Kret i karczownik - kto szkodzi, a kogo chronić

W skrócie: Kret jest owadożerny, zjada około 100 g owadów dziennie i nie uszkadza korzeni roślin – nie wolno go tępić. Nornica (karczownik) o długości 12 do 20 cm to roślinożerca, który ogryza korzenie, cebule i bulwy. Kretowiska są wysokie i stożkowate, kopce nornicy płaskie, z widocznym otworem wejściowym.

Kret i nornik – kto szkodzi, a kogo chronić

Kret – to ten pożyteczny. Ten w czarnym aksamitnym płaszczyku. Kret europejski (łac. Talpa europaea) to mały ssak, owadożerca z rodziny kretowatych. Rodzaj ten liczy około 13 gatunków. Kret żyje w podziemnych korytarzach, żywi się bezkręgowcami, które wyszukuje za pomocą węchu. Kretowi dobrze wiedzie się w Europie i Azji, na wysokości do 500 m n.p.m. Kret ma ciało walcowatego kształtu, porośnięte ciemnym, aksamitnym i miękkim futrem. Dorasta do długości 18 cm. Jego najbardziej charakterystyczną cechą są przednie kończyny ze zrośniętymi długimi palcami z mocnymi pazurami. Te kopne kończyny są różowe, tak samo jak kreci pysk, który jest obsypany ciałkami dotykowymi.

Kret żywi się owadami. Im więcej charakterystycznych "kretowisk" w ogrodzie, tym większe masz życie w glebie pod powierzchnią. Kret żywi się wyłącznie owadami, nie podgryza korzeni roślin. Kret gospodaruje rozległym systemem korytarzy. Korytarze dzielą się na gniazdo i łowisko. Gniazdo znajduje się ok. 0,5 m pod powierzchnią, w suchym miejscu. Korytarzyki wychodzą z niego promieniście. Nad gniazdem zazwyczaj znajduje się duży kopiec. Łowisko natomiast znajduje się pod mniejszymi kopcami. Korytarzyki służą do wyszukiwania pokarmu. Kret nieustannie przechodzi korytarzyki i poluje na pokarm. Kret dziennie pożera około 100g owadów, a samica krecia 70g. Kret w przeciwieństwie do innych zwierząt nie zapada w sen zimowy, nawet w mrozy przechodzi sieć korytarzy i wyszukuje pokarm. Na wypadek głodu kret składuje złowione dżdżownice, którym odkąsa główkę. Do krycia u kretów dochodzi na początku lata, przez około 3 tygodnie. Po kryciu samica rodzi 4-5 nagich młodych, które ssą przez około 6 tygodni. Matka krecia troskliwie opiekuje się bezbronnymi młodymi i w przypadku zagrożenia przenosi je w inne miejsce.

Kret nie jest dla wielu zwierząt ulubionym łupem ze względu na swój piżmowy zapach. Jego naturalnym wrogiem jest bocian, który czeka przy kopcach i długim dziobem wyławia przebiegającego kreta, którego pożera żywcem. Kret pada także ofiarą myszołowów. Okazjonalnie wykopują go dziki i borsuki.

Kret chętnie poluje na – ślimaki, drobne myszy, stonogi, chrząszcze, pająki, turkucie, pędraki i inne larwy oraz robaki. Ślimaki obgryzają rośliny użytkowe z miękkimi liśćmi. Jeśli lato jest wilgotne i ciepłe, mogą się rozmnażać. Drobne myszy niszczą cebulki, bulwy i korzenie. Stonogi nie są szkodnikami, uczestniczą w tworzeniu humusu. Z chrząszczy wybiera zarówno szkodliwe, jak i pożyteczne gatunki. Z chrząszczy roślinożernych, które szkodzą roślinom, kret wybiera słonikowate. Turkuć pospolity i pędraki dziś już rzadkich chrabąszczy w ogrodach występują rzadko. Z robaków kret chętnie nas zbawi obawianych nicieni.

W s k a z ó w k a: Kret jest zagrożonym zwierzęciem, które jest wymienione w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Z pewnością nie należy go tępić. Jego tępienie jest wprost zabronione. Kret jest pożyteczny w zwalczaniu wielu gatunków szkodliwych owadów. Przyczynia się również do napowietrzania gleby. Jeśli naprawdę przeszkadzają Wam jego kopce w ogrodzie, spróbujcie go tylko "po ludzku" przepędzić. Dobrze działa prosty sposób: kilka szklanych butelek należy wkopać ukośnie w ziemię. Dzięki wiatrowi powstają w butelce dźwięki, które są kretowi nieprzyjemne. Kret dlatego woli przenieść się gdzie indziej.

Jak rozpoznać różnicę między nornicą a kretem?

Kretowiska są wyższe niż kopce nornic i mają kształt stożkowaty. Kretowisk nie odkrywajcie, nie rozgrzebujcie, kret zwykle wykopie sobie zastępczy głębszy korytarzyk. Kret wykopuje korytarzyki o owalnym przekroju (owal na leżąco) około 5 cm wysokie i 6 cm szerokie. Korzenie, które wchodzą do korytarzyków, są nienaruszone.

Nornica robi płaskie kopce. Jeśli odkryjecie jej korytarzyk pod kopcem, nornica go zamknie. Nornica ma również owalne korytarzyki, ale na stojąco, wysokie 6-8 cm i 5 cm szerokie. Wewnątrz korytarzyka ma wszystkie korzenie obgryzione.

Nornica - to ta, która doprowadza do rozpaczy wielu ogrodników. Nornica jest roślinożercą, który pożera każdy materiał roślinny. Nornica ziemna (łac. Arvicola terrestris), jest bliskim krewnym myszy. Jest jednak większej postury. Dorasta do długości 12-20 cm. Głowa nornicy jest duża i szeroka, z tępym pyskiem. Nornica dziennie konsumuje 85-100 g pokarmu. Tym samym zalicza się do najbardziej obawianych szkodników ogrodowych. Jeżeli z Waszych grządek znikają rośliny, to wierzcie, że macie do czynienia z nornicą. Ta odgryza najpierw korzenie roślin, potem wciąga pod ziemię całą część nadziemną. Przez noc najczęściej znikają tulipany, sałata i wiele innych gatunków.

Ochrona roślin przed nornicami - nornica najbardziej zagraża podwyższonym grządkom z spulchnioną ziemią, gdzie macie wysadzone rośliny cebulowe i bulwiaste. Rośliny dlatego chronicie siatką z drutu. Jeśli grządkę zakładacie, myślcie o nornicy już od początku i podwyższoną grządkę obłóżcie siatką, siatkę położcie również na dnie grządki. Jeśli w Waszym ogrodzie występują nornice i wiecie, że nie macie z nimi dobrych doświadczeń, chronicie soczyste bulwy i cebule lilii i innych roślin tak, że wkładacie je do siatki z drutu. Wokół grządki możecie również wysadzić rośliny, które odpędzają nornice, takie jak: szachownica cesarska, czosnek niedźwiedzi, czosnek (aromatyczne substancje czosnku odpędzają nornice, można go wysadzić również przy korzeniach drzew owocowych, malin, róż, między warzywa. Czosnek jest odpowiedni również przeciwko grzybowym chorobom roślin). Wilczomlecz, porzeczka czarna, bez czarny (liście bzu kładźcie do korytarzyków nornicy), oraz żywotnik - tuja - również ich gałęzie możecie kłaść do korytarzyków nornic.

Uwaga! Chroń kreta - Nornik tworzy kopczyki podobne do krecich. Jednak te gryzonie w przeciwieństwie do kreta powodują duże szkody w roślinach ogrodowych. Obgryzają całe podziemne części roślin, cebule, bulwy i korzenie. Jeśli na Twoim ogrodzie pojawi się kopczyk, nie kładź pochopnie pułapek na norniki, ponieważ mógłbyś wyeliminować kreta, który jest wpisany do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych. Zanim podejmiesz jakiekolwiek działania, upewnij się dokładnie, o jakie zwierzę chodzi.

Pułapki na norniki - dobrze sprawdza się przynęta żelowa, którą nanosi się do nory i przywiera w ten sposób do sierści przebiegającego nornika. Pułapki i przynęty na norniki instaluj tylko wtedy, gdy masz pewność, że nie złapie się w nie kret! Jeśli będziesz zakładać pułapki na norniki, potrzyj w rękawiczkach trochę ziemi. Norniki mają bardzo czuły węch i mógłbyś je w ten sposób odstraszyć ludzkim zapachem. Jeśli uda Ci się złapać kreta do pułapki, zanieś go żywego daleko od swojego ogrodu.

Autor: Hana Michalíková