Jasnota biała – lecznicza roślina z rodziny jasnotowatych

Szanta pospolita – lecznicze zioło z rodziny jasnotowatych Szanta w skrócie: Szanta pospolita – łacińska nazwa - Marrubium vulgare Rośnie przeważnie w kępach do wysokości 30 do 60 cm. Ma czworokątne, puste łodygi i naprzeciwległe, filcowate liście jajowatego kształtu, z ząbkowanym brzegiem. Roślina swoim zapachem przypomina jabłko, ale uwaga jej smak jest cierpko gorzki. Właśnie dzięki niepowtarzalnemu zapachowi to zioło otrzymało nazwę szanta pospolita. Znać ją jednak możemy również pod różnymi ludowymi nazwami jak samarytanka czy pachnący kłos. W każdym razie jest to bardzo skuteczne zioło przeciw kaszlowi i przeziębieniu.

Uprawa szanty

Szanta pospolita łacińsko określana jako Marrubium vulgare należy do roślin wieloletnich preferujących bardzo jasne i ciepłe stanowiska i nie przeszkadzają jej również bardziej suche warunki. Zaletą przy uprawie jest lżejsza, raczej przepuszczalna gleba z wystarczającą ilością wapnia. Szanta nie lubi kwaśnych i zbyt wilgotnych gleb. Jeśli przestrzegamy tych głównych warunków dla uprawy szanty, możemy ją na jednym miejscu uprawiać 5 do 7 lat. Szanta jest uprawiana przeważnie z nasion. Odpowiedni czas siewu to wiosna lub jesień - początek października lub na wiosnę. Nasionka wysiewamy w rzędach oddalonych od siebie o 40 do 50 cm w odstępach około 5 cm, na głębokość 2 cm. Kiełkuje bardzo wolno, dlatego warto uzbroić się w znaczną cierpliwość przy siewie. Na wiosnę lepiej jest z wysiewem poczekać do kwietnia, gdy jest jeszcze wystarczająco wilgoci. Jeśli nasiona szanty pospolitej namoczymy przed siewem wyraźnie tym przyspieszymy jej kiełkowanie.

Szantę możemy uprawiać również z przygotowanych sadzonek. Sadzonki wysokie około 5 do 10 cm wysadzamy na stanowisku w rozstawie 40 do 50 cm. Podczas wegetacji trzeba liczyć się z około trzema pielęgnacjami. Zbieramy przed kwitnieniem Na cele lecznicze zbieramy ziele na początku kwitnienia. W pierwszym roku uprawy robimy zbiór raz. Ziele należy ciąć około 5 cm nad ziemią, w kolejnych latach dwa do trzech razy, ale tnijemy je wyżej tak, abyśmy nie susili zdrewniałej części łodygi. Zebrane ziele szanty jest idealne do suszenia na przewiewnym i zacienionym miejscu. Przy suszeniu sztucznym ciepłem temperatura nie powinna przekraczać 40°C.

Leczenie szantą: Ziele szanty ma gorzkawy smak i stosuje się przy chorobach pęcherzyka żółciowego, przy kaszlu i przeziębieniu, astmie i katarach oskrzeli. Usuwa skurcze, dobrze działa przy wrzodach żołądka, zapaleniach jelit, zapaleniach nerek i pęcherza moczowego. W ludowym lecznictwie zaleca się ją dla poprawy apetytu i działa kojąco na układ nerwowy. Kąpielami z wywaru szanty leczy się wysypki skórne. Herbatą z szanty leczy się choroby dróg oddechowych. Pomaga przy chorobach pęcherzyka żółciowego – jej gorycz wspomaga wydzielanie żółci. Szanta bywa wymieniana jako środek do leczenia braku apetytu i rozluźniania układu nerwowego. Szanta może być jednak stosowana zewnętrznie na rany o słabym gojeniu, surowiec szanty ma bowiem wyraźne działanie przeciwzapalne.