Pomocnik w ogrodzie - Jeż

Pomocnik w ogrodzie - Jeż

Pogoda jak dotąd nie sprzyja zbytnio ogrodnikom, więc zajmijcie się literaturą fachową i zaplanujcie, co jeszcze warto zrealizować w ogrodzie. Czasu na planowanie i stopniowe wysiewanie nowych nasion roślin do kubeczków po jogurcie i skrzynek wysiewnych jest sporo. W końcu okaże się, że dzięki długiej zimie przedhodowaliście na parapecie tyle roślin, że grządki wam nie wystarczą. Aby skrócić długą zimę i oczekiwanie na pracę we własnym ogrodzie, możecie zamówić nasiona i substrat do wysiewu. Wysiew możecie także dokarmiać nawozami.

Co jeszcze możecie robić w ogrodzie - jeśli pogoda będzie bardziej sprzyjająca, przekładajcie kompost. Podczas przekładania uważajcie, czy w kompoście nie zagnieździła się przez zimę jeża rodzina. Skontrolujcie i naprawcie narzędzia ogrodnicze, ewentualnie kupcie nowe. Naprawcie i pomalujcie płoty. Przy nowo posadzonych drzewkach sprawdźcie podwiązania i podpory. Przy długiej zimie może się zdarzyć, że głodne ptaki zaatakują świeże pąki krzewów i drzew. Dlatego nadal dokarmiajcie ptaki nasionami oleistymi. Mniejsze drzewka możecie chronić stosując siatkę ochronną lub użyć oprysków mleczkiem wapiennym, ewentualnie środkiem Aversol przeciwko obgryzaniu. Jeśli posadziliście w zeszłym roku brzoskwinie, skontrolujcie liście, aby nie rozprzestrzeniała się na nich kędzierzawość. Kędzierzawość to infekcja grzybowa, która właśnie występuje na brzoskwiniach i nektarynkach. Zarodniki grzybowe zimują na korze drzew. Wiosną pierwsze deszcze przenoszą zarodniki grzybowe na świeże pąki, gdzie grzyb atakuje kiełkujące liście. Rozprzestrzenianiu się kędzierzawości liści sprzyja chłodna i wilgotna pogoda. Jak rozpoznać kędzierzawość? Wczesną wiosną już pierwsze listki brzoskwiń kręcą się, są jasnopomarańczowe. Przeciwko kędzierzawości brzoskwiń walczymy fungicydami - nawozami i opryskiami. Przy stosowaniu fungicydów konieczne jest prawidłowe wybranie właściwego momentu. Jako prewencję opryskujcie brzoskwinię pod koniec jesieni, gdy liście opadły lub wczesną wiosną, zanim pojawią się nowe liście.

W domu możecie zająć się roślinami pokojowymi. I roślinami, które macie w cieple na przezimowanie, a już powoli szykujecie je do umieszczenia na ich zewnętrznych stanowiskach. Oczyśćcie rośliny z suchych i chorych liści. Rozpocznijcie podlewanie 1 raz w tygodniu. Kontrolujcie występowanie chorób i szkodników. Stopniowo przewietrzajcie rośliny i przyzwyczajajcie je do zewnętrznego powietrza.

Jeż - pomocnik w ogrodzie

Jeż to czeskie rodzajowe określenie dla kilku rodzajów owadożernych ssaków z podrodziny jeżowatych (łac. Erinaceinae). Jeż zachodni (łac. Erinaceus europaeus) znany jest również pod nazwą Jeż europejski. Jeż to średniej wielkości wszystkożerca, który występuje na całym terytorium Czech. Jeże należą do gatunków zagrożonych. Jeże występują w całej Europie, w Afryce i Azji, zamieszkują od nizin aż po wysokość około 800 m n.p.m. Jeż żyje na skrajach lasów, na polanach, w parkach, ogrodach, ale także w miastach, w zaroślach.

Jeż jest wielkim pomocnikiem w ogrodzie. Potrafi uwolnić twój ogród od niejednego szkodnika. Pożywienie wyszukuje dzięki świetnie rozwiniętemu węchowi. Chociaż jeż jest wszystkożercą, żywi się głównie bezkręgowcami, do których należą owady (chrząszcze, biegaczowate, stonogi itp.) i ślimaki. Dokarmiają się drobnymi żabami, pożerają dżdżownice, próbują spadłych owoców i jagód. Jest aktywny w nocy. Po przenikliwym parskaniu i tupaniu poznacie, z kim macie do czynienia. Jeż umie dobrze pływać, wspinać się, a jeśli jest do tego zmuszony, potrafi również dosyć szybko biegać. Każdej nocy pożywieniem jeża staje się kilka gąsienic moli, które mogą wyrządzić w waszym ogrodzie rozległe szkody. Jeż w dzień odpoczywa w swoim gnieździe wysłanym trawą i umieszczonym w mniej dostępnych miejscach, np. pod kamieniami lub między korzeniami drzew.

Jeśli chcecie jeża utrzymać w ogrodzie, nie jest wymagający. Odpowiada mu chronione miejsce do dziennego i zimowego spania. Najodpowiedniejsza jest dla niego zdziczała część ogrodu, która zapewni mu wystarczającą ilość materiału budowlanego na odpowiednie gniazdo. Odpowiednie środowisko dla jeża zapewniają stosy liści, sterty gałęzi z przyciętych drzew, stos kompostu lub drewna. Jeż będzie wam pomagał w ogrodzie w walce ze szkodnikami od wiosny do jesieni. Zimą popada w sen zimowy właśnie w gnieździe, które sobie znajdzie lub zbuduje. Jeśli chcecie mu pomóc, usypcie stos z gałęzi w spokojnym miejscu ogrodu. W sklepach istnieją również domki dla jeży, które należy po każdym przezimowaniu dobrze umyć wodą. Domek dla jeża możecie również zbić z deseczek i przykryć gałęziami. Może się wam zdarzyć, że na jesieni znajdziecie w ogrodzie młode jeża. Jeśli waży 200g, względnie mniej niż 800g nie ma szans przeżyć zimy. Tak małe młode samo nie przezimuje. Bywa napadane przez pasożyty, takie jak pchły i kleszcze. Jeża nigdy nie bierzcie do ręki. Jeśli jest to konieczne, użyjcie rękawic lub grubej szmatki. Zawsze lepiej jest skontaktować się z schroniskiem dla jeży, gdzie zajmą się takim młodym. Adres schroniska podadzą wam towarzystwa ochrony zwierząt.

Zagrożeniem na ogrodach bywa dla jeży oczko wodne z gładkimi ścianami. Jeśli poważnie myślicie o współżyciu z jeżem, do brzegu oczka przymocujcie deskę, po której jeż może się wydostać, jeśli wpadnie do wody. Jeż jest dobrym pływakiem. Jeżom szkodzą również chemiczne opryski. Stosujcie zatem tylko biologiczne metody ochrony roślin. Gdy jeż czuje się zagrożony przez drapieżnika, np. lisa, psa - zwinąć się w kolczastą kulę. Ten sposób obrony odstrasza większość zwierząt. Jeż rozmnąża się od maja do października. Samica ma zazwyczaj jeden miot rocznie, który obejmuje 4-9 młodych, które rodzi po 31-35 dniach ciąży. Młode rodzą się nagie, ślepe i bez kolców. Pierwsze białe i miękkie kolce zaczynają im wyrastać już godzinę po urodzeniu. Potrafią zwinąć się w kolczastą kulę po 11 dniach, a widzieć zaczynają już po dwóch tygodniach życia.

Jeża może wybudzić ze snu zimowego głód. Poznacie to po drobnych śladach na śniegu. Jeśli chcecie go dokarmić, przygotujcie mu drobno pokrojone kawałki mięsa, ewentualnie specjalną karmę ze sklepu zoologicznego. Słodycze ani mleko nie są odpowiednie, choć mówi się, że mleko jeżowi smakuje. Może mu spowodować problemy trawienne i biegunkę. Mięsną przekąskę lepiej uzupełnijcie o miskę z czystą ciepłą wodą. W naturze jeż zachodni żyje przeciętnie 2–3 lata.

Autor: Hana Michalíková