Domowa apteczka w ogrodzie: zioła i rośliny użytkowe do kuchni

Kiedy choroba próbuje nas dosięgnąć, nie musimy od razu sięgać po tabletki. Często może nas wyleczyć własny ogródek, i to bez nieprzyjemnych i niezdrowych skutków ubocznych.

Regularnym stosowaniem ziół możemy poprawić naszą odporność na tyle, że żadne leki nie będą potrzebne, lub złagodzić czy usunąć choroby przewlekłe.

A jeśli masz zły nastrój czy depresję, uwierz, że i z tym niektóre zioła mogą Ci pomóc.

Praktycznie każde zioło czy przyprawa ma właściwości lecznicze. Wybraliśmy dla Ciebie kilka popularnie uprawianych ziół z interesującymi działaniami, o których być może nawet nie wiedziałeś!

W tym artykule dowiesz się o właściwościach leczniczych melisy, mięty, oregano, szałwii i majeranku.

Melisa
Melisa bywa uprawiana ze względu na swój wspaniały smak głównie do suszenia na herbaty. Możemy się z nią jednak spotkać także jako z przyprawą, która jest używana do słodkich sałatek lub w połączeniu z innymi ziołami do doprawiania mięsa.

W uprawie jest nieskomplikowana, nie wymaga specyficznych warunków, będzie jej się dobrze darzyło na słońcu i w półcieniu. Interesujące są jej działania na ludzkie ciało i umysł.

Właściwości lecznicze:
Melisa działa korzystnie na psychikę, pomaga przeciw bezsenności i wywołuje przyjemne sny. Uwalnia od nerwowości, lęku i zawrotów głowy, łagodzi migrenę. Może pomóc przy lżejszej depresji i różnych zaburzeniach psychicznych.

Potrafi wspierać trawienie, szczególnie prawidłowe funkcjonowanie pęcherzyka żółciowego. Kobiety docenią melisę, jeśli mają problemy z bolesną menstruacją. Również powoduje rozluźnienie skurczów. Wspaniałą herbatę z melisy podajemy także przy przeziębieniu lub chorobach wirusowych, doskonale sprawdziła się w leczeniu i powstrzymywaniu występowania opryszczki.

Zewnętrznie można stosować okłady z melisy na miejsca potłuczone, opuchnięte lub dotknięte reumatyzmem. Pomaga również mamom przy problemach z twardnieniem mleka matki.

Mięta
Mięta jest byliną trwałą, wysoką, o wyrazistym smaku i zapachu mentolowym. Jest ulubiona do przygotowania herbat, napojów alkoholowych i sałatek. Może stać się również niezwykłą, ciekawą przyprawą do mięsa.

Darzy się jej wszędzie, gdzie jest dość światła i przynajmniej trochę wilgoci. Często bywa raczej problemem ograniczenie jej w bujnym wzroście niż wyhodowanie. Nadwyżki mięty można wykorzystać do produkcji wyśmienitego syropu.

Właściwości lecznicze:
Mięta jest znana szczególnie jako środek przeciw wszelkim zaburzeniom i chorobom żołądka. Używa się jej dla lepszego trawienia, przy wzdęciach, nudnościach, bólach i skurczach szczególnie przewodu pokarmowego.

Także pobudza apetyt i wydzielanie żółci, pomaga w rozpadzie kamieni żółciowych. Odświeża oddech i usuwa zapach powstały ze złego trawienia. Na skórze mocniejszy wyciąg z mięty może spowodować chwilowe znieczulenie.

Oregano czyli lebiodka pospolita
Wiele osób używa oregano do pizzy i nawet nie wie, że są to liście i kwiaty dość rozpowszechnionej u nas lebiodki pospolitej. Ta roślina lubi bardziej suche podłoże i dużo słońca, im więcej jej go zapewnisz, tym silniejszy będzie jej smak.

Oregano używamy najczęściej do pizzy lub makaronu, nadaje się również do dań przygotowywanych z pomidorów, sera lub duszonej jarzyny. Koniecznie spróbuj dodać je do pieczonych ziemniaków lub do kotletów mielonych. Dobrze komponuje się z bazylią.

Właściwości lecznicze:
Oregano ma przede wszystkim działanie dezynfekujące. Stosujemy je przy dolegliwościach trawiennych, stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, kaszlu, skurczach lub gdy macie problemy z ogrzaniem się w nocy.
Doskonale sprawdzi się przy stanach zapalnych w jamie ustnej (jako napar do płukania ust) lub przy bólach gardła jako płukanka. Okład namoczony w wywarze z oregano dezynfekuje ranę i wspomaga szybsze gojenie. Można go również stosować do kąpieli dla dzieci na wzmocnienie.

Jak już sama nazwa "dobromysl" sugeruje, oregano ma wpływ również na ludzką psychikę. Jego działanie jest łagodnie antydepresyjne, pomaga radzić sobie z obciążeniem psychicznym i stresem. Łagodzi drażliwość i migreny, uwalnia napięcie. Pomaga także przeciw bezsenności. Jest zalecanym ziołem przy epilepsji.



Szałwia
Szałwia jest bardzo tradycyjną rośliną leczniczą stosowaną również jako przyprawa. Pochodzi ze Śródziemnomorza. U nas spotkać można nie tylko szałwię lekarską, ale wiele innych gatunków i odmian uprawnych, które hoduje się głównie jako rośliny ozdobne z kwiatów - te jednak zazwyczaj nie mają właściwości leczniczych.

W kuchni szałwia pomoże nam w przygotowaniu różnych rodzajów mięsa, głównie jagnięcego, cielęcego lub mięsa przeznaczonego do grillowania. Doskonale uzupełnia także smak ryb i warzyw.

Właściwości lecznicze:
Szałwia jest nieocenionym pomocnikiem przy wszystkich powszechnych chorobach bakteryjnych i wirusowych, takich jak angina lub grypa. Pomaga przy chorobach dróg oddechowych i przeciw ich objawom (katar, kaszel, ból gardła).

Przy płukaniu ust wywarem z szałwii ograniczycie nieprzyjemny zapach z ust, a jednocześnie jest to dezynfekcja, szałwia ma bowiem silne działanie przeciwzapalne.

Jest również odpowiednim środkiem na wszelkiego rodzaju dolegliwości trawienne (powolne trawienie, wzdęcia, katary jelitowe i żołądkowe, biegunkę, zatrucie pokarmowe). Jak i inne zioła, także szałwia potrafi uspokoić nerwy, łagodzić stres i wspomagać zasypianie.

Pomoże jednak z drugiej strony także przy nauce, ponieważ w sposób udowodniony poprawia pamięć krótkotrwałą. Jest jednocześnie w kombinacji z innymi lekami odpowiednią rośliną przy leczeniu raka.

Jeśli macie problemy z nadmiernym poceniem się, zdecydowanie wypróbujcie szałwię - pije się albo w małych dawkach zimną herbatę w ciągu całego dnia, lub kubek przed snem przeciw nocnemu poceniu.

Przy szałwii nie należy jednak przesadzać z dawkowaniem. Jeden lub dwa kubki herbaty dziennie to maksymalna dawka. W wyższych stężeniach działa odurzająco, w ekstremalnych przypadkach jest w stanie spowodować nawet zatrucie. Szałwia nie jest dlatego zalecana w ciąży i podczas karmienia piersią.

Majeranek
Majeranek jest powszechnie stosowaną przyprawą, jednak jego właściwości lecznicze są mało znane. Swoim smakiem doskonale uzupełnia tłuste mięsne potrawy.

Spotykamy go w gulaszu, przy przygotowywaniu dziczyzny i często też wątróbki. Może być jednak również składnikiem sałatek, sosów i potraw z roślin strączkowych. Nie jest to przy tym tylko przyprawa, majeranek jednocześnie pomaga lepiej trawić tłuste i ciężkie potrawy.

Właściwości lecznicze:
Jak już wspomniano, majeranek jest środkiem do poprawy trawienia i ogólnie stanu układu pokarmowego. Może pomóc przy dolegliwościach żołądkowych, kolkach jelitowych i biegunkach.

Zwiększa wydzielanie żółci i soków żołądkowych, działa przeciw wzdęciom. Jednocześnie uspokaja, nie wywołuje jednak senności, wręcz przeciwnie. Może też przegonić migrenę, jeśli ma pochodzenie nerwowe. Zewnętrznie stosuje się okłady z majeranku na miejsca dotknięte reumatyzmem.

Nasiona wszystkich tych ziół i wielu innych znajdziesz w naszym sklepie internetowym. Nie czekaj na wiosną, wyhoduj własny zapas przypraw i roślin leczniczych bezpośrednio na parapecie kuchennym!

Napisała Eliška Kadlecová