Jak prawidłowo przycinać drzewa owocowe

Drzewa owocowe nie mogą zabraknąć w żadnym ogrodzie. Oprócz owoców zapewniają również cień, a w okresie kwitnienia wyglądają przepięknie. Aby doczekać się regularnych i obfitych plonów, należy się nimi opiekować - podlewać je, nawozić, przycinać, a w razie potrzeby również leczyć. Za naszą troskę nagrodzą nas zdrowym wzrostem, kwiatami i plonami.

Niedoświadczeni ogrodnicy często boją się przycinania. Nie jest to jednak tak trudne, jak czasem ludzie myślą, z dobrą instrukcją może to opanować każdy! Drzewa mają ponadto dużą witalność i zdolność regeneracji, dlatego wybaczą Wam również ewentualne błędy.

Podstawą są narzędzia

Do przycinania drzewek używamy zawsze ostrych, czystych narzędzi. Do drobniejszych gałązek wystarczą małe nożyce ogrodnicze, do grubszych gałęzi użyjemy piły ogrodniczej lub dużych nożyc z przekładnią. Jeśli gałęzie są poza zasięgiem, można użyć nożyc teleskopowych lub piły.

Po odcięciu gałęzi należy opatrzyć ranę. Do wygładzenia możemy użyć noża, do zabezpieczenia rany wosk ogrodniczy lub balsam. Jego aplikacja wspiera gojenie się rany i zapobiega wniknięciu infekcji i pasożytów.

Narzędzia zawsze po użyciu czyścimy i dezynfekujemy, grozi bowiem przeniesienie chorób na kolejne przycinane drzewa. Szczególnie patogeny wirusowe i bakterie często rozprzestrzeniają się w ten sposób.

Jeśli zamierzacie przycinać więcej drzew, zalecamy dezynfekcję narzędzi po obróbce każdego pojedynczego drzewa. Nawet jeśli roślina nie wygląda na zakażoną, choroba może w niej czekać na swoją okazję.

Rodzaje cięć

Cięcie przy sadzeniu

Dla młodych drzewek życiowo ważne jest jak najszybsze zbudowanie systemu korzeniowego i podstawy korony. Dlatego przy sadzeniu w korzenie ingerujemy minimalnie - usuwamy jedynie obumarłe i skracamy zbyt długie korzenie, u których dzięki temu wspieramy pożądane rozgałęzianie i tworzenie włośników korzeniowych. Gałęzie również pozostawiamy, usuwamy jedynie zeschłe i zbyt delikatne, zagęszczone pędy, uszkodzone tylko skracamy.

Cięcie wychowawcze

Cięcie wychowawcze przeprowadzamy drugi rok po posadzeniu. Przy cięciu wychowawczym celem jest nadanie koronie drzewa pożądanego kształtu uprawowego, który może się różnić w zależności od gatunku.

Przy cięciu wychowawczym skracamy główne i boczne pędy, usuwamy jedynie krzyżujące się gałęzie. Pęd wierzchołkowy powinien przewyższać pozostałe o 10 - 15 cm.

Cięcie wychowawcze przeprowadzamy kilka lat z rzędu (ok. 3-5 lat), dopóki korona nie uzyska pożądanego kształtu.

Cięcie pielęgnacyjne

To cięcie wykonuje się corocznie po zakończeniu cięcia formującego. Jego zadaniem jest prześwietlenie korony i regulacja plonowania. Usuwa się słabe i nadmiarowe pędy, dochodzi do odnowy drewna owocującego, reguluje się ilość pąków kwiatowych. Jeśli bowiem pozostanie zbyt wiele pąków, drzewo zostanie osłabione, owoce będą drobniejsze i mniej smaczne, a w przyszłym roku zawiązywanie kwiatów i owoców zostanie wyraźnie ograniczone – tak zwane przemienne plonowanie.

Cięcie odmładzające

Wykonuje się je u drzew zaniedbanych i przestarzałych. Jest to cięcie głębokie aż bardzo głębokie - tnąc sięgamy do drewna pięcioletniego aż dwudziestoletniego. Celem jest przywrócenie drzewu witalności i plonowania, jednocześnie przedłuża się jego żywotność o około pięć lat. Ze względu na duże osłabienie drzewa po cięciu nie nadaje się ono dla drzew słabych i zbyt starych, w takim przypadku istnieje duże ryzyko obumarcia lub ataku patogenu. Nawet u zdrowego drzewa odnowa witalności trwa około dwóch do czterech lat.

Przy cięciu odmładzającym wszystkie gałęzie wyraźnie się skraca, o połowę i więcej, część korony bywa całkowicie usunięta. Wszystkie pędy, które zagęszczają koronę, zacieniają lub się krzyżują, powinny być usunięte.

Zawsze tniemy kawałek nad pąkiem i skośnie, w kącie 30-45 stopni, aby nie uszkodzić pąka.

Jabłonie i grusze

Drzewa ziarnkowe należą u nas do najczęściej uprawianych drzew owocowych. Istnieje wiele odmian, które zapewniają bogate plonowanie w różnych warunkach i wysokościach nad poziomem morza.

Drzewa są stosunkowo niewybredne i odporne na choroby. Mimo to wymagają corocznego przerzedzania, aby owoce były duże i smaczne.

Drzewa ziarnkowe przerzedzamy w okresie spoczynku wegetacyjnego, w okresie od lutego do początku pękania pąków w marcu. Jeśli sadzimy drzewo wiosną, wykonujemy pierwsze cięcie od razu, jeśli jesienią, czekamy z przycięciem pędów do końca zimy.

Przy pierwszym cięciu po posadzeniu wybieramy podstawę przyszłej korony - pęd terminalny (główny) z czterema pędami bocznymi, które utworzą podstawę gałęzi szkieletowych (powinny być skierowane od pędu terminalnego na zewnątrz). Pozostałe pędy usuwamy, pozostawione skracamy do około 4-6 pąków tak, aby gałęzie boczne kończyły się w tej samej płaszczyźnie, a pęd terminalny przewyższał je o około 10-15 cm.

W kolejnych latach wykonujemy cięcie formujące, aby ukształtować koronę. Celem jest wyhodowanie silnych gałęzi głównych, z każdej powinny wyrastać trzy gałęzie boczne. Przy każdym cięciu usuwamy wszystkie pędy rosnące do wnętrza korony.

Przy cięciu formującym skracamy roczne przyrosty o około połowę, jeśli są mocniejsze, wystarczy je skrócić o jedną trzecią długości.

W kolejnych latach, przy cięciu pielęgnacyjnym, skracamy wszystkie gałęzie obrastające dłuższe niż 30 cm o jedną czwartą, jednocześnie ponownie usuwamy pędy rosnące zbyt gęsto lub do wewnątrz. U grusz corocznie usuwamy również boczne wyrostki, tzw. wilki, które są skutkiem przemarzania drzewa. Drzewa ziarnkowe, grusze w szczególności, dobrze znoszą nawet głębokie cięcie odmładzające.

Brzoskwinie

Brzoskwinie potrzebują do prawidłowego wzrostu i owocowania dużo światła, dlatego ich koronę kształtuje się nieco inaczej niż u większości drzew.

Typowym kształtem jest korona czarowa, czyli uprawa bez głównego (terminalnego) pędu. Zapewnia to dobre doświetlenie i szybkie wysychanie liści oraz owoców.

Brzoskwinie możemy uprawiać również jako karły. Takie drzewka łatwiej się pielęgnuje, są mniej wymagające pod względem przestrzeni i łatwo się z nich zbiera owoce. Z drugiej strony mają zwykle krótszą żywotność.

Odpowiedni czas do cięcia brzoskwiń to od początku ich pąkowania aż do odwiędnięcia.

Przy sadzeniu jednoroczne pędy mocno skracamy, kolejne cięcie przeprowadzamy już w następnym roku. Główny pęd usuwamy i pozostawiamy tylko 3-4 najsilniejsze boczne pędy. W kolejnych latach kontynuujemy kształtowanie korony czarowej i jednocześnie przeprowadzamy głębokie cięcie pielęgnacyjne, które zapewni obfite owocowanie drzew na pędach jednorocznych. Te pędy regularnie przycinamy, aby owoce tworzyły się na mocniejszych gałęziach.

Morele

Do cięcia moreli przystępujemy w okresie wegetacyjnym, w przeciwnym razie grozi przemarzanie rośliny. Cięcie wiosenne przeprowadzamy na początku kwitnienia drzew lub zaraz po odkwitnięciu (ta opcja jest wybierana ze względu na pszczoły).

Podobnie jak w przypadku brzoskwiń, również u moreli możemy uprawiać koronę czarową. Nie jest to jednak konieczność, morele będą dobrze rosły również z klasyczną koroną z centralnym pędem. Możemy je też, podobnie jak brzoskwinie, uprawiać jako karły.

Przy uprawie korony czarowej postępujemy tak samo jak w przypadku brzoskwiń, przy uprawie korony swobodnej jak w przypadku drzew ziarnkowych. W trakcie wegetacji warto również przycinać jednoroczne pędy, w przeciwnym razie owoce utworzą się na końcach długich cienkich pędów, które mogą się zginać i łamać.

Głębszych cięć odmładzających u moreli lepiej unikać.

Wysokiej jakości narzędzia do przycinania kupuj teraz u nas w bezkonkurencyjnych cenach!