Uprawa borówki kanadyjskiej w ogrodzie

W skrócie: Borówka wysoka potrzebuje kwaśnej gleby o pH 3,5–5, dlatego sadzi się ją w dołach głębokich ok. 0,5 m wypełnionych torfem lub podłożem do rododendronów, w rozstawie 2 x 1 m. Lubi słońce lub półcień i stałą wilgotność. Owocuje od czwartego roku, a dobrze pielęgnowany krzew daje 2,5–5 kg owoców.

Uprawa borówki wysokiej w ogrodzie

Borówka wysoka (łac. Vaccinium corymbosum) - znana jest również pod mniej popularną nazwą borówka groniasta. Borówka to roślina z rodziny wrzosowatych. Borówka wysoka, jak wskazuje już nazwa "kanadyjska", pochodzi z Ameryki Północnej. W Europie zadomowiła się i w naszych warunkach można uzyskać obfite plony. Borówka wysoka to krzew, który dorasta do wysokości nawet 2,5 m. Kwitnie w kwietniu i maju, jej kwiaty są zebrane w groniaste kwiatostany w kolorze od białego przez różowawy aż po różowy. Liście rosną naprzemiennie na pędzie i mają jajowaty kształt, lśniącą zieloną barwę. Owoce są duże, pięknie intensywnie niebieskie aż fioletowe. Słodkie, pełne smaku i witamin, dla których uprawiamy borówkę.

Borówka wysoka została w Ameryce wyhodowana w wiele odmian, które gwarantują wyższą wydajność, większe owoce, pełniejszy smak, mrozoodporność czy dobrą przydatność do przechowywania. Najbardziej znaną odmianą jest Bluecrop - według niej oceniane są również inne odmiany. Bluecrop dojrzewa pod koniec lipca, a dorosła roślina daje 4,5 - 6 kg plonu. Odmianą z największymi owocami jest Torro.

Uprawa borówki wysokiej

Stanowisko do posadzenia borówek należy dobrze przemyśleć, ponieważ borówki dożywają nawet 30 lat, w wyjątkowych przypadkach nawet 60 lat. Borówki lubią półcień i pełne słońce. Można je więc posadzić w osłonie drzewa lub krzewu, który przez część dnia zapewni im cień, ale nie zbyt dużo i długo. Idealna do wysadzenia jest roślina 2-3 letnia.

Sadzenie

Borówki sadzimy w rozstawie 2x1 m, wiosną, kiedy mają wystarczająco dużo czasu na ukorzenienie. Można je jednak również sadzić jesienią. Ze względu na to, że należą do rodziny wrzosowatych, mają specyficzne wymagania dotyczące gleby. Uprawa jest podobna jak w przypadku rododendronów i azalii. Borówki są wrażliwe na zawartość wapnia w glebie. Dlatego wybieramy gleby bardziej kwaśne, optymalne pH to 3,5 - 5. Tym warunkom odpowiada torf. Zalecamy zatem wykopać dół ok. 0,5 m głęboki lub usunąć ziemię z całego rabatu, gdzie będziemy sadzić borówki. Ten dół należy napełnić torfem lub mieszanką torfu i rozdrobnionej kory, ewentualnie użyć substratu przeznaczonego do uprawy borówek lub rododendronów. Wcześniej zalecano ściółkę leśną, ale w ramach ochrony naszych lasów lepiej wykorzystać torf, który jest bardziej wartościowy pod względem odżywczym. Borówki mają płytki system korzeniowy, możemy je więc na bieżąco ściółkować i w ten sposób zapewnić, aby gleba nie wysychała. Szczególnie w okresie tworzenia owoców należy zadbać o to, aby rabata była stale wilgotna. Nie do końca łączy się to z wyborem słonecznego stanowiska. Jeśli nie możecie zapewnić regularnego podlewania, zalecamy posadzić borówki w półcieniu (na działkach, gdzie nie jesteście codziennie itp.).

Odżywianie, nawożenie i wzrost borówek

Aby zapewnić wysokiej jakości i obfite plony, należy zapewnić borówkom wysokiej jakości nawóz płynny lub granulowany przeznaczony bezpośrednio dla borówek amerykańskich, ewentualnie można użyć nawozu do rododendronów. Nie należy stosować nawozów zawierających wapń. Dobrze jest wykorzystać zarówno nawozy startowe podczas sadzenia, jak i dokarmianie w trakcie wegetacji.

Borówki amerykańskie zaczynają owocować w czwartym roku, pełnej dojrzałości roślina osiąga w wieku sześciu lat. Wzrost i plonowanie rośliny wspieramy również regularnym podlewaniem, które utrzymuje glebę wokół rośliny stale wilgotną. Na jakość owoców wpływa również wilgotność powietrza. Na większych wysokościach borówki paradoksalnie owocują lepiej, mimo że zimą występują tam większe mrozy, ale latem wilgotność powietrza jest lepsza niż na nizinach.

Do podlewania nie nadaje się twarda woda, zawiera wapń. Zalecamy wodę deszczową.

Roślin w ciągu pierwszych dwóch lat po posadzeniu nie kształtujemy cięciem. Trzeciego roku od posadzenia usuwamy ze środka słabe pędy, zapobiegając zagęszczeniu krzewu. Cięcie wykonujemy od początku spoczynku wegetacyjnego do okresu kwitnienia. Utrzymany krzew powinien mieć 5 do 8 mocnych, prostych gałęzi z wystarczającą ilością małych przyrostów. W pełni plonowania rośliny (szósty do ósmego roku po posadzeniu) rośliny powinny mieć 7 do 12 pędów różnego wieku, ale nie starszych niż cztery lata. Kto boi się cięcia, aby nie zaszkodzić roślinom, zasadniczo obowiązuje zasada, że pierwsze dwa lata w ogóle nie kształtujemy cięciem, w kolejnym roku od posadzenia odcinamy od dołu rośliny stare owocujące pędy. Usuwamy również przemrożone i wyschnięte gałązki lub gdy roślina zbyt bujnie rośnie.

Rośliny nie przekopujemy, ponieważ mają płytki system korzeniowy, ale utrzymujemy je odchwaszczone. Borówki źle znoszą zachwaszczenie. Przeciw przerastaniu chwastów możemy użyć czarnej włókniny, lub mulczować korą bądź trocinami do wysokości 7 cm. Ściółka i włóknina są przydatne również zimą, chroniąc rośliny przed przemarzaniem.

Zbiór borówek

Borówka jest rośliną obcopylną. Wysokiej jakości zapylenia osiągniemy, jeśli posadzimy obok siebie przynajmniej dwa różne odmiany. Po zapyleniu borówka szczyci się kwiatami w kształcie grona. Jagody dojrzewają w ciągu 15 - 35 dni. Borówki są dojrzałe ok. 1-2 tygodnie od zafioletowienia. Jeśli dobrze dbamy o rośliny, zbierzemy z każdego krzewu 2,5 - 5 kg borówek. Najbardziej plenny jest krzew w wieku 6 lat.

Borówki - najzdrowsze owoce

Borówki należą do najzdrowszych owoców na świecie w ogóle. Wzmacniają odporność i chronią organizm przed komórkami rakowymi. Zwalczają stres i zmęczenie. Są antyoksydantami, zawierają karoten, bioflawonoidy, garbniki, dużą ilość witaminy C, witaminy B i prowitaminę A, a także cynk, cukry owocowe, mangan, potas, magnez, chrom, cynk, miedź, żelazo. Dzięki swojemu składowi regulują poziom cukru i tłuszczu we krwi, obniżają cholesterol, oczyszczają nerki i drogi moczowe. Borówki pomagają przy odchudzaniu. Chronią przed starczą demencją. Działają profilaktycznie przeciwko infekcjom.

Borówki mają szerokie zastosowanie w naszym jadłospisie, najzdrowsze są jednak świeże w sałatkach owocowych czy koktajlach. Z borówek możemy przygotować pyszne przetwory, marmolady, ciasta drożdżowe, ciasta, nadzienia do ciast.