Chmielem ozdobisz też swoją działkę

Chaber (łac. Centaurea) należy do rodziny astrowatych (łac. Asteraceae). Pod nazwą chaber zapewne każdemu kojarzą się niebieskie kwiaty otaczające wraz z makami łany zboża. W ogródku możecie jednak uprawiać, oprócz klasycznych niebieskich chabrów bławatków (łac. Centaurea cyanus), także okazy kwitnące na fioletowo, różowo czy biało.

Gatunki chabra

Bardzo ciekawym pod względem kwiatu jest chaber cesarski (łac. Centaurea imperialis). Jego kwiaty są mocne, pełne, mogą mieć różną barwę – białą, żółtą, fioletową. Chaber cesarski może dorosnąć do wysokości aż 80 cm. Łodygi rosną szybko, są wyprostowane i silnie rozgałęzione. Liście mają lancetowaty, wąski kształt, ich barwa jest szarozielona. Różnokolorowa grupa tych chabrów wyróżni się na każdym klombie. Chaber cesarski nadaje się do cięcia, w wazonie wytrzyma do 10 dni. Ponieważ jest to roślina jednoroczna, konieczny jest coroczny wysiew, najlepiej bezpośrednio na grządkę. Rośliny przedhogowane mają bowiem tendencję do polegania.

Chabrem trochę z innej beczki jest chaber wielogłowy (łac. Centaurea macrocephala), który kwitnie dużymi żółtymi kwiatami i w przeciwieństwie do klasycznych chabrów jest rośliną wieloletnią. Mogą go z powodzeniem uprawiać nawet całkowici początkujący, ponieważ jest zupełnie nieskomplikowany. Dobrze rośnie na bezpośrednim słońcu w suchszych przepuszczalnych gliniastopiaszczystych glebach ogrodowych. W idealnych warunkach może dorosnąć do wysokości około 120 cm. Chaber wielogłowy kwitnie już w pierwszym roku uprawy. Istnieje również Chaber niebieski, Chaber łąkowy, Chaber polny i Chaber ogrodowy.

Kolejnym chaberem wieloletnim jest chaber górski (łac. Centaurea montana), który rośnie dziko na obszarach podgórskich i górskich na łąkach i na skraju lasów. Czasami jednak jest uprawiany również jako ozdoba w ogródku. Chaber górski dorasta do wysokości 30 – 60 cm. Liście są podłużne, od spodu pajęczynkowato włochate. Brzeżne promienie kwiatów mają niebieski kolor, wewnętrzne są fioletowe. Chaber górski kwitnie od maja do września. Jeśli roślinę zaraz po przekwitnięciu przytniesz, szybko zakwitnie ponownie. Chaber górski i jego dwa podgatunki są chronione prawem, dlatego nie niszczcie ich w przyrodzie i uprawiajcie wyłącznie z zakupionych nasion.

Uprawa chaber

Chabry są bardzo nieskomplikowane w uprawie, dlatego może je posadzić w swoim ogródku nawet kompletny początkujący. Niektóre chabry są bylinami trwałymi, inne są rocznikami, ich uprawa jest jednak zasadniczo taka sama. Gatunki trwałe wytrzymują przez wiele lat, roczniki trzeba co roku na nowo wysiewać. Chabry wymagają słonecznego stanowiska, znoszą jednak również lekkie zacienienie. Gleba powinna być bogata w składniki odżywcze, dobrze przepuszczalna z wystarczającą ilością wapnia. Po gorącym letnim dniu chabry chętnie przyjmują kilka kropel wody. Regularne nawożenie nie jest konieczne, jeśli jednak do podlewania od czasu do czasu dodacie trochę nawozu, roślinom to nie zaszkodzi. Chabry często stają się ozdobą wazonów, niektóre gatunki nadają się również do suszenia. Chabers suszy się w ciemnym, dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Kwiaty chabra, które nie zostały zerwane do wazonu lub do suszenia, usuwa się jak najszybciej po przekwitnięciu, aby niepotrzebnie nie wyczerpywały rośliny.

Chabry wysiewa się bezpośrednio w rzędy oddalone od siebie ok. 25-30 cm. Wysiew przeprowadza się w marcu do kwietnia, kiedy temperatura osiąga ok. 10°C. Chaber wielkogłowy można wysiać wcześniej w pomieszczeniu. Wysiew nasion przeprowadza się wtedy w marcu i kwietniu do pojemników do wysiewu, sama wysadka na grządkę jest możliwa ok. maja do lipca. Idealny rozstaw do wysadki chabra wielkogłowego to ok. 50 x 50 cm.

Zastosowanie chabra bławatka

Z suszonych kwiatów chabra bławatka gotuje się wywary, z których robi się okłady na zmęczone oczy. Można ich używać również przy stanach zapalnych spojówek ocznych. Wywar z chabra ma działanie dezynfekujące, działa silnie moczopędnie.

Ciekawostka: Niebieski barwnik z kwiatów chabra bławatka był niegdyś podstawowym składnikiem atramentu.