Melon z własnego ogródka

W skrócie: Melony udają się w ogrodzie, jeśli wybierze się wczesną odmianę i ciepłe, słoneczne stanowisko z 6 do 8 godzinami słońca dziennie. Nasiona wysiewa się do rozsady od końca marca do połowy kwietnia, a do gruntu dopiero po nagrzaniu gleby do minimum 15 °C. Najpewniejsze plony daje uprawa w tunelu foliowym.

Arbuzy bardzo często pojawiają się na talerzu, ale w ogrodzie można je zobaczyć stosunkowo rzadko. Wiele osób uważa arbuzy za egzotyczne owoce, których nie da się uprawiać w naszych warunkach, jednak prawda jest inna. Arbuzy można wyhodować również w naszych warunkach klimatycznych. Arbuzy dzielą się na dwie główne grupy - arbuzy właściwe, które botanicznie prawidłowo nazywają się arbuz zwyczajny (łac. Citrullus lanatus) oraz melony cukrowe (łac. Cucumis melo). Oba rodzaje arbuzów należą do rodziny dyniowatych (łac. Cucurbitaceae). Choć na pierwszy rzut oka tak się nie wydaje, arbuzy są rodzajem warzyw owocowych. Arbuzy składają się z warstwy zewnętrznej (skórki), która chroni wodnistą miąższ ukryty wewnątrz owocu. U arbuzów właściwych wewnętrzny miąższ w dużej mierze składa się z wody, może to być ponad 90%.

Arbuz właściwy

Arbuzy właściwe (arbuzy zwyczajne), to jagody, które w pełnej dojrzałości składają się z czerwonego wodnistego miąższu i zielonej skórki. W miąższu równomiernie rozmieszczone są ciemne nasiona. Arbuzy pochodzą z Afryki, gdzie do dziś są licznie uprawiane. Dziś ich uprawa jest rozpowszechniona we wszystkich miejscach o sprzyjających warunkach klimatycznych. Znaczącymi producentami w Europie są Włochy, Hiszpania, Cypr i Grecja.

Ciekawostka: Największy arbuz ważył 122 kg

Do najczęściej uprawianych odmian arbuza właściwego należą Crimson sweet, Janosik, Lajko i Sugar baby.

• Crimson sweet jest odmianą arbuza właściwego z owalnie okrągłymi owocami. Skórka jest ciemnozielonego koloru z jasnymi paskami. Miąższ jest jaskrawoczerwony, czasami zabarwiony aż do różowego. Arbuzy tej odmiany wymagają słonecznego stanowiska, wystarczającego dopływu wody oraz dobrze nawożonej, próchniczej gleby. Długość wegetacji wynosi ok. 80 – 85 dni. Owoce mogą w sprzyjających warunkach osiągnąć masę do 15 kg.

• Odmiana Janosik jest szczególna tym, że ma żółty miąższ, mimo że jest to arbuz właściwy. Skórka jest gładka, jasnozielonego koloru z plamkami.

• Sugar baby jest bardzo wczesną odmianą z okresem wegetacji około 75 – 80 dni. Skórka jest gładka, ciemnozielona z jasnymi paskami. Miąższ jest ciemnoczerwony, soczysty i słodki. Owoce zwykle mają od 3 do 5 kg.

• Odmiana Lajko II F1 jest wysoce plonną, wczesną hybrydą o zwiększonej odporności na choroby i niekorzystne warunki. Owoce są lekko wydłużone, średniej wielkości. Osiągają wielkość ok. 4,5 kg. Skórka arbuzów odmiany Lajko jest ciemnozielona, gładka i bardzo twarda. Miąższ jest różowego koloru, soczysty, o delikatnej konsystencji.

Melon cukrowy

Melony cukrowe nie są tak popularne jak ich wodne odpowiedniki, ale ostatnio pojawiają się na talerzach coraz częściej. Melony cukrowe mają żółty miąższ i zieloną skórkę, która u niektórych odmian jest mocno popękana. Melony cukrowe różnią się od melonów wodnych smakiem, kolorem owoców i miąższu. Nawet rośliny na pierwszy rzut oka wyglądają zupełnie inaczej. Liście melona cukrowego są bardziej okrągłe, a owoce są znacznie mniejsze. Najczęściej uprawianymi melonami cukrowymi są Melba i Carib gold.

Ciekawostka: Melon cukrowy należy do tego samego rodzaju co ogórek.

Uprawa arbuza

Arbuz jest dość wymagający w uprawie, ale tym bardziej hodowcy cenią osiągnięty sukces. Arbuzy to rośliny ciepłolubne, co należy uwzględnić już przy przygotowywaniu stanowiska. Odpowiednim miejscem do uprawy arbuzów jest słoneczne stanowisko skierowane na południe. Im cieplejsze miejsce zapewnicie arbuzom, tym większa szansa na obfite plony. Aby osiągnąć sukces w uprawie arbuzów, ważne jest dobre przygotowanie gleby. Już jesienią przekopcie wybrane miejsce i wprowadźcie do gleby obornik. Arbuzy to rośliny, które docenią uprawę na pierwszym stanowisku. Nigdy nie sadźcie arbuzów w miejscu, gdzie w poprzednim sezonie rosły jakiekolwiek inne rośliny dyniowate (ogórki, dynie...), ponieważ gleba po nich będzie wyczerpana, a ponadto na arbuzy mogą przenieść się choroby i szkodniki, które nie zginęły zimą.

Sadzonki arbuzów warto wyhodować wcześniej samodzielnie. Wysiew do doniczek lub pojemników na rozsadę można przeprowadzić już pod koniec marca. Najważniejszą rolę przy wysiewie odgrywa temperatura. Przez cały okres kiełkowania nie powinna się wahać i spadać poniżej 18 °C. Optymalna temperatura do kiełkowania wynosi około 22 °C. Do jednej doniczki wysiewa się 1 – 2 nasiona. Młode rośliny wykiełkują i wytworzą liście zarodkowe w ciągu około dwóch tygodni. Zapewnij im wystarczającą ilość wilgoci i temperaturę co najmniej 18 °C. Pozwól sadzonkom odpowiednio się wzmocnić i ukorzenić w doniczkach. Optymalnie rozwinięta sadzonka arbuza ma 3 – 4 prawdziwe liście. Przed wysadzeniem zacznij stopniowo hartować podrosłe sadzonki. Na ostateczne miejsce wysadzaj arbuzy dopiero wtedy, gdy nie ma zagrożenia przymrozkami. Zwykle jest to około końca maja. Minimalna odległość między poszczególnymi roślinami powinna wynosić co najmniej 50 cm. Arbuzy sprawdzają się przy wysadzaniu na czarną włókninę, która pomaga utrzymać ciepło. Wysadzone sadzonki arbuzów należy regularnie podlewać, w okresie suszy zapotrzebowanie na wodę jest jeszcze większe. Skuteczniejsze jest intensywne podlewanie około 2 razy w tygodniu niż częstsze podlewanie małymi dawkami. Arbuzy potrzebują odpowiedniej ilości składników odżywczych, dlatego warto je regularnie dokarmiać nawozem do roślin dyniowatych. Na początku lata arbuzy zaczynają kwitnąć i do rozwoju owoców konieczne jest zapylenie kwiatów. Na stanowisku zewnętrznym zajmą się tym pszczoły i inne owady, w szklarni trzeba wziąć do ręki pędzelek i przejąć rolę pszczoły we własne ręce. Po udanym zapyleniu z kwiatów rozwijają się owoce, które stopniowo zaczynają dojrzewać do zbioru. W okresie dojrzewania owoców ogranicza się podlewanie, aby nie dochodziło do gnicia. Dojrzały arbuz poznaje się po wyschniętych wąsach łodygowych i charakterystycznym zakręcie, który tworzą szypułki. Skórka dojrzałych arbuzów jest lśniąca, a w miejscu styku z glebą ma żółtawy kolor. Dojrzałe arbuzy wydają głuchy dźwięk.

Szczepienie arbuzów

Ludzie zaczęli szczepić arbuzy z dwóch powodów. Pierwszym powodem jest zmniejszenie występowania niektórych chorób grzybowych, które nękały hodowców arbuzów. Drugim powodem była potrzeba zwiększenia plonów arbuzów. Zaszczepiona roślina w idealnym przypadku jest w stanie wydać nawet ponad 80 kg owoców. Ponadto szczepione arbuzy mają znacznie niższe wymagania uprawowe.

Uprawa melona cukrowego

Uprawa melona cukrowego jest prostsza, ponieważ jest bardziej odporny na chłód i dojrzewa znacznie wcześniej. Sadzonki melona cukrowego również wymaga przedsiewu, wysiew wystarczy przeprowadzić w połowie kwietnia do przygotowanych doniczek lub pojemników na rozsadę. Na grządkę melony cukrowe sadzi się około końca maja, gdy temperatury nie spadają już poniżej punktu zamarzania. Odpowiednim stanowiskiem jest ciepłe miejsce z całodziennym nasłonecznieniem i dobrze nawożoną glebą. Dla lepszego rozwoju sprawdza się ochrona sadzonek przed chłodem np. białym agrowłókniną lub osłonami. Przy niskich temperaturach spowolnieniu ulega wzrost roślin. Wyższą temperaturę może zapewnić również uprawa na czarnej włókninie ściółkującej. Również melony cukrowe wymagają regularnego dopływu wody i składników odżywczych. W okresie kwitnienia nie zapomnijcie umożliwić owadom zapylenia kwiatów. Dojrzałe owoce zbierajcie stopniowo. Sprawdza się usuwanie owoców, które nie mają szans dojrzeć, ponieważ roślina będzie miała więcej siły na odżywianie pozostałych owoców.

Wskazówka – pijany melon

Melon jest często wykorzystywany jako dekoracja szklanek przy przygotowywaniu drinków. Dla dorosłej części populacji z pewnością będzie ciekawy tzw. "pijany melon", który przygotowuje się w ten sposób, że w arbuzzie robi się dziurę, do której wlewa się alkohol (najczęściej rum lub wódkę). Tak przygotowany melon umieszcza się na jeden dzień w lodówce, aby alkohol mógł połączyć się z wodnistym miąższem. Następnego dnia melon jest gotowy do spożycia.