Kolorowe ozdobne kabaczki (dynie) są wyhodowanymi kultywarami starej, dobrze znanej dyni zwyczajnej (łac. Cucurbita pepo) z rodziny dyniowatych (łac. Cucurbitaceae). Nie tak dawno temu różnorodne kształty małych dyń wzbudzały zamieszanie, ludzie ich nie znali, a o masowej uprawie w ogóle nie mogło być mowy. Dzisiaj sytuacja się zmieniła, w ofercie dostępne są nasiona różnorodnych gatunków ozdobnych dyń, a ich uprawa nie jest trudniejsza niż wyhodowanie klasycznej dyni. Spróbujcie też.
Uprawa ozdobnych dyń
Nasiona ozdobnych dyń wysiewa się na początku kwietnia do przygotowanej skrzynki wysiewnej lub do doniczek. Do każdego dołka włóżcie dwa nasiona. Aby nasiona szybko skiełkowały, umieśćcie wysiew w ciepłym i jasnym miejscu. Substrat utrzymujcie stale wilgotny, jednak nie przemoczony. Nasiona wkrótce zaczną kiełkować. Młode rośliny pozwólcie jak najbardziej wzmocnić, jeśli nie mają wystarczająco dużo miejsca w skrzynce, możecie je przepikować. Im bardziej dojrzałe rośliny wysadzicie na grządkę, tym większe prawdopodobieństwo, że przeżyją. Na grządkę wysadzajcie sadzonki z minimum dwoma rozwiniętymi prawdziwymi liśćmi. Głównym wrogiem sadzonek we wczesnym stadium są ślimaki, które młode listki dyń wprost uwielbiają. Po ich uczcie z roślin często nie zostaje prawie nic. Nie pozostaje zatem nic innego, jak jednocześnie z wysadzeniem podjąć działania zapobiegawcze przeciwko ślimakom. Najprostszym środkiem jest wysadzenie większych sadzonek, na które ślimaki już tak bardzo się nie odważają, a po ewentualnym obgryzeniu szansa na przeżycie rośliny jest większa. Ślimaki można również mechanicznie zbierać, zanim dolepią do dyń, lub stawiać im różne przeszkody – obsypanie roślin trocinami, ogrodzenie młodych roślin obciętą butelką PET. Gdy nie zadziałają środki mechaniczne, musi nastąpić chemiczna likwidacja, na przykład za pomocą specjalnych granulek. Walka ze ślimakami jest długotrwała i każdy hodowca ma swoją strategię bitwy, dlatego użyjcie tej, która najbardziej się wam sprawdziła. W cieplejszych regionach możliwe jest wysiewanie nasion bezpośrednio na docelowe stanowisko, tam również nie możecie od pierwszego momentu zapomnieć o żarłocznych ślimaków.
Na ostateczne miejsce wysadzaj dynie dopiero wtedy, gdy nie grożą już przymrozki przygruntowe, rośliny ozdobnych dyni nie są mrozoodporne. Idealnym stanowiskiem dla dyni jest na przykład kompost, ponieważ gleba jest bogata w składniki odżywcze, jest lekka i przepuszczalna. Nie sadź dyni bezpośrednio w nawożoną glebę, ponieważ dynie mogłyby się przerosić i straciłyby jedną ze swoich największych zalet. Nie zaleca się także specjalnego dokarmiania dyni, ponieważ efekt byłby taki sam jak przy przenawozionym stanowisku. Dynie uwielbiają słoneczne stanowiska. Dużo słońca oznacza również szybkie wysychanie gleby i częste podlewanie. Jeśli to możliwe, nie podlewaj dyni po liściach. Podwyższona wilgotność może być przyczyną porażenia liści mączniakiem, który może nawet zniszczyć rośliny. Pierwsze dojrzałe dynie można zbierać już w sierpniu. Jeśli uprawiasz ozdobne dynie na podporze, możesz pozwolić dojrzałym dyniom dojrzewać na roślinie. Jeśli roślina pełznie po ziemi, regularnie kontroluj dojrzewające owoce, czy nie zostały zaatakowane przez pleśń. W przypadku stwierdzenia pleśni (gnicia) na liściach lub owocach, niezwłocznie usuń zaatakowaną część rośliny, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się. Jako prostą profilaktykę przeciwko pleśniom zaleca się uprawę dyni na podporze – płot, siatka... Zawieszone rośliny mają więcej powietrza i nie mają bezpośredniego kontaktu z wilgotną glebą, dlatego ryzyko pojawienia się pleśni znacznie się zmniejsza. Liście dyni można również chronić przed pleśniami za pomocą chemicznych oprysków. Użyj takich samych jak na mączniaka na ogórkach, cukinii i zwykłych dyniach. Dojrzałe owoce rozpoznasz po tym, że przy opukiwaniu wydają głuchy dźwięk. Dojrzałe dynie zerwij razem z kawałkiem szypułki, aby zapobiec gnicieniu i umieść je w przewiewnym miejscu, aby mogły porządnie dojrzeć. Mniej więcej po tygodniu, gdy szypułka dyni jest już wyraźnie sucha, możesz umieścić je w koszyku lub udekorować nimi stół. Dynie wytrzymują dłużej, gdy są umieszczone w pomieszczeniach o niższej temperaturze. Idealne są dlatego korytarze, przedpokoje. Dynie przeznaczone do dekoracji można jedynie wypolerować, dla większego połysku stosuje się spryskanie bezbarwnym lakierem.
Najpopularniejsze kultywary ozdobnych dyni
- Cierniowa korona – ozdobne dynie tej odmiany mają spłaszczony kształt, wokół dyni znajdują się wyrostki przypominające koronę cierniową lub rozgwiazdę morską, kolor tej dyni może być różny: żółty, zielony lub cętkowany
- Kaczuszki – te dynie mają podłużny kształt, lekko wygięte, dzięki czemu z daleka przypominają kaczuszki, owoce są żółte i w młodym wieku można je wykorzystać w kuchni tak samo jak cukinię, czasami nazywa się je także łabędzie
- Mini turban – to bardzo popularne ozdobne dynie, ponieważ wyglądają jakby mniejsza dynia wyrastała ze środka większej, która zwykle ma inny kolor. Mini turbany mogą mieć również czerwonawy kolor
- Brodawkowate dynie – te dynie również wyglądają interesująco, powierzchnia ich skórki pokryta jest licznymi „brodawkami", kolor tych dyni jest różnorodny, najczęściej jest to kombinacja żółtego i zielonego
- Sweet dumpling – to tradycyjna odmiana ozdobnych dyni z białą skórką i wyraźnymi zielonymi paskami, owoce są lekko spłaszczone
Wskazówka dotycząca uprawy
Ozdobne dynie przy zapewnieniu dobrych warunków uprawy są bardzo plenne. Z jednej rośliny można zebrać 10-15 owoców, czasami nawet więcej. Do zwykłych potrzeb wystarczy więc posadzić około 2-3 rośliny z każdego rodzaju. Idealnym rozwiązaniem dla zróżnicowanych zbiorów jest zakup nasion z oznaczeniem mix, do którego wybrano najpiękniejsze odmiany ozdobnych dyni...