Znany czy nieznany rozmaryn lekarski
Rozmaryn to wiecznie zielony krzew dorastający do wysokości około 1,5 m. Krzew ten ma gęste, miotełkowate gałęzie z liśćmi przysiedzącymi, skórzastymi, liniowymi, naprzeciwległymi, ciemnozielonymi od góry. Gdy je rozetrzemy, wydzielają aromatyczny zapach przypominający kamforę. Rozmaryn ma brązowe, niewyraźnie zabarwione owoce. Kwiaty są bladofioletowe, dwuwargowe i kwitną od marca do lipca. Jego smak jest gorzko-cierpki i bardzo aromatyczny.
Stanowisko dla rozmaryna powinno być słoneczne, nawet z umiarkowanie suchymi, wapiennymi glebami. Im cieplejsze środowisko, tym lepszy aromat. Rozmaryn znosi mróz, ale gdy temperatura jest już około zera, lepiej przenieść go do domu i umieścić w ciepłym miejscu. Ta bylina jest wieloletnia, więc jeśli ją wysieje, rośnie bardzo wolno, więc musimy uzbroić się w cierpliwość i spokojnie poczekać nawet trzy lata na większe zbiory. Roślinę rozmaryna utrzymujemy w umiarkowanie wilgotnej glebie. Ponieważ rozmaryn jest odporny na szkodniki, nie musicie nawozić wcale.
Bylinę umieszczamy na balkonie lub na tarasie w donicy. Jeśli sadzimy do gruntu, rozmaryn powinien być w zagłębionym doniczce w ziemi, abyśmy mogli go potem na zimę przenieść do środka. Odpowiedni jest substrat w proporcji ½ substratu do wysiewu lub ½ ziemi ogrodowej, ¼ kompostu i reszta piasek lub drobny żwir z odrobiną wapna. Nie lubi zagęszczonej gleby. Zbieramy na bieżąco świeże pędy, jednak nie mogą być odrywane zbyt intensywnie, bo wtedy roślinka niechętnie odrastałaby. Końce pędów przycinajmy tak, aby roślinka nabierała ładnego kształtu. Zimą zbiera się mniej, jednak już pod koniec lutego roślinka wypuszcza nowe pędy.
Rozmaryn uprawiamy głównie dla jego liści, które zbiera się w ich największej dojrzałości i sile od czerwca do sierpnia, zebrane liście suszymy w cieniu, a następnie umieszczamy w zamykanych słoiczkach. Rozmaryn dotarł do nas do Europy przez Alpy do ogrodów klasztornych, gdzie już w tamtych czasach uprawiany był jako roślina ozdobna i lecznicza. Jako roślina lecznicza był następnie zbierany i używany do wzmacniania pamięci i przeciw zarazie. Należy jednak zaznaczyć, że w ciąży nie powinno się stosować żadnych preparatów z rozmarynem, ani spożywać go w potrawach. Zawiera bowiem substancje czynne, takie jak olejki eteryczne, garbniki czy gorzkie substancje. Nie nadaje się również jako wieczorna kąpiel, ponieważ zakłóca sen.
Ta roślina ma tę zaletę, że nie trzeba jej konserwować ani przechowywać, ponieważ można ją zbierać nawet zimą. Jeśli masz ją zimą w domu i masz możliwość wystawienia jej na zewnątrz, gdy akurat nie marzne i świeci słońce, zdecydowanie tak zrób, ponieważ rozmaryn odpłaci ci się wtedy większym smakiem i aromatem. Niektórym przeszkadzają igłowate liście rozmarynu w potrawach, ale jeśli zmielimy go w młynku do przypraw, jego smak wyjątkowo się ujawni i będziemy mieli wyśmienite danie. Możemy go również gotować jako całą gałązkę z potrawą i wyjąć przed podaniem jedzenia. Z rozmarynu można również zrobić herbatę rozmarynową, a także wino, lub możemy go użyć jako dodatku do kąpieli, jako olejek, albo również przygotować z niego ziołową wodę do włosów. Nasza wskazówka: Wino rozmarynowe – w jednym litrze czerwonego wina pozostawiamy do maceracji 20g suszonych liści rozmarynu przez okres 5 dni, od czasu do czasu płyn wstrząsamy. Nie mieszać. Pije się codziennie jedną kieliszek likieru. Działa przeciw brakowi apetytu i wzdęciom, a także przy słabych skurczach żołądka i jelit. Herbata rozmarynowa z kolei pobudza wytwarzanie soków żołądkowych i żółci, dzięki czemu pomaga przy braku apetytu. Gdy rozmaryn znajduje się w potrawie, takie potrawy są łatwiejsze do strawienia.
-jn-