeśli natomiast ma zbyt gęste gałęzie i do korony nie dochodzi światło, usuń zbędne, przerastające gałęzie. Drzewka w wieku 1-2 lat nie modyfikuj cięciem ani przycinaniem.

Egzemplarze Metasekwoi chińskiej uprawia np. ZOO Leszna i Park Botaniczny w Průhonicach. Tam można się wybrać i zobaczyć, jak będzie wyglądało twoje przyszłe drzewo po kilku latach wzrostu i czy będzie pasowało do twojego ogrodu. Jest to bardzo atrakcyjne wizualnie drzewo, jako solitér jest ozdobą każdego parku i ogrodu. Obecnie prowadzi się nasadzenia Metasekwoi również do naturalnego środowiska, lasów.

Metasekwoję chińską można uprawiać również w zanieczyszczonym środowisku miejskim. Lepiej będzie prosperować w środowisku wiejskim. Jeśli metasekwoja cię zainteresowała, a nie masz tyle miejsca, jest odpowiednia do uprawy jako bonsai.

Jeśli zajmujesz się formowaniem bonsai, pozostaw roślinę w łagodną zimę w temperaturze pokojowej. Nie pozwól jej zamarznąć. W przeciwnym razie mogłyby odpaść cenne cienkie końcówki gałązek.

Autor: Hana Michalíková