Cebula i jej uprawa

Cebula i jej uprawa

Cebula (łac. allium cepa) jest podstawą każdej kuchni. Była znana już 4000 lat p.n.e., wykorzystywali ją starożytni Egipcjanie, Sumerowie, Grecy i Rzymianie. Przyjmuje się, że cebula pochodzi ze Środkowej Azji. Jest niewyczerpanym źródłem witamin i niezastąpiona w kuchni. Ze względu na swoje właściwości lecznicze jest bardzo popularna w „babcinych" radach i lecznicza na wszystkie sposoby.

Do sadzenia cebuli musimy podejść z rozwagą, aby zebrać smaczne i twarde główki, które będą dobrze się przechowywać.

Rodzaje cebuli

• żółta - najpowszechniejsza, dzieli się na odmiany wiosenne i jesienne, odpowiednia do ciepłej i zimnej kuchni
• czerwona - odpowiednia do sałatek, swoją barwą urozmaica każdą sałatkę
• biała - ma zastosowanie głównie w kuchni meksykańskiej, bardzo smaczna
• szalotka - ma wyższą zawartość cukru, odpowiednia do bezpośredniej konsumpcji
• dymka
• cebula perłowa - stanowi przejście między cebulą a porem. Odpowiadają jej gleby piaszczyste. Nie nadaje się do przechowywania, ale do bezpośredniej konsumpcji. Sadzimy w rozstawie 20x5 cm. Cebuli perłowej nie trzeba obierać.
• cebula smakowa, wiosenna - zbiera się zielone pędy, praktycznie z każdego rodzaju cebuli

Uprawiamy cebulę

Bardzo zalecamy uprawę cebuli z nasion. Rośliny są lepszej jakości, są już mocno osadzone dzięki temu, jak nasionko osadzi się w glebie, są równiejsze i nie idą szybko w kwiat.

Cebula potrzebuje słonecznego stanowiska, nie bezpośredniego światła. Gleba powinna być dobrze przygotowana, przewiewna z dawką składników odżywczych. Uwaga - nie nawozić świeżym kompostem! Lepiej wykorzystać nawozy do przygotowania gleby przeznaczone bezpośrednio do dokarmiania cebuli. Przygotowujemy zagonek.

Glebę możemy jeszcze przemieszać z żwirem i lekko wmieszać, aby gleba była naprawdę lekka i dobrze przepuszczalna.

Cebulę sadzimy w rzędach, które są oddalone od siebie 25-30 cm, w rzędach co 10 cm w jednym lub dwóch rzędach. Wysiew odbywa się w marcu na głębokość 2,5 cm, optymalna jest około 35-40 nasion na jednometrowym rzędzie. Z wysiewem w marcu lepiej poczekać, aż ustąpią silne przymrozki, które mogłyby uszkodzić kiełkującą cebulę. Po przerzedzeniu 30 roślin na jednometrowym rzędzie. Cebulę przerzedzamy w odległości około 4-5 cm od siebie. Młodych cebul nie wyrzucamy, są przysmakiem.

Odmiany ozime wysiewa się w połowie sierpnia o 1 cm głębiej. Lepiej przestrzegać terminu sierpień/wrzesień (wczesny wysiew powoduje wybieganie w kwiat, późny zaś niewystarczający czas na rozwinięcie rośliny). Do zimy rośliny powinny dorosnąć do grubości 5 cm.

Szczególnie w okresie kiełkowania konieczne jest wystarczające podlewanie. Podlewanie jest wskazane do połowy lipca. Cebula nie jest wymagająca pod względem podlewania. Dzięki krótkiemu okresowi wegetacyjnemu cebuli już nie dokarmiamy, wystarczą jej składniki odżywcze z dobrze przygotowanej gleby.

Cebula jest zbierana od lipca do listopada.

Cebulę suszymy w dobrze wentylowanym i suchym pomieszczeniu. Wiążemy w wiązanki po 10-15 sztuk.

Jak każde warzywo, cebula jest atakowana przez różne choroby i szkodniki, np. zgnilizna szyjna, mączniak cebulowy, śmietka cebulowa.

Cebula musi najpierw przywiędnąć na grządce, następnie podcinamy ją, tzn. przerywa się jej system korzeniowy. Po podcięciu szyjka zaczyna się zaciągać i po około dwóch tygodniach cebula wysycha. Dobrze jest przestrzegać tej procedury, aby cebula była smaczna i zdrowa również podczas przechowywania.

Witaminy w cebuli zasługują na osobny rozdział.

Witaminy

Cebula zawiera witaminy A, B1, B2, B3, C, minerały, siarkę, fosfor, wapń, żelazo, magnez, jod, sód, potas. Stymuluje i równoważy działanie gruczołów. Pomaga w rozkładzie tłuszczów. Jest bogata w antyoksydanty, dzięki czemu chroni komórki przed starzeniem. Jest ważna dla prawidłowego wzrostu paznokci i włosów. Działa również jako afrodyzjak. Pierwiastki w cebuli pomagają utrzymać optymalne pH tkanek ludzkich w organizmie.

Cebula zawiera substancję Allicin o właściwościach antybiotycznych, dzięki której nadaje się do leczenia przeziębienia, bólów dróg oddechowych, kaszlu, zapalenia strun głosowych. Zaleca się zmieszanie pokrojonej cebuli z cukrem, pozostawienie na noc i użycie tak powstałego zdrowego syropu. Cebulę możemy również ugotować w wodzie, wodę tak wzbogaconą wykorzystać do okładów przy zapaleniu oskrzeli.

Dla ciekawostki - cebulą możemy np. farbować jajka, tkaniny, wełnę. Cebulą można konserwować stare ramy obrazów. Czyścić plamy na ubraniach i wiele więcej.

Cebula w kuchni

Cebula jest warzywem o największym zużyciu na osobę. Smak jest od słodkawego do ostrego. Niejedną gospodyni podczas obierania doprowadza do łez, dzieje się tak dlatego, że cebula uwalnia mało stabilny kwas propenylsulfenowy. Bez cebuli chyba nie potrafimy sobie wyobrazić żadnego dania, jest smaczna w pastach do smarowania pieczywa, na chleb, do marynat, do mięsa, do gulaszu, w sosach, do tłuczonych ziemniaków, kapusty. Jest to ważny składnik tradycyjnej kuchni czeskiej, zabijaczek, zup.

Cebula jest kochana i znienawidzona. Jak jest u Was?

Autor: Hana Michalíková