Jak uprawiać kalafiora

Kalafior (łac. Brassica oleracea var. botrytis) należy do licznej grupy roślin wyhodowanych z kapusty warzywnej (łac. Brassica oleracea). Kalafior, podobnie jak inne tzw. warzywa kapustne, należy do rodziny roślin kapustowatych (łac. Brassicaceae). Do grupy warzyw kapustnych wyhodowanych z kapusty warzywnej należą również kapusta, kapusta głowiasta czy brokuły, o których mogliście przeczytać na naszej stronie. Potoczna nazwa kalafiora brzmi "karfiol". Kalafior jest najczęściej uprawiany dla swojego mięsistego kwiatostanu. Z kapusty warzywnej wyhodowali go Arabowie już w XVI wieku. Dziś na rynku dostępnych jest wiele odmian kalafiora od wczesnych aż po późne. Kalafior możemy spożywać gotowany, duszony lub smażony.

Wczesne, letnie i późne kalafiory - wybierzcie, który Wam się podoba...

Do bardzo wczesnych odmian kalafiora należy kalafior wczesny Beta, który jest przeznaczony do przyśpieszania w chłodzie i bardzo wczesnej uprawy na grządce. Mięsisty kwiatostan (różyczka) jest biały, odporny na fioletowienie. Ten wczesny kalafior można wysiewać od stycznia do marca. Do najwcześniejszej uprawy przeznaczona jest również odmiana Bora ze średniej wielkości różyczką koloru śmietankowo białego.

Do uprawy letniej została wyhodowana odmiana Delta z dużą różyczką białego koloru, która może osiągnąć wagę do 700 g. Ten letni kalafior należy wysiewać w okresie od marca do maja. W miesiącach kwiecień i maj można wysiewać również kolejną letnią odmianę kalafiora - Brilant. Odmiana Brilant ma średniej wielkości, zwartą różyczką białego koloru. Zaletą jest duża odporność na przerośnięcie, mszycę oraz na żółknięcie.

Odmianą półpóźną przeznaczoną do letniego i jesiennego zbioru jest Octavian. Rośliny wyhodowane z nasion wysianych bezpośrednio na grządkę w okresie od kwietnia do czerwca są mocarne z ciemnymi liśćmi. Różyczka jest biała, średnio guzowata. Również ta odmiana jest bardzo odporna na mszycę, przerośnięcie, żółknięcie i fioletowienie.

Późną odmianą kalafiora jest White ball z bardzo zwartą i wysoko wysklepioną różyczką. Nasiona umieszcza się w glebie w okresie marzec - maj. Wyrośnięte kalafiory mają szeroko eliptyczne liście z woskową powłoką.

Do zdrowego rozwoju kalafiory potrzebują wystarczającej ilości wody, żyznej gleby i odpowiedniej temperatury.

Składniki odżywcze, woda i odpowiednia temperatura są podstawą udanej uprawy kalafiora

Uprawa kalafiora jest bardzo podobna do uprawy innych warzyw kapustnych. Kalafior lubi stanowiska słoneczne, ale pobyt w nadmiernym upale nie sprzyja mu zbytnio. Wysoka temperatura sprzyja szybkiemu tworzeniu się różyczki, która nie byłaby zbyt dobrej jakości. Gleba pod kalafior powinna zatrzymywać odpowiednią ilość wody i być dobrze nawożona. Kalafior jest rośliną pierwszego rzędu uprawy, dlatego sadzi się go na grządki, w które jesienią zaorany został obornik lub kompost. Wystarczająca ilość składników odżywczych jest jednym z kluczowych czynników udanej uprawy. Składniki odżywcze powinny być dostarczane roślinom kalafiora również podczas wegetacji. Idealne są nawozy siarczkowe, które nie zawierają chloru. Profilaktyką przeciwko tzw. wysłanianiu (brak tworzenia różyczki) jest wystarczająca ilość molibdenu w glebie, wskazane jest także stosowanie nawozów zawierających ten pierwiastek.

Kolejnym niezwykle ważnym czynnikiem dla udanej uprawy kalafiora jest wystarczająca ilość wody. Przeduprawiane sadzonki nigdy nie powinny być zalewane, co mogłoby prowadzić do ich obumierania. Ilość wody należy gwałtownie zwiększyć po wysadzeniu na grządkę. Najwięcej wody kalafior zużywa podczas tworzenia liści, a następnie podczas tworzenia różyczki. Najwięcej wody do wzrostu potrzebują ogólnie odmiany późne, najmniej wody natomiast potrzebują odmiany wczesne. Swoją rolę odgrywa także temperatura, w której uprawiane są kalafiory. Idealna temperatura do kiełkowania wynosi ok. 15 - 20 °C. Młode sadzonki zadowolą się temperaturą nieco niższą, do około 15 °C. Wysokie temperatury w czasie wzrostu liści i zakładania różyczki mogą obniżać jakość różyczki. Może dojść do przedwczesnego założenia różyczki, przez którą będą przerastać liście.

Wysadzone kalafiory regularnie podlewajte, odchwaszczajcie, okopujcie i dostarczajcie im składniki odżywcze.

Idealna jest uprawa kalafiora z przeduprawionych sadzonek

Szczególnie wczesne odmiany kalafiora warto uprawiać z przeduprawionych sadzonek. Nasiona odmian wczesnych można wysiewać do urządzeń uprawowych już w lutym i marcu. Wysiew nie powinien być zbyt gęsty (w przeciwnym razie konieczne jest pikowanie), aby młode sadzonki miały wystarczająco dużo miejsca do wzrostu. Odstęp między przeduprawianymi sadzonkami powinien w przybliżeniu odpowiadać ich aktualnej wielkości. Po wysiewie należy podlać ziemię i utrzymywać ją stale lekko wilgotną. Nadmierna suchość mogłaby przerwać zdrowy rozwój sadzonki. Na grządkę należy wysadzać dobrze ukorzenionym sadzonki z 3 - 4 prawdziwymi liśćmi, zawsze dopiero po ustąpieniu ostatnich przymrozków. Idealna rozstawa przy wysadzaniu kalafiorów na grządkę wynosi ok. 50 x 50 cm.

Wskazówka dotycząca sadzenia: kalafiory po wysadzeniu lepiej się ukorzeniają, jeśli do gleby najpierw zakopiesz świeżo skoszoną trawę

Czas wysadzania na grządkę zależy od konkretnej odmiany. Wczesne odmiany są bardziej odporne i można je wysadzać już pod koniec marca pod agrowłókniną, letnie odmiany sadzi się w maju i czerwcu, późne odmiany muszą trafić do gleby najpóźniej do połowy lipca. W okresie wegetacji konieczne jest regularne podlewanie, dokarmianie i nie można zapomnieć o odchwaszczaniu grządki oraz spulchnianiu gleby. Kalafiory za wzorową pielęgnację odwdzięczą się pięknymi różyczkami. Do nawożenia kalafiora zaleca się nawóz azotowy.

Z sadzonek hodowlanych kalafiory będą rosnąć jak na drożdżach.

Wskazówka dla białej różyczki: mchowacieniu i żółknięciu różyczek kalafiorów zapobiegniecie poprzez odpowiednio wczesne załamanie liści nad różyczką

Co może zagrozić Waszemu plonowi kalafiorów?

Również kalafior jest atakowany przez wiele chorób i szkodników. Najczęściej chodzi o mączniaka kapustnych, mszyce kapuściane, bielinka kapustnika, pryszczarka kapuścianego. Z chorób kalafiory cierpią szczególnie z powodu kiły kapusty oraz niedoboru molibdenu i boru. Główną zasadą w zapobieganiu chorobom i szkodnikom jest niesadzenie roślin kapustnych w tym samym miejscu przez kilka lat z rzędu. Bielinki z kolei nie lubią aromatu selera, a z pryszczarkami można walczyć przez obsypanie ziemią aż do szyjki korzeniowej. Na młode rośliny kalafiorów mogą zaatakować również pchełki ziemne, które obgryzają liście, środkiem zapobiegawczym jest odpowiednie podlewanie. Przeciw kile kapusty przed wysadzaniem zaprawia się glebę wapnem azotowym, które działa jak dezynfekcja.