Rośliny mięsożerne

Rosiczki wabią swoją zdobycz "kroplami" rosy na swoich liściach - jest to jednak starannie przemyślana pułapka, z której nie ma ucieczki.

Rosiczki to bardzo interesujące rośliny mięsożerne, które mają swój specyficzny mechanizm łapania - lepką wydzielinę na liściach.

Dzięki tej lepkiej wydzielinie rosiczki wyglądają tak, jakby ich liście były pokryte kropelkami rosy.

Nie rezygnuj z tego widoku z góry, niektóre gatunki rosiczek mogą uprawiać także mniej doświadczeni hodowcy. Wystarczy wiedzieć, do której grupy rosiczek należy właśnie twoja, ponieważ temu musisz dostosować uprawę.

W tym artykule znajdziesz: podstawowe informacje o rosiczce, uprawę, karłowate rosiczki, światłolubne rosiczki, gatunki

Rosiczki

Rosiczki (łac. Drosera) to kolejny rodzaj należący do roślin mięsożernych. Rosiczki należą do rodziny rosiczkowatych (łac. Droseraceae) wraz z aldrowandą (łac. Aldrovanda) i muchołówką (Dionaea). Rodzaj rosiczek liczy około 150 gatunków, form i odmian.

Rosiczki mają za sobą długą historię, pierwsze zapisy o tych roślinach pochodzą już z XII wieku. Oficjalnie rodzaj rosiczek został opisany przez C. Linneusza w roku 1753.

Nazwa tego rodzaju roślin mięsożernych pochodzi z greckiego słowa "droseros" oznaczającego "pokryty rosą". Rosiczki rosną dziko na wszystkich kontynentach w różnych strefach klimatycznych. Niektóre gatunki rosiczek rosną w obszarach tropikalnych, inne preferują klimat umiarkowany lub chłodny.

Istnieją nawet rosiczki, które przeżywają w mroźnych regionach. Większość rosiczek rośnie w jasnych miejscach, które są przez cały rok lub przynajmniej sezonowo znacznie wilgotne.

Poznajmy Rosiczkę

Rosiczki to rośliny wieloletnie tworzące rozety. Wielkość rozety zależy od konkretnego gatunku. Australijskie karłowate rosiczki mają rozetę o średnicy kilku milimetrów, natomiast łodygi australijskiej bulwiastej rosiczki mogą osiągać wysokość nawet kilku metrów.

Kształt liści i ich kolor są również zależne od konkretnego gatunku. Rosiczki są w tym względzie bardzo zróżnicowane. Mechanizm łapania rosiczki jest całkowicie odmienny np. od pływacza, o którym możesz również przeczytać na naszej stronie. Liście rosiczki są porośnięte mackami, na których końcu znajdują się gruczoły wytwarzające lepką wydzielinę.

Lepka wydzielina opróczchwytania drobnych owadów zajmuje się także ich późniejszym trawieniem. Drobne owady są wabione odbiciem światła i czerwoną barwą macek. Następnie ofiara przykleja się do lepkich kropelek, z których nie ma już ucieczki. W próbie uwolnienia się ofiara coraz bardziej okrywa się wydzieliną.

Niektóre gatunki rosiczek (np. Drosera burmannii) potrafią zgięć swoje macki ku środkowi liścia, dzięki czemu dodatkowo zaciskają swoją ofiarę.

Rosiczki dzielą się na cztery grupy według swojej pierwotnej ojczyzny.

Kwiaty rosiczek są zazwyczaj białe lub różowe, kwitną tylko przez kilka dni. Kwiaty składają się z pięciu działek kielicha i pięciu płatków korony oraz pięciu pręcików z trzema słupkami. Zaletą rosiczek jest fakt, że wiele gatunków jest samopylnych.

Uprawa rosiczek według grup

Rosiczki dzielą się na cztery podstawowe grupy według miejsca swojego pochodzenia. Z pierwotnym stanowiskiem wiążą się również wymagania poszczególnych rosiczek co do uprawy.

Podstawowymi grupami rosiczek są rosiczki karłowate, niezwijające się światłolubne rosiczki, śnieżnolubne leśne rosiczki Australii oraz rosiczki z zimującymi pąkami.

Rosiczki karłowate

Do rosiczek karłowatych należą na przykład Drosera callistos, Drosera enodes, Drosera mannii, Drosera parvula, Drosera pygmaea, Drosera roseana oraz Drosera spilos.

Rosiczki karłowate wymagają dla zadowalającego wzrostu maksymalnej ilości światła przez cały rok. W mieszkaniu należy umieścić je na oknie wschodnim, południowym lub zachodnim. Rosiczki uprawia się w plastikowych doniczkach o średnicy około 15 cm.

Nie obawiajcie się umieszczać w większej doniczce również mniejsze rośliny, zaletą większej ilości substratu jest lepsza stabilność pH. Doniczki napełnijcie substratem zmieszanym z włóknistego torfu mchowego i drobnego piasku kwarcowego w proporcji ok. 1:2.

Rosiczki karłowate są roślinami ciepłolubnymi, które wymagają w okresie letnim temperatur w zakresie ok. 18 - 25 °C, a zimą ok. 15 - 20 °C. Rosiczki karłowate dobrze prosperują w szerokim zakresie wilgotności od 40% aż do 80%.

Tak samo jak inne rośliny mięsożerne, do podlewania zalecana jest miękka woda, najlepiej deszczowa lub destylowana. Podczas sezonu wegetacyjnego rosiczki powinny stale stać w wodzie, substrat nie może w tym okresie nigdy wyschnąć.

Zimą rosiczki potrzebują znacznie mniej wody, ale również tutaj obowiązuje zasada - substrat nie może nigdy wyschnąć, musi być stale wilgotny.

Niezwijające się światłolubne rosiczki

Do grupy światłolubnych niezwijających się rosiczek należą na przykład Drosera indica, Drosera burmanii, Drosera capillaris, Drosera capensis, Drosera dielsiana oraz Drosera binata.

Uprawa tej grupy rosiczek jest podobna jak u rosiczek karłowatych. Bez problemu rosną w zwykłych plastikowych doniczkach wypełnionych mieszanką włóknistego torfu i piasku kwarcowego (proporcja 2:1).

Jeśli uprawiacie rosiczki w zamkniętym stanowisku, nie zapominajcie o odpowiednim wietrzeniu.

Na powierzchnię podłoża można zasadzić mech, który będzie tworzył rosiczkom przyjemny mikroklimat. Rosiczki potrzebują przez cały rok dużo światła. Zalecana temperatura uprawy rosiczek różni się w okresie letnim i zimowym.

Latem optymalna temperatura wynosi 20-25°C, zimą jest niższa, około 10-18°C. Z temperaturą ściśle związana jest wilgotność i przewiewność. Niezatykające się światłolubne rosiczki dobrze rosną przy wilgotności powietrza około 60-80%.

Do podlewania i zraszania używaj wyłącznie miękkiej wody deszczowej lub destylowanej. Latem rosiczki powinny stać w wodzie, zimą wystarczy utrzymywać wilgotne podłoże. Jeśli będziesz wzorowo dbać o rosiczki przez zimę, nagrodzą Cię wiosną białymi lub różowymi kwiatami wyrastającymi na wysokim kwiatostanie.

Rosiczki z zimującymi pąkami

Do tej grupy rosiczek należą na przykład Drosera rotundifolia, Drosera linearis, Drosera intermedia i Drosera stenopelata.

Ta grupa rosiczek wymaga jak najwięcej światła przez cały rok. Optymalna jest uprawa rosiczek przy stałej temperaturze w zakresie 15-28°C. Rosiczki z zimującymi pąkami nie znoszą ani zbyt wysokich, ani zbyt niskich temperatur.

Zalecana wilgotność dla uprawy tych rosiczek wynosi około 60-80%. Rośliny należy regularnie zraszać. Nie zapominaj o wietrzeniu, jest warunkiem udanej uprawy. Cechą charakterystyczną tej grupy rosiczek jest sposób ich zimowania.

Większość rosiczek z tej grupy na zimę zatyka się i tworzy tzw. hibernakula (zimujące pąki), które pod koniec okresu wegetacyjnego odpadają od rośliny macierzystej, a wiosną wyrasta z nich nowa roślina.

Cieniolubne leśne rosiczki Australii

Do tej grupy należą na przykład Drosera schizandra, Drosera prolifera i Drosera adelae. Jak już sama nazwa wskazuje, ta grupa rosiczek jest nieco mniej wymagająca pod względem światła niż pozostałe rosiczki.

Tej grupie rosiczek wystarcza zwykłe światło dzienne, zimą nie stanowi dla nich problemu ani krótszy dzień, ani niższa intensywność światła. Nie trzeba ich doświetlać sztucznie. Cieniolubne leśne rosiczki potrzebują mniej światła, ale więcej wilgoci.

Zalecana wilgotność otoczenia dla uprawy tych rosiczek wynosi od 70 do 100%. Rośliny dodatkowo regularnie zraszaj. Ta grupa rosiczek nie ogranicza wzrostu w okresie zimowym, rosną równomiernie przez cały rok, dlatego wymagają stałej temperatury przez cały rok w zakresie 18-30°C.

Czym dokarmiać rosiczki?

Rosiczkom najbardziej służy regularne zraszanie miękką wodą. Nawozem na pewno im nie pomożesz, dlatego nawozu do wody nigdy nie dodawaj, rosiczki i inne rośliny mięsożerne obumarłyby z powodu nadmiaru składników odżywczych.

Rosiczkom najlepiej pomożesz regularnym zraszaniem, nawóz im zaszkodzi!

Dokarmianie? Dokarmianie rosiczek nie jest konieczne. Jeśli rośliny nie są odizolowane od otoczenia i owady mogą się do nich dostać, same złapią sobie pożywienie. W przeciwnym razie możesz im od czasu do czasu podrzucić żywą muchę.

Przesadzanie rosiczek

Rosiczki nie wymagają zbyt częstego przesadzania, zależy to od okoliczności. Zazwyczaj przesadza się je raz na 2-3 lata. Najlepszym okresem do przesadzania jest koniec zimy, gdy kończy się okres spoczynku.

Wysiew rosiczek

Wysiew rosiczek nie jest skomplikowany. Należy jednak uważać na to, którą rosiczkę wysiewamy. Rosiczki z zimującymi pączkami wysiewane są inaczej niż rosiczki tropikalne.

Rosiczki tropikalne wysiewaj do urządzenia wysiewnego, np. do miniszklarenki lub do miseczki wypełnionej torfem bez regulowanego pH (najlepiej pH 5,5). Torf przed wysiewem dokładnie nawilż wodą deszczową. Na powierzchni substratu równomiernie rozsyp nasiona rosiczek, nie zasypuj ich.

Rosiczki do kiełkowania potrzebują wysokiej wilgotności powietrza i stale wilgotnego substratu, dlatego należy wysiew przykryć szkłem, włożyć do worka foliowego lub najlepiej umieścić w miniszklarence.

Rosiczki z zimującymi pączkami potrzebują po wysiewie przejść przez okres chłodu.

Miseczkę (doniczki) z wysiewem można umieścić w podstawce z wodą, aby torf mógł stale zasysać potrzebną wilgoć. Urządzenie wysiewne umieść w jasnym miejscu, ale bez bezpośredniego nasłonecznienia, które mogłoby łatwo poparzyć młode rośliny.

Nasiona powinny zacząć kiełkować po około 14 dniach do 1 miesiąca w zależności od warunków. Po wykiełkowaniu zacznij powoli wietrzyć wysiew, aby rośliny przyzwyczaiły się do niższej wilgotności powietrza.

Do pierwszego przesadzenia do zwykłego substratu młode rosiczki są gotowe po około 2-3 miesiącach. Po przesadzeniu przez około tydzień mniej podlewaj rosiczki, następnie wróć do normalnego podlewania.

Jeśli na liściach rosiczki nie będą pojawiać się pożądane "kropelki", należy zwiększyć wilgotność powietrza, np. umieszczając rośliny w półotwartym akwarium lub w większym szklanym pojemniku.

Nasiona rosiczek z pączkami zimującymi muszą przed wysiewem przejść przez zimno tak samo jak w naturalnym środowisku. Wysiej nasiona do miseczki w taki sam sposób jak rosiczki tropikalne, ale zamiast na jasne stanowisko umieść je w chłodnym miejscu (najlepiej na dnie lodówki).

Idealna temperatura na tym etapie wysiewu to około 5 °C. W lodówce powinieneś przechowywać wysiew około miesiąca. W tym czasie nastąpi rozłożenie inhibitorów kiełkowania.

Po miesiącu wyjmij wysiew z lodówki i umieść go na jasnym stanowisku. Dalej postępuj już tak samo jak w przypadku rosiczek tropikalnych. Nie zapominaj o odpowiedniej wilgotności podłoża i stopniowym wietrzeniu po wykiełkowaniu.

Powodzenia w uprawie rosiczek życzy Lenka Z.