Słodkie warzywo - groszek - to roślina strączkowa, którą uprawia się ze względu na słodkie i smaczne owoce zawierające dużo witamin.
W skrócie: Groch siewny wysiewa się wcześnie wiosną, od końca marca do początku kwietnia, gdy temperatura osiągnie 10 °C. Nasiona sieje się na głębokość 5–7 cm, co 4–6 cm, w rzędach oddalonych o 15–30 cm. Groszek zbiera się 2–3 tygodnie po przekwitnięciu.
| Termin wysiewu | koniec marca – początek kwietnia, od 10 °C |
|---|---|
| Głębokość siewu | 5–7 cm |
| Rozstaw | nasiona co 4–6 cm, rzędy co 15–30 cm |
| pH gleby | około 6,5 |
| Odporność wschodów na przymrozki | do -6 °C |
| Zbiór | 2–3 tygodnie po przekwitnięciu |
Słodkie warzywo - groszek
Groch siewny (łac. Pisum sativum) - to roślina strączkowa, która jest uprawiana ze względu na słodkie i smaczne owoce zawierające dużo witamin. Należy do rodziny bobowatych i jest najpowszechniejszym gospodarczo ważnym warzywem. Pochodzi ze wschodniego basenu Morza Śródziemnego. Uprawia się go w domu na grządce, ale również na dużych polach, gdzie może zdziczałeć i po zaoraniu działać jako tzw. nawóz zielony. Owoce - strąki - zawierają soczyste mięsiste nasiona - znane pod nazwą groszek. Groch jest rośliną jednoroczną, pnącą. Kwitnie od maja do października. Nie jest wymagający co do gleby.
Groszek - zawiera ważne substancje mineralne. Wapń, magnez, fosfor i potas. Czy wiecie jak powstaje słodycz owoców? Może jeszcze pamiętacie ze szkoły, że zielone rośliny z dwutlenku węgla i wody wytwarzają za pomocą promieniowania słonecznego węglowodany (cukry). Proces fotosyntezy jest dość skomplikowany. Dla ogrodników jednak najważniejszy jest wynik - słodkie substancje gromadzą się w nasionach (owocach). Słodkim smakiem warzyw bywamy zaskoczeni. Np. u winogron i czereśni niczego innego nie oczekujemy.
Jaka będzie zawartość węglowodanów w owocach w dużej mierze zależy od odmiany. Poznasz to już w nazwie odmiany, może zawierać nawet angielskie słowa jak sweet lub sugar. Do słodkich warzyw należy również np. melon lub kukurydza cukrowa lub dynia.
Przy uprawie słodkich warzyw ważną rolę odgrywa czas. Im więcej słonecznych dni, tym więcej cukru i tym większa słodycz. Groszek dlatego wysiać jak najwcześniej na grządkę, jak tylko to będzie możliwe. Wtedy plony i właściwości smakowe bywają optymalne. Decydujący dla słodyczy jest również czas zbioru. Im bardziej owoce są dojrzałe, tym część cukru zamienia się w skrobię. To dotyczy również dłuższego przechowywania.
Uprawa groszku
Groch cukrowy - wysiewa się jak najwcześniej. Optymalne to marzec do początku kwietnia. Zbieramy całe strąki ok. 3 tygodnie po przekwitnięciu. Groszek natychmiast spożywamy lub zamrażamy.
Groch siewny - wysiew przeprowadzamy na początku kwietnia, najpóźniej do końca kwietnia. Zbieramy około 2-3 tygodnie po przekwitnięciu. Groszek natychmiast konsumujemy, ewent. konserwujemy lub możemy zamrozić.
Słodkie dynie - przeduprawa od pocz. marca, wysiewa się na grządkę w maju. Dynie cukrowe bywają wrażliwe na mróz. Zbieramy najpóźniej w październiku, optymalnie w sierpniu. Dynię konserwujemy, zawieramy, używamy do słodkich ciast.
Świeżo zerwany groch smakiem dorównuje truskawkom lub czereśniom. Tylko wczesne wysiewy zapewniają wysokie zbiory. Nie zapomnijcie o groszku i już przygotujcie się na jego wczesny wysiew.
Groch jest niwymagający pod względem gleby - dobrze rośnie w lekkich gliniastych glebach o neutralnym pH, około 6,5. Glebę dokładnie przekopać już jesienią. Na wiosnę spulchnić i napowietrzyć. Nie nawozić agresywnie kompostem lub obornikiem. Gleba powinna być czysta, bez chwastów. Wysiew przeprowadzamy wcześnie na wiosnę, gdy temperatura osiągnie 10°C, przy niższej temperaturze kiełkowanie jest wolniejsze:
- pod koniec marca
- na początku kwietnia
Wysiewamy w drugim lub trzecim rzędzie grządki. Siejemy w rzędach oddalonych od siebie o 15-30 cm. Groch ma kiełkowanie podziemne, dlatego wymaga głębszego wysiewu. Nasiona układamy pojedynczo w odległości około 4-6 cm od siebie. Siejemy na głębokość 5-7 cm. Rośliny siejemy pasami, w co najmniej dwóch rzędach, aby przy wzroście mogły się o siebie opierać. Możemy również przygotować dla nich podporę. W tym celu po bokach grządki wbijamy listwy lub wyższe paliki, co najmniej 60 cm wysokości i pomiędzy nimi naciągamy 3 rzędy sznurka. Można także użyć siatki lub mocnych gałęzi. Niskie odmiany grochu nie wymagają podpór.
Wzeszły groszek dobrze znosi nawet poranne przymrozki do -6°C. Groch jest rośliną zimnolubną, rozwija się przy temperaturach 13-18°C. Nadmierna susza nie służy grochowi. Nie pozwalajmy na całkowite wysychanie gleby. Podlewanie nie musi być regularne, uważać na nadmierne zamokanie.
Dokarmiamy nawozami potasowymi lub fosforowymi. Spośród szkodników grochu najważniejszy jest mszyca - grochowa, którą przy większym występowaniu zwalczamy opryskując preparatem Pirimor.
Zbiór odbywa się w zależności od wczesności groszku, od końca czerwca do połowy lipca. Zalecamy wysadzenie kilku rodzajów odmian, aby przedłużyć zbiory nawet do 4 tygodni. Np. odmiany - wielkopłodowa - RADIM - do tego wczesna i średnio wczesna. Jeśli chcemy siać tylko jedną odmianę, wysiewamy zawsze rząd, a kolejny rząd po tygodniu lub dwóch. W ten sposób postępujemy od marca do kwietnia. Możemy tak siać do około 10 tygodni przed ewentualnymi przymrozkami, aby strąki zdążyły dojrzeć.
Groch zawiera cukry, które dostarczają naszemu organizmowi natychmiastowej energii oraz błonnik, który wspomaga trawienie. Jest źródłem witaminy C, beta-karotenu, witamin z grupy B, które pomagają nam zachować zdrową skórę i włosy.
Rośliny strączkowe uprawia się dla ich owoców. Strąki pełne słodkich nasion, bok strąka jest związany szwem, który przy przejrzeniu otwiera się. Rośliny strączkowe były uprawiane głównie ze względu na swoje niezastąpione właściwości odżywcze i w historii często zastępowały spożycie mięsa. Gotujemy np. zupę grochową, grochową kaszę. Groszek marynujemy w octowej lub słonej zalewie. Jest składnikiem tradycyjnej mieszanki do sałatki ziemniaczanej. Używa się go do risotto, zup, które kolorowo ożywia oraz do sterylizowania i konserwowania.
Groch siewny, alias groszek to bez wątpienia roślina, którą musicie zasiać. Świeżo zerwanymi strączkami uszczęśliwicie całą rodzinę, zwłaszcza dzieci. Ze względu na pyszny, słodki smak i zawarte witaminy.