Ozdobne rośliny trujące 2/2

W ostatnim czasie coraz częściej uprawia się u nas wiele egzotycznych roślin, jednak niektóre z nich mogą być niebezpieczne, zawierają bowiem substancje, które są trujące dla organizmu ludzkiego. Do takich roślin należy np. miechunka peruwiańska (łac. Physalis peruviana). Dojrzałe owoce miechunki są powszechnie spożywane, ale w niedojrzałym stanie są - podobnie jak reszta rośliny - trujące dla człowieka. Podobnie jest z cherimoyą (łac. Annona cherimola). Owoce tej rośliny są bardzo smaczne, ale uwaga na zawarte w nich nasiona - w większej ilości są trujące. Do raczej nieznanych roślin należy tryskawiec sprężysty (łac. Ecballium elaterium). Ta roślina przypomina ogórka, a jej niebezpieczeństwo polega na tym, że w zielonych owocach gromadzi się śluzowaty sok, który z dojrzałego owocu potrafi gwałtownie wytrysnąć nawet przy przelotnym dotyku. Kontakt śluzu ze skórą może wywołać silne podrażnienie. Objawy zatrucia mogą pojawić się przy przedawkowaniu wywaru z tej rośliny. Do celów leczniczych należy więc stosować tę roślinę wyłącznie z zalecenia specjalisty i w ściśle określonych dawkach. Z kolei już zadomowioną u nas rośliną jest łubin wielolistny znany także pod nazwą wilczy bób wielolistny (łac. Lupinus polyphyllus). Choć niewiele się o tym wie, zwłaszcza jego nasiona są bardzo trujące.

Miechunka peruwiańska

Miechunka peruwiańska (łac. Physalis peruviana) jest rośliną z rodziny psiankowatych (łac. Solanaceae). Niedojrzałe owoce zawierają lekko trującą gorzką substancję physalin oraz karotenoid physalein, liście zawierają substancje pektynowe i żywiczne. Po spożyciu większej ilości jakiejkolwiek części rośliny może dojść do dolegliwości żołądkowych i wymiotów. W razie podejrzenia zatrucia nie wywołuj wymiotów i natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe lub skontaktuj się z lokalnym ośrodkiem toksykologicznym.

Miechunka i jej uprawa

Miechunka peruwiańska dorasta do wysokości ok. 1 m. Ta roślina jest bliską krewną polskiej miechunki pomidorowej (łac. Physalis alkekengi). Physalis jest rośliną nieskomplikowaną w uprawie, która lubi półcień. Dość szybko się rozrasta, więc z czasem może zagłuszać okoliczne rośliny. Dzięki ozdobnym kielichom, które otaczają owoc, miechunka jest często wykorzystywana do suchych kompozycji. Dojrzałe owoce miechunki mają orzeźwiający smak i delikatny aromat. Doskonale nadają się do sałatek owocowych.

Annona łuskowana

Annona łuskowana (annona cherimola) jest egzotyczną rośliną z bardzo smacznymi owocami, które wiele osób uważa nawet za jedne z najlepszych. Miąższ wewnątrz owoców jest kremowobiały, w smaku delikatny i aromatyczny. Nasiona zawarte w miąższu są w większej ilości trujące. Należy uważać również na sok z nasion – w kontakcie z oczami może nawet spowodować ślepotę. Jeśli jednak będziecie przestrzegać podstawowych zasad higieny, nie grozi wam prawie żadne niebezpieczeństwo. Przed podaniem owoców annony nie zapomnijcie usunąć nasion.

Annona i jej uprawa

Annona łuskowana może dorastać do wysokości nawet 6 metrów. W naszych warunkach osiąga jednak znacznie mniejsze rozmiary. Można ją nawet uprawiać w dostatecznie jasnych mieszkaniach o wyższej wilgotności powietrza. Annonom służy zmiana okresów letniej wegetacji i zimowej stagnacji. Latem warto przenieść annony na stanowisko zewnętrzne, zimą annony docenią obniżenie temperatury do 10–15 °C. W skrajnym przypadku wystarczy nawet obniżenie temperatury do około 18 °C. Annony muszą w zimie odpocząć, dlatego zimą nie nawożcie ich i bardzo umiarkowanie podlewajcie.

Łubin wielolistny

Łubin wielolistny (łac. Lupinus polyphyllus) jest u nas stosunkowo rozpowszechnioną rośliną. Nasiona łubinu zawierają alkaloidy lupinidynę, lupininę i glikozyd lupinid. Te alkaloidy silnie uszkadzają tkankę wątrobową, może dojść do uszkodzenia układu nerwowego, serca i nerek. Zatrucie objawia się ślinotokiem, wymiotami, drgawkami, niepokojem, zaburzeniami rytmu serca. Silne zatrucie może skutkować porażeniem narządów oddechowych czy nawet śmiercią. W przypadku zatrucia należy szybko szukać pomocy lekarskiej. Eksperymentowanie z nasionami tej rośliny jest wielkim hazardem ze zdrowiem.

Łubin i jego uprawa

Łubin jest rośliną wieloletnią, która dorasta do wysokości w zakresie od 50 do 160 cm. Kwiatostan tworzy grono kwiatów długie do 40 cm, które mogą być niebieskie, fioletowe, różowe i białe. Zawsze zależy to od konkretnej odmiany. Łubinom najlepiej rośnie na słonecznych do półcienistych stanowiskach w głębokiej i żyznej glebie, dodanie torfu tylko pomoże roślinie. Unikajcie sadzenia łubinu w glebach wapiennych, tutaj prawdopodobnie by wam nie rósł. W okresie zimowym łubiny są wrażliwe na nadmierną wilgoć, a niektóre „egzotyczne" gatunki również na silny mróz, dlatego lepiej je na zimę trochę przykryć. Łubiny nie znoszą częstego przesadzania.

Ciekawostka

Wyhodowano również odmiany, które zawierają tylko niewielką ilość alkaloidów, dzięki czemu można je wykorzystać jako paszę dla bydła i żer dla zwierzyny. Nasiona tego rodzaju łubinu były nawet używane jako substytut kawy.

Tryskawiec sprężysty

Tryskawiec sprężysty (łac. Ecballium elaterium) bywa nazywany „tryskającym ogórkiem", ponieważ w jego owocach gromadzi się płyn. Po dojrzeniu owoce gwałtownie się otwierają i wraz z płynem wyrzucają nasiona. Ten płyn może przy kontakcie ze skórą wywołać silne podrażnienie, szczególnie u osób wrażliwych. Tryskawiec działa przeczyszczająco, przedawkowanie objawia się wymiotami, a w poważnych przypadkach nawet zatruciem. Dlatego wskazane jest stosowanie tryskawca wyłącznie pod nadzorem specjalisty w ściśle określonych dawkach.

Tryskawiec i jego uprawa

Tryskawiec sprężysty często uprawiany jest jako roślina jednoroczna, ponieważ nie jest w stanie przetrwać mrozów. Natomiast dzięki swoim potężnym korzeniom palowym tryskawiec jest w stanie przetrwać długie okresy suszy. W swojej ojczyźnie jest rośliną wieloletnią. Wyglądem przypomina ogórka, tylko jego liście są bardziej owłosione. Tryskawcowi najlepiej się wiedzie na słonecznym stanowisku i w dobrze przepuszczalnej glebie. Przy wystarczającej ilości miejsca można uprawiać tryskawiec również przez zimę, nie wolno go jednak długotrwale wystawiać na temperatury poniżej 10 °C.